Bộ nào không dẹp giấy phép con phải thấy xấu hổ

Góc nhìn trọng tài viên

Bộ nào không dẹp giấy phép con phải thấy xấu hổ

10/10/2017 11:11

Theo TS. Nguyễn Đình Cung, lý do để bảo vệ các điều kiện kinh doanh hiện nay rất mơ hồ mà mục đích chủ yếu nhất vẫn là để bảo vệ lợi ích của mình.

Bo nao khong dep giay phep con phai thay xau ho - Anh 1

Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, TS. Nguyễn Đình Cung, thành viên Tổ tư vấn về kinh tế của Thủ tướng, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam, nói: “Việc Bộ Công Thương cắt giảm 675 điều kiện kinh doanh (ĐKKD) có những cái thực chất, có những cái không thực chất. Tuy vậy, đây là điều cần được khuyến khích”.

Dũng cảm “đập nồi cơm” chính mình

Phóng viên: Thưa ông, nhưng có nhiều ý kiến tỏ ra lo ngại bởi Bộ Công Thương cắt giảm cái này thì có thể phình cái khác ra?

+ TS Nguyễn Đình Cung: Những lo ngại đó cũng có lý do nhưng không đáng ngại. Bởi nguyên lý chung là công chức chỉ được làm những gì pháp luật cho phép. Mặt khác, việc thực thi các ĐKKD thì chủ yếu là địa phương.

Việc cắt giảm ĐKKD của Bộ Công Thương có những cái thực chất, có những cái không thực chất. Điều quan trọng là trong thực tế, những điều kiện không thực chất ấy cũng là cái cớ để người ta hành doanh nghiệp (DN). Chẳng hạn như trong giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh buộc phải ghi ngành nghề kinh doanh. Đó là những điều không cần thiết vì hiến pháp đã quy định người dân có thể làm những gì mà pháp luật không cấm. Bỏ điều này đi thì quyền tự do sẽ tăng lên và rủi ro sẽ giảm xuống.

. Ở một góc độ khác, việc Bộ Công Thương dự kiến cắt một lúc hơn 1/2 số ĐKKD đang gây sốc, thưa ông.

+ Thật ra làm được như Bộ Công Thương là phải vượt lên chính mình. Cần chú ý rằng suốt ba nhiệm kỳ trước, rất nhiều ĐKKD mà DN, chuyên gia, báo chí tốn bao nhiêu giấy mực, hội nghị, hội thảo… kiến nghị bỏ mà bộ này dứt khoát không bỏ. Nhiều ĐKKD trong lĩnh vực xăng dầu, gas, dệt may… dù nói thế nào bộ này cũng không bỏ.

Quyết định cắt giảm 675 ĐKKD lần này tôi cho là chưa từng có. Bởi hai lý do: Quy mô và tính tự quyết của Bộ Công Thương. Dĩ nhiên có những áp lực từ bên ngoài, có nghiên cứu, gợi ý từ nhiều người, nhiều bên. Có thể nói đây là việc Bộ Công thương “đập nồi cơm” của chính mình. Làm được việc này rồi Bộ Công Thương sẽ cắt bỏ được nhiều cái vô lý khác. Trong Bộ Công Thương chắc chắn có những đấu tranh rất gay gắt.

. Theo ông, hành động cắt giảm ĐKKD của Bộ Công Thương sẽ tạo ra hiệu ứng gì?

+ Các bộ khác nếu không noi gương thì phải thấy xấu hổ. Bởi Bộ Công Thương vốn là nơi có nhiều ĐKKD nhất. Cách làm này mới mẻ cả về tư duy và hành động. Đó là sự thể hiện một chính phủ hành động. Những nhân tố đổi mới ở các bộ khác hoàn toàn có thể lấy đây là tấm gương để noi theo. Những nhân tố còn chần chừ thì phải xấu hổ và đó là áp lực cần thiết.

Các bộ khác không thể không “ghi bàn” được nữa. Quả bóng đang nằm trong chân họ.

Nhiều bộ khác cũng phải cắt bỏ

. Ông dự báo liệu các bộ nào sẽ noi gương Bộ Công Thương cắt giảm ĐKKD?

+ Tôi tin bộ thứ hai cắt giảm ĐKKD sẽ là Bộ NN&PTNT, rồi đến Bộ GTVT bởi bộ này cần phải lấy lại hình ảnh trước công chúng sau những lùm xùm. Tiếp nữa là Bộ Y tế, dù cho bộ này đang rất lúng túng và tiếp nhận những đề xuất cải cách rất miễn cưỡng chứ không phải tự họ muốn thay đổi. Các bộ khác như Xây dựng, KH&CN, GD&ĐT, LĐ-TB&XH chắc chắn cũng phải cân nhắc cắt giảm các ĐKKD.

. Cụ thể họ nên cắt giảm những gì, thưa ông?

+ Chẳng hạn với Bộ LĐ-TB&XH cần cắt giảm những ĐKKD trong đào tạo nghề. Ngành này không cần quá nhiều các điều kiện vớ vẩn bởi thực hành mới là điều cần thiết và nơi tốt nhất là các nhà máy, DN.

Hay đối với Bộ Y tế, điều kiện cho bệnh viện tư nhân cũng phải thay đổi. Đơn giản như yêu cầu phải có 5 ha đất chẳng hạn. Tư nhân lấy đâu ra 5 ha đất? Nếu chỉ có hơn 1 ha cũng có sao đâu nếu người ta xây lên 17 tầng, có những tầng dành riêng cho việc trồng cây, xây công viên trong phòng và đảm bảo nhiệt độ chuẩn cho những người già.

Làm được điều này thì rủi ro đều được chia sẻ và nguồn lực cũng được huy động tốt hơn, bớt gánh nặng cho bệnh viện công và giúp bệnh viện công dần dần trở lại đúng với chức năng của mình.

. Chắc cần phải có những thúc đẩy thực sự từ Chính phủ?

+ Có lẽ phiên họp Chính phủ tới đây, Thủ tướng sẽ chỉ định một số bộ nữa cắt giảm ĐKKD. Bởi lý do để bảo vệ các ĐKKD hiện nay rất mơ hồ mà mục đích chủ yếu nhất vẫn là để bảo vệ lợi ích của mình.

Hiểu sai hoặc quá cứng nhắc

Có những lý do như để đảm bảo an toàn, trật tự xã hội đã bị hiểu sai hoặc rất cứng nhắc. Nếu cứ tư duy như vậy thì lẽ ra phải cấm tuyệt đối các chợ, trung tâm thương mại, siêu thị… không được bán dao. Bởi nếu căn cứ vào tư duy, lý lẽ đang bảo vệ các ĐKKD hiện nay thì dao phải là nguồn nguy hiểm cao độ.

TS. NGUYỄN ĐÌNH CUNG

Phá bỏ sức ỳ trong cán bộ, công chức

. Có người bảo nếu cắt giảm ĐKKD thì công chức không còn việc gì để làm?

+ Nếu công chức không có việc gì làm hoặc rất ít việc thì chắc chắn công chức sẽ đi tìm những việc làm khác có giá trị hơn. Số lượng công chức vì thế sẽ giảm đi. Chứ nếu như hiện nay, vẫn có những công việc mà công chức dựa vào đó để có những nguồn thu nhập khác thì sẽ chẳng bao giờ họ đi tìm những việc hữu ích hơn.

Tạm thời thì có thể công chức của các bộ sẽ mất việc làm hoặc họ sẽ tìm cách thức khác như có ý kiến đã lo ngại...

+ Thực ra khi bỏ các ĐKKD thì lại tạo ra một dư địa công ăn việc làm mới cho cán bộ, công chức. Họ sẽ không còn chờ đợi các DN đưa báo cáo lên rồi đút vào ngăn bàn nữa mà ngược lại, phải đi thu thập dữ liệu để phân tích thị trường, đưa ra các cảnh báo cần thiết như đúng chức năng của Nhà nước.

. Có điều là không phải bất kể ai cũng thích ứng được nhanh. Vậy phải làm gì?

+ Vai trò, cách thức, công cụ, nội dung quản lý của Nhà nước phải thay đổi hết. Dĩ nhiên không phải là một sớm một chiều nhưng cũng không thể chần chừ mãi. Công nghệ thông tin đã có quá nhiều những ứng dụng, như là truy xuất nguồn gốc chẳng hạn.

Điều này chắc là sẽ thay đổi cách thức tuyển dụng và bổ nhiệm. Sẽ không còn cách lựa chọn nhân sự theo kiểu “hậu duệ, quan hệ, đồ đệ, tiền tệ” nữa. Bởi nếu cứ cách thức này thì không tìm ra được người tài, người có đam mê vào bộ máy.

. Xin cám ơn ông.

Không chỉ ngồi đó để cấp giấy phép

Chúng ta đã có những ví dụ rất tốt. Chẳng hạn khi Úc nhập thanh long của Việt Nam, họ phải có nhiều nghiên cứu, họ đến tận Việt Nam để xem xét quy trình sản xuất. Nhật Bản nhập gà, xoài của Việt Nam họ cũng làm tương tự như vậy.

Khi DN Việt Nam đã đạt được những điều kiện của họ thì cứ vậy mà xuất khẩu thôi. Họ không cần kiểm tra. Việc kiểm tra chỉ diễn ra khi có những cái bất thường như Mỹ đã từng kiểm tra toàn diện tôm, cá ba sa của ta. Sau khi kiểm tra xong, thấy không có vấn đề thì họ lại nhập khẩu bình thường. Cách thức của họ là vậy chứ không chỉ ngồi để cấp giấy phép.

TS. NGUYỄN ĐÌNH CUNG

Theo Chân Luận Báo Pháp luật Thành phố Hồ Chí Minh đăng ngày 02/10/2017

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Doanh nghiệp Việt ra biển lớn bằng thúng chai 14/08/2018 09:26

    Theo các chuyên gia M&A, M&A là xu thế tất yếu, DN Việt không thể đứng ngoài xu thế đó. Tuy nhiên, M&A không đơn thuần là sự kết hợp đơn giản giữa một bên là nhà đầu tư có tài chính mạnh và một bên là DN cần vốn mà mỗi hợp đồng M&A sẽ kéo theo hàng loạt vấn đề về tư cách pháp nhân, vấn đề tài chính, thương hiệu, thị phần, thị trường, chiến lược kinh doanh, kiểm soát giao dịch cổ phiếu… kể cả việc giữ hay bỏ thương hiệu DN hậu M&A.

  • M&A 2018: Kỷ nguyên mới, kỳ vọng mới 09/08/2018 11:02

    Trước thềm Diễn đàn M&A Việt Nam năm 2018 do Báo Đầu tư và AVM Vietnam phối hợp tổ chức, nhiều ý kiến cho rằng, thị trường M&A tại Việt Nam sẽ tiếp tục sôi động, không chỉ trong năm nay, mà cho cả thập kỷ tới, diễn ra trong nhiều ngành, lĩnh vực. 

  • Thời gian sửa điều kiện kinh doanh nhiều khi dài hơn tuổi thọ trung bình của doanh nghiệp 02/08/2018 10:09

    Về vấn đề này, Luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch công ty Luật Basico, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng, quá trình cắt giảm điều kiện kinh doanh ở các bộ, ngành đang bộc lộ tính “phong trào, hô hào”, bởi nghe thì “rầm rộ”, nhưng thực tế… tốc độ quá chậm, chưa được một nửa yêu cầu.

  • Cải cách môi trường kinh doanh ngành công thương thực chất 02/08/2018 10:02

    Bà Đinh Thị Mỹ Loan - Chủ tịch Hiệp hội bán lẻ Việt Nam, Trọng tài viên VIAC bày tỏ: Hiệp hội và các doanh nghiệp thành viên rất hoan nghênh động thái của Bộ trưởng Bộ Công Thương trong quyết tâm cải cách môi trường kinh doanh một cách thực chất, sau khi có ý kiến góp ý từ phía Hiệp hội bán lẻ Việt Nam và của VCCI, đã quyết định ngừng đề xuất dự thảo Nghị định về phát triển quản lý ngành phân phối.

  • Rủi ro tín dụng ngoại tệ 31/07/2018 16:59

    Những tháng qua, huy động ngoại tệ tăng trưởng chậm trong khi tín dụng ngoại tệ tiếp tục duy trì đà tăng ấn tượng. Xu hướng này có thể mang đến rủi ro cho doanh nghiệp (DN) vì tỷ giá đang đứng trước nhiều áp lực tăng, sẽ tác động đến chi phí trả các khoản nợ USD sắp đáo hạn.

  • Tàu bị gãy làm đôi trên biển khi vận chuyển hàng: ai phải chịu trách nhiệm? 30/07/2018 16:14

    Điểm q) khoản 2 Điều 151 Bộ luật Hàng hải Việt Nam (năm 2015) quy định người vận chuyển được miễn hoàn toàn trách nhiệm, nếu tổn thất hàng hóa xảy ra trong trường hợp "Khuyết tật ẩn tỳ của tàu biển mà những người có trách nhiệm không phát hiện được, mặc dù đã thực hiện nhiệm vụ một cách mẫn cán".

  • FDI và nền kinh tế vãng lai 26/07/2018 14:16

    Việt Nam đã mở cửa và thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) được 30 năm. Thành tựu và hiệu quả của FDI thật lớn lao, bao gồm sự thay đổi bộ mặt đất nước, hiện đại hóa hệ thống cơ sở hạ tầng, tăng nhiều bậc quy mô GDP của nền kinh tế và cải thiện mức sống của người dân.

  • Doanh nghiệp cần “sống chung với cạnh tranh” 23/07/2018 15:41

    Các đại biểu được TS.Phạm Văn Chắt - Giảng viên cao cấp, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) thông tin về Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Đây được xem là Hiệp định có tiêu chuẩn cao, toàn diện trên tất cả các lĩnh vực, mở ra nột “sân chơi mới” với quy mô thị trường gần 500 triệu dân, chiếm 13,5% GDP toàn cầu. 

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC