Hỏi đáp khởi nghiệp

Đồ uống mới do nhân viên pha chế của tôi nghiên cứu và pha chế thành công trong quá trình làm việc tại chuỗi cửa hàng cafe của tôi có thuộc sở hữu của tôi không? Tôi có thể sử dụng công thức pha chế này và quảng cáo là sản phẩm signature của cửa hàng chúng tôi được không? Cần tiến hành thủ tục gì và thủ tục đăng ký như thế nào?

22/12/2016 10:38

1. Cơ sở pháp lý:
- Luật sở hữu trí tuệ (SHTT) 2005

-  Luật SHTT sửa đổi năm 2009

- Nghị định số 103/2006/NĐ-CP ngày 22/9/2006 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ về sở hữu công nghiệp;

- Thông tư số 01/2007/TT-BKHCN ngày 14/02/2007 của Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn thi hành Nghị định số 103/2006/NĐ-CP;

2. Ý kiến tư vấn
Trong trường hợp này, cần xem xét xem việc nghiên cứu và pha chế đồ uống mới có nằm trong phạm vi hợp đồng giữa nhân viên và cửa hàng hay không, đồng thời cần xem xét mức độ đầu tư tiền bạc của cửa hàng vào việc hình thành nên kết quả nghiên cứu tạo lập công thức pha chế như thế nào.

Trong trường hợp chứng minh được việc pha chế đồ uống mới là việc cửa hàng giao nhiệm vụ cho nhân viên và chứng minh được cửa hàng cung cấp kinh phí, nguyên vật liệu đầu vào cho việc pha chế đồ uống mới thành công thì cửa hàng là chủ sở hữu của một phần quyền tác giả và quyền tài sản đối với đồ uống mới này, đồng thời có quyền sử dụng công thức pha chế và quảng cáo sản phẩm của mình.

Trong trường hợp việc pha chế đồ uống mới không phải nhiệm vụ mà cửa hàng giao cho nhân viên thì cửa hàng phải thương lượng với nhân viên sáng tạo ra đồ uống để mua lại trước khi thực hiện việc sử dụng và quảng cáo sản phẩm.

Việc bạn muốn quảng cáo đồ uống pha chế theo công thức này là sản phẩm signature của cửa hàng sẽ do bạn tự thực hiện khi bạn có quyền sử dụng công thức đó cho việc kinh doanh tại nhà hàng. Trong trường hợp bạn muốn sử dụng độc quyền công thức này, bạn sẽ cần thực hiện các thủ tục để công thức này được pháp luật bảo hộ.

Tùy đặc tính của công thức pha chế đồ uống của bạn có đáp ứng các điều kiện để được bảo hộ dưới hình thức là sản phẩm sở hữu trí tuệ nào, bạn có thể đăng ký để được bảo hộ sản phẩm và áp dụng các biện pháp bảo đảm thực thi quyền tương ứng. Công thức pha chế đồ uống trên thế giới thường được bảo hộ dưới hai hình thức là sáng chế hoặc bí mật kinh doanh.

Công thức pha chế đồ uống cũng có thể được bảo hộ dưới hình thức là bí mật kinh doanh. Các điều kiện để bí mật kinh doanh được bảo hộ bao gồm (Điều 84 Luật sở hữu trí tuệ):

(1)   Không phải là hiểu biết thông thường và không dễ dàng có được. VD: công thức pha chế café là một hiểu biết thông thường, do đó không thỏa mãn điều kiện này;

(2)   Khi được sử dụng trong kinh doanh sẽ tạo cho người nắm giữ bí mật kinh doanh lợi thế hơn so với người không nắm giữ hoặc không sử dụng bí mật kinh doanh đó. VD: công thức pha chế đồ uống của bạn thu hút hấp dẫn khách hàng, mang lại doanh thu lớn, tạo lợi thế khác biệt rõ ràng giữa chuỗi café của bạn và các đối thủ cạnh tranh; và

(3)   Được chủ sở hữu bảo mật bằng các biện pháp cần thiết để bí mật  kinh doanh đó không bị bộc lộ và không dễ dàng tiếp cận được. VD: bạn thực hiện các biện pháp nhất định để giữ bí mật công thức pha chế đồ uống như yêu cầu người trực tiếp pha chế phải ký thỏa thuận bảo mật, không phổ biến rộng rãi công thức...

Trong trường hợp anh/chị muốn bảo hộ công thức pha chế mới này dưới hình thức bí mật kinh doanh thì không cần thực hiện thủ tục đăng ký mà chỉ cần giữ gìn công thức pha chế mới thật cẩn thận. Khi có vi phạm về bí mật kinh doanh này, anh/chị có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền can thiệp để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Ngoài ra, có một phương án khác, tùy theo đánh giá tính mới (đạt mức đột phá) và tính sản xuất công nghiệp của công thức pha chế, công thức này cũng có thể được bảo hộ dưới hình thức sáng chế (VD: Coca Cola, Pepsi,…). Trong trường hợp này, công thức pha chế đồ uống của bạn phải đáp ứng các điều kiện tiên quyết là có đủ các thuộc tính bao gồm (theo quy định tại Điều 58 Luật sở hữu trí tuệ):

(1) Có tính mới: công thức pha chế chưa bị bộc lộ công khai dưới hình thức sử dụng, mô tả bằng văn bản hay bất kỳ hình thức nào khác ở trong nước hoặc ở nước ngoài, chưa được công bố ngoài các trường hợp được quy định tại Điều 60.2 và Điều 60.3 Luật Sở hữu trí tuệ;

(2) Có trình độ sáng tạo: công thức pha chế là một bước tiến sáng tạo, không thể được tạo ra một cách dễ dàng với người có hiểu biết trung bình. VD: công thức pha chế café latte và cappucino không phải là sản phẩm có tính sáng tạo nếu so với công thức pha chế cafe; và

(3) Có khả năng áp dụng công nghiệp: công thứ pha chế có thể thực hiện được việc sản xuất hàng loạt sản phẩm có kết quả ổn định. VD: việc pha chế theo công thức phải được thực hiện thủ công (pha từng cốc) thì sẽ không được coi là có khả năng áp dụng công nghiệp.

Như vậy, nếu xem xét với 3 đặc tính này mà công thức pha chế đồ uống của bạn hội tụ đủ, bạn có thể đăng ký bảo hộ sáng chế cho công thức pha chế đồ uống của mình.

 Thủ tục đăng ký công thức pha chế như một sáng chế như sau:

a. Căn cứ pháp lý của thủ tục hành chính:

- Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11 ngày 29/11/2005;

- Nghị định số 103/2006/NĐ-CP ngày 22/9/2006 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ về sở hữu công nghiệp;

- Thông tư số 01/2007/TT-BKHCN ngày 14/02/2007 của Bộ

b. Trình tự thực hiện:

- Tiếp nhận đơn: Đơn đăng ký có thể nộp trực tiếp hoặc gửi qua bưu điện tới trụ sở Cục Sở hữu trí tuệ tại Hà Nội hoặc 2 Văn phòng đại diện của Cục tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.

- Thẩm định hình thức đơn: Kiểm tra việc tuân thủ các quy định về hình thức đối với đơn, từ đó đưa ra kết luận đơn có được coi là hợp lệ hay không.

- Ra thông báo chấp nhận/từ chối chấp nhận đơn:

   + Trường hợp đơn hợp lệ, Cục Sở hữu trí tuệ sẽ ra thông báo chấp nhận đơn;

   + Trường hợp đơn không hợp lệ, Cục sẽ ra thông báo từ chối chấp nhận đơn.

- Công bố đơn: Đơn được coi là hợp lệ sẽ được công bố trên Công báo sở hữu công nghiệp.

- Thẩm định nội dung đơn:

   + Được tiến hành khi có yêu cầu thẩm định nội dung;

   + Đánh giá khả năng được bảo hộ của đối tượng nêu trong đơn theo các điều kiện bảo hộ (tính mới, trình độ sáng tạo, khả năng áp dụng công nghiệp), qua đó xác định phạm vi bảo hộ tương ứng.

- Ra quyết định cấp/từ chối cấp văn bằng bảo hộ:

   + Nếu đối tượng nêu trong đơn không đáp ứng được các yêu cầu về bảo hộ, Cục Sở hữu trí tuệ sẽ ra quyết định từ chối cấp văn bằng bảo hộ;

   + Nếu đối tượng nêu trong đơn đáp ứng được các yêu cầu về bảo hộ, và người nộp đơn nộp lệ phí đầy đủ thì Cục Sở hữu trí tuệ sẽ ra quyết định cấp văn bằng bảo hộ, ghi nhận vào Sổ đăng ký quốc gia về sở hữu công nghiệp, và công bố trên Công báo Sở hữu trí tuệ.

c. Cách thức thực hiện:

- Trực tiếp tại trụ sở Cục Sở hữu trí tuệ tại Hà Nội hoặc 2 Văn phòng đại diện của Cục tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.

- Qua bưu điện.

d. Thành phần, số lượng hồ sơ:

- Thành phần hồ sơ, bao gồm:

   + Tờ khai (02 bản theo mẫu);

   + Bản mô tả (02 bản, bao gồm cả hình vẽ, nếu có);

   + Yêu cầu bảo hộ (02 bản);

   + Các tài liệu có liên quan (nếu có);

   +  Chứng từ nộp phí, lệ phí.

- Số lượng hồ sơ: 01 (bộ).

e. Thời hạn giải quyết:

- Thẩm định hình thức: 01 tháng từ ngày nhận đơn;

- Công bố đơn: 18 tháng kể từ ngày ưu tiên hoặc tháng thứ 2 từ ngày có yêu cầu thẩm định nội dung;

- Thẩm định nội dung: 12 tháng từ ngày có yêu cầu thẩm định nội dung hoặc ngày công bố.

f. Cơ quan thực hiện thủ tục hành chính: Cục Sở hữu trí tuệ.

g. Kết quả thực hiện thủ tục hành chính:

- Quyết định cấp/từ chối cấp văn bằng bảo hộ.

- Bằng độc quyền sáng chế hoặc Bằng độc quyền giải pháp hữu ích.

h. Yêu cầu, điều kiện thực hiện thủ tục hành chính:

- Tổ chức, cá nhân đáp ứng các điều kiện sau có quyền đăng ký sáng chế:

   + Tác giả tạo ra sáng chế bằng công sức và chi phí của mình;

   + Tổ chức, cá nhân đầu tư kinh phí, phương tiện vật chất cho tác giả dưới hình thức giao việc, thuê việc, trừ trường hợp các bên có thoả thuận khác và thoả thuận đó không trái với quy định của pháp luật;

- Để được cấp Bằng độc quyền sáng chế, giải pháp nộp đơn phải đáp ứng các yêu cầu sau:

   + Có tính mới;

   + Có trình độ sáng tạo;

Có khả năng áp dụng công nghiệp.

* Nội dung các câu trả lời không phản ánh quan điểm của VIAC

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC