Góc nhìn trọng tài viên

BOT Bất cập làm méo mó chủ trương tốt

13/09/2017 11:20

Phí đường cao, DN vận tải đổ vào vé xe khách, đổ vào cước vận tải, cước vận tính được tính vào giá hàng hóa, như vậy tác động của BOT là toàn xã hội vì làm giá cả hàng hóa tăng lên.

Người nghèo bị ảnh hưởng nhiều nhất

“BOT đang có nhiều điều không ổn, và nếu không xử lý sớm thì bất ổn sẽ xảy ra”, theo TS Nguyễn Sỹ Dũng, nguyên Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội. TS Lê Đăng Doanh nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cũng nói rằng: “BOT - ý tưởng xây dựng thì tích cực nhưng khi thực hiện thì lại đem lại tác động hết sức tiêu cực, thậm chí tai hại”.

Đây là những ý kiến phát biểu tại buổi Tọa đàm "Dự án BOT - Chính sách và giải pháp" do Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp với Viện nghiên cứu chính sách, pháp luật và phát triển (Viện PLD) tổ chức sáng 8/9/2017. BOT đã trở thành vấn đề nóng và bức xúc, đã có nhiều cách phản ứng khác nhau ở nhiều trạm BOT, nơi thì biểu tình phản đối, nơi thì trả phí bằng tiền lẻ…

“Hệ lụy BOT đang dấy lên quan tâm và lo ngại về sự phát triển kinh tế gây tác động tới xã hội và đời sống người dân”, Luật sư Hoàng Ngọc Giao – Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) phát biểu.

Không thể phủ nhận BOT đã mang lại một bộ mặt mới cho giao thông đường bộ; từ khi có nhiều hơn những con đường BOT, lưu thông nhanh hơn. Tuy nhiên ở nhiều nơi BOT đang được triển khai không đúng với bản chất, không phải là làm thêm con đường mới mà chỉ là nâng cấp con đường đã có, chỉ có một con đường duy nhất không cho người dân lựa chọn.

Thậm chí, có những nơi đường BOT một nơi, đặt trạm thu phí ở trên quãng đường khác nên người dân không đi đường BOT vẫn phải trả phí BOT. Đã vậy, phí lại cao. “Thu phí BOT như kiểu trấn lột, người ta không đi trên đường BOT thì không thể thu phí. Đường tránh một chỗ, đặt trạm thu phí chỗ khác là không thể được. Dù chỉ trả một đồng thôi mà bất công người dân cũng không chịu", ông Nguyễn Sỹ Dũng bức xúc.  

Ông Bùi Danh Liên, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội vận tải Hà Nội cho biết, một xe chạy tuyến tính từ bến xe Nước Ngầm về Nam Định là 70 km mà mỗi tháng mất 18 triệu đồng tiền phí qua 2 trạm soát vé. Phí đường cao, DN vận tải đổ vào vé xe khách, đổ vào cước vận tải, cước vận tính được tính vào giá hàng hóa, như vậy tác động của BOT là toàn xã hội vì làm giá cả hàng hóa tăng lên.

Khi giá cả tăng, tính theo sức mua tương đương, người nghèo bị ảnh hưởng nhiều hơn người giàu, như vậy phí BOT cao, người dân nghèo bị trả giá nghiều nhất.  

BOT: Kiểu gì cũng có lãi

Phân tích sâu về hình thức BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao), Luật sư Nguyễn Tiến Lập -Trọng tài viên của VIAC khẳng định, đây là một giải pháp phù hợp khi quốc gia đối mặt với nợ công cao, quản trị công yếu kém, kết cấu hạ tầng lạc hậu và Chính phủ đối mặt với trách nhiệm duy trì tăng trưởng kinh tế và trách nhiệm giải trình. BOT là một giải pháp chính sách để thêm nguồn tài chính, tranh thủ công nghệ quản lý của tư nhân nhằm phát triển nhanh kết cấu hạ tầng có chất lượng, giảm áp lực về trách nhiệm giải trình trực tiếp.  

Như vậy, để được làm dự án BOT, mấu chốt là có tiền, có kinh nghiệm, có công nghệ. Nhưng ở Việt Nam “có thể không có gì cũng có thể làm BOT, cách thức hiện nay làm cho đầu tư BOT “kiểu gì cũng lãi”, siêu lợi nhuận…  vì thế “nhà đầu tư chỉ lo “đặt gạch” làm sao vào được dự án là xong”, theo Luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch HĐTV Công ty Luật Basico cho biết và theo ông: “BOT đang bóp chết nền kinh tế và doanh nghiệp, dồn gánh nặng chi phí lên người dân”.

Đã vậy luật pháp thoáng đến mức Bộ GTVT, tỉnh có thể ủy quyền cho UBND các quận, huyện ký hợp đồng BOT với chủ đầu có tổng mức đầu tư hàng trăm tỷ đồng. 

Nhu cầu vốn cho phát triển hạ tầng giai đoạn 2016-2020 là 480 tỷ USD, trong đó nhu cầu vốn cho hạ tầng đường bộ là 11 tỷ USD. Chính phủ chủ trương ưu tiên đẩy mạnh hình thức hợp tác công – ty trong lĩnh vực hạ tầng nhằm huy động được 40 tỷ USD. Hiện có khoảng 100 dự án đường bộ đang triển khai thuộc quản lý của Bộ GTVT, trong đó có  62 dự án BOT đường bộ với số vốn khoảng 8,5 tỷ USD.

Gần đây các dự án BOT hạ tầng đường bộ được đẩy mạnh vì mục tiêu cải thiện công nghệ quản lý và hạ tầng chất lượng cao nhưng “không hoàn toàn đạt được” mà lại còn tăng nguy cơ tham nhũng, theo luật sư Lập.

“Đầu tư BOT là tốt, DN và người dân sướng vì có đường cao tốc để đi, nhưng những bất cập hiện nay đang làm méo mó chủ trương tốt”, ông Liên nói.  

Theo Quang Linh Thời báo Ngân hàng đăng ngày 09/09/2017

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Mất hàng triệu USD mỗi năm từ thương mại quốc tế 22/01/2018 11:07

    TS. Nguyễn Xuân Minh, trọng tài viên Trung tâm trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cũng chỉ ra rằng, qua hàng loạt các vụ khiếu kiện tại VIAC thời gian qua cho thấy, xu hướng chủ quan của các DN nội địa Việt Nam trong các giao dịch thương mại quốc tế đang ngày càng gia tăng. Nhiều vụ khiếu kiện xuất phát từ nguyên nhân các DN Việt Nam thực hiện ký kết thương mại qua hệ thống thương mại điện tử nhưng không kỹ càng trong khâu lựa chọn đối tác, không kiểm chứng nguồn thông tin về đối tác và không thực hiện các biện pháp đảm bảo thực hiện hợp đồng. 

  • Hướng tới thu hút FDI có chọn lọc 17/01/2018 11:29

    Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là một trong những điểm sáng ấn tượng nhất của Việt Nam trong năm 2017. Điều này cho thấy, Việt Nam ngày càng khẳng định được sức hấp dẫn của một quốc gia năng động, giầu tiềm năng, lợi thế về thị trường, vị trí địa lý, tài nguyên... Chuyên gia kinh tế Trần Đình Thiên cho rằng, để phát huy đúng tầm của một nền kinh tế mở cửa như Việt Nam thì đây là thời điểm chúng ta khẳng định đẳng cấp của mình, khẳng định “chất” chứ không nên chạy theo số lượng. 

  • Tăng năng suất hướng tới phát triển bền vững 15/01/2018 19:39

    Mặc dù tăng trưởng kinh tế của Việt Nam được duy trì liên tục ở mức tương đối cao trong hơn mười năm qua, nhưng tốc độ lại có xu hướng giảm dần. Theo các chuyên gia, tăng năng suất không ổn định, đã khiến tốc độ tăng trưởng kinh tế chỉ giữ được ở mức vừa phải. Điều này cho thấy, tăng năng suất ngày càng có vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế của Việt Nam.

  • Hãy chú ý khi sử dụng phương thức trả hàng điện tử 10/01/2018 08:37

    Vận đơn điện tử và phương thức trả hàng điện tử (ERS - Electronic Release System) ngày càng được sử dụng rộng rãi. Tuy vậy, người vận chuyển theo vận đơn có thể gặp rủi ro “trả hàng (giao hàng) nhầm” nếu không chú ý thích đáng khi sử dụng phương thức này vì rủi ro pháp lý do tòa án có quan điểm khác với cách hiểu thông thường về trả hàng điện tử.

  • Từ cà phê “Xin Chào” đến cà phê khởi nghiệp 04/01/2018 09:43

    Hy vọng một năm mới sẽ không còn hiện tượng cà phê “Xin Chào”, sẽ làm phong phú hơn Cà phê doanh nhân , làm sâu sắc hơn Cà phê khởi nghiệp. Con đường cải cách đã mở và đang chờ sự tăng tốc của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

  • Tạo sân chơi bình đẳng cho doanh nghiệp 04/01/2018 09:38

    Sau 12 năm ra đời, năm 2017, lần đầu tiên Luật Cạnh tranh đã được Bộ Công Thương sửa đổi với mục tiêu có được hệ thống pháp lý đủ mạnh, tạo môi trường đầu tư công bằng cho tất cả các nhà đầu tư trong và ngoài nước, phù hợp với xu thế hội nhập kinh tế quốc tế.  

  • Năm 2018 tiếp tục cắt bỏ 50% các điều kiện kinh doanh: Khó mấy cũng phải làm 03/01/2018 13:51

    Theo Nghị quyết 01 của Chính phủ năm 2018, cải thiện căn bản, tạo chuyển biến mạnh mẽ các chỉ tiêu về môi trường kinh doanh, cắt giảm, đơn giản hóa 50% các điều kiện kinh doanh hiện hành. Trong khi đó, đại diện một số doanh nghiệp cũng cho rằng, tuy đã cắt giảm nhiều các thủ tục hành chính nhưng trên thực tế vẫn chỉ là hình thức, như việc triển khai thanh toán hoá đơn qua mạng nhưng đến nay nhiều DN vẫn chưa triển khai.

  • Luật sư. TS. Phan Trung Hoài: Tâm thế của một người hành nghề Luật… 02/01/2018 09:04

    Luật sư. TS. Phan Trung Hoài – Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) được biết đến không chỉ là Luật sư nổi tiếng, mà ông còn được biết đến là tác giả của nhiều cuốn sách, bút ký, bài báo lắng đọng trong lòng nhiều bạn đọc về hành trình tiếp cận công lý, bảo vệ cho những người yếu thế.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC