Góc nhìn trọng tài viên

BOT Bất cập làm méo mó chủ trương tốt

13/09/2017 11:20

Phí đường cao, DN vận tải đổ vào vé xe khách, đổ vào cước vận tải, cước vận tính được tính vào giá hàng hóa, như vậy tác động của BOT là toàn xã hội vì làm giá cả hàng hóa tăng lên.

Người nghèo bị ảnh hưởng nhiều nhất

“BOT đang có nhiều điều không ổn, và nếu không xử lý sớm thì bất ổn sẽ xảy ra”, theo TS Nguyễn Sỹ Dũng, nguyên Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội. TS Lê Đăng Doanh nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cũng nói rằng: “BOT - ý tưởng xây dựng thì tích cực nhưng khi thực hiện thì lại đem lại tác động hết sức tiêu cực, thậm chí tai hại”.

Đây là những ý kiến phát biểu tại buổi Tọa đàm "Dự án BOT - Chính sách và giải pháp" do Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp với Viện nghiên cứu chính sách, pháp luật và phát triển (Viện PLD) tổ chức sáng 8/9/2017. BOT đã trở thành vấn đề nóng và bức xúc, đã có nhiều cách phản ứng khác nhau ở nhiều trạm BOT, nơi thì biểu tình phản đối, nơi thì trả phí bằng tiền lẻ…

“Hệ lụy BOT đang dấy lên quan tâm và lo ngại về sự phát triển kinh tế gây tác động tới xã hội và đời sống người dân”, Luật sư Hoàng Ngọc Giao – Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) phát biểu.

Không thể phủ nhận BOT đã mang lại một bộ mặt mới cho giao thông đường bộ; từ khi có nhiều hơn những con đường BOT, lưu thông nhanh hơn. Tuy nhiên ở nhiều nơi BOT đang được triển khai không đúng với bản chất, không phải là làm thêm con đường mới mà chỉ là nâng cấp con đường đã có, chỉ có một con đường duy nhất không cho người dân lựa chọn.

Thậm chí, có những nơi đường BOT một nơi, đặt trạm thu phí ở trên quãng đường khác nên người dân không đi đường BOT vẫn phải trả phí BOT. Đã vậy, phí lại cao. “Thu phí BOT như kiểu trấn lột, người ta không đi trên đường BOT thì không thể thu phí. Đường tránh một chỗ, đặt trạm thu phí chỗ khác là không thể được. Dù chỉ trả một đồng thôi mà bất công người dân cũng không chịu", ông Nguyễn Sỹ Dũng bức xúc.  

Ông Bùi Danh Liên, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội vận tải Hà Nội cho biết, một xe chạy tuyến tính từ bến xe Nước Ngầm về Nam Định là 70 km mà mỗi tháng mất 18 triệu đồng tiền phí qua 2 trạm soát vé. Phí đường cao, DN vận tải đổ vào vé xe khách, đổ vào cước vận tải, cước vận tính được tính vào giá hàng hóa, như vậy tác động của BOT là toàn xã hội vì làm giá cả hàng hóa tăng lên.

Khi giá cả tăng, tính theo sức mua tương đương, người nghèo bị ảnh hưởng nhiều hơn người giàu, như vậy phí BOT cao, người dân nghèo bị trả giá nghiều nhất.  

BOT: Kiểu gì cũng có lãi

Phân tích sâu về hình thức BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao), Luật sư Nguyễn Tiến Lập -Trọng tài viên của VIAC khẳng định, đây là một giải pháp phù hợp khi quốc gia đối mặt với nợ công cao, quản trị công yếu kém, kết cấu hạ tầng lạc hậu và Chính phủ đối mặt với trách nhiệm duy trì tăng trưởng kinh tế và trách nhiệm giải trình. BOT là một giải pháp chính sách để thêm nguồn tài chính, tranh thủ công nghệ quản lý của tư nhân nhằm phát triển nhanh kết cấu hạ tầng có chất lượng, giảm áp lực về trách nhiệm giải trình trực tiếp.  

Như vậy, để được làm dự án BOT, mấu chốt là có tiền, có kinh nghiệm, có công nghệ. Nhưng ở Việt Nam “có thể không có gì cũng có thể làm BOT, cách thức hiện nay làm cho đầu tư BOT “kiểu gì cũng lãi”, siêu lợi nhuận…  vì thế “nhà đầu tư chỉ lo “đặt gạch” làm sao vào được dự án là xong”, theo Luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch HĐTV Công ty Luật Basico cho biết và theo ông: “BOT đang bóp chết nền kinh tế và doanh nghiệp, dồn gánh nặng chi phí lên người dân”.

Đã vậy luật pháp thoáng đến mức Bộ GTVT, tỉnh có thể ủy quyền cho UBND các quận, huyện ký hợp đồng BOT với chủ đầu có tổng mức đầu tư hàng trăm tỷ đồng. 

Nhu cầu vốn cho phát triển hạ tầng giai đoạn 2016-2020 là 480 tỷ USD, trong đó nhu cầu vốn cho hạ tầng đường bộ là 11 tỷ USD. Chính phủ chủ trương ưu tiên đẩy mạnh hình thức hợp tác công – ty trong lĩnh vực hạ tầng nhằm huy động được 40 tỷ USD. Hiện có khoảng 100 dự án đường bộ đang triển khai thuộc quản lý của Bộ GTVT, trong đó có  62 dự án BOT đường bộ với số vốn khoảng 8,5 tỷ USD.

Gần đây các dự án BOT hạ tầng đường bộ được đẩy mạnh vì mục tiêu cải thiện công nghệ quản lý và hạ tầng chất lượng cao nhưng “không hoàn toàn đạt được” mà lại còn tăng nguy cơ tham nhũng, theo luật sư Lập.

“Đầu tư BOT là tốt, DN và người dân sướng vì có đường cao tốc để đi, nhưng những bất cập hiện nay đang làm méo mó chủ trương tốt”, ông Liên nói.  

Theo Quang Linh Thời báo Ngân hàng đăng ngày 09/09/2017

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Luật Cạnh tranh: Chưa làm tốt vai trò “hiến pháp của nền kinh tế” 24/11/2017 09:32

    Luật Cạnh tranh (sửa đổi) là một dự thảo luật được thảo luận sôi nổi nhất trong kỳ họp thứ tư Quốc hội khóa XIV. Bởi sự bất cập của Luật cạnh tranh hiện hành đã bộc lộ rõ sau 12 năm thi hành, khiến cho hàng Việt Nam “thất thủ” ngay trên sân nhà.

  • Bất cập về lãi suất chậm thi hành án 24/11/2017 09:26

    Quy định về lãi suất cho vay và chậm trả trong những năm gần đây liên tục thay đổi, vô cùng rắc rối, bất bình đẳng giữa giao dịch trong và ngoài các tổ chức tín dụng, đặc biệt là có sự bất cập lớn về lãi suất chậm thi hành án theo bản án, quyết định của tòa án.

  • Hiến kế tránh rủi ro khi mua nhà hình thành trong tương lai 23/11/2017 11:13

    Pháp luật quy định nhiều điều kiện để mua bán nhà ở, nhất là nhà ở hình thành trong tương lai, người mua cần tập trung chủ yếu vào việc có bảo lãnh thật của ngân hàng hay không.

  • Xã hội hóa dịch vụ công: Khó nhưng cần phải làm! 23/11/2017 10:50

    Việt Nam có gần 3 triệu công chức, viên chức, tương đương tỷ lệ 30,5 người ăn lương ngân sách trên 1000 dân. Có thể giảm gánh nặng chi thường xuyên hơn 800 nghìn tỷ cho bộ máy nếu như cải cách hành chính một cách mạnh mẽ.

     

     

  • “Vô tư” vi phạm Luật Cạnh tranh 21/11/2017 16:24

    Ngày 15-11, Quốc hội đã cho ý kiến lần đầu về dự án Luật Cạnh tranh (sửa đổi). Theo ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Luật Cạnh tranh là nền tảng vận hành của nền kinh tế thị trường và người ta cũng rất có lý khi nói rằng đó là bản Hiến pháp của kinh tế thị trường. 

  • Doanh nghiệp sợ nhất 11h đêm quan chức gọi đến nhà hàng 21/11/2017 15:48

    Thủ tục hành chính vẫn là nỗi ám ảnh của DN. Môi trường kinh doanh vẫn còn khoảng xa so với Singapore, Malaysia, Thái Lan và mục tiêu ASEAN 4. DN trong nước yếu, song nhìn vào bộ máy, ông Trần Đình Thiên nhắc đến thực trạng đông người hưởng lương, “họp lu bù là phổ biến và là bệnh nan y”.

  • Tăng trưởng bền vững là mệnh lệnh của cuộc sống 17/11/2017 11:17

    Tại Hội thảo Kinh tế Việt Nam: Động lực tăng trưởng và giải pháp thúc đẩy diễn ra hôm qua, ngày 15/11, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh: Phát triển nhanh, bền vững là chủ trương của Đảng, là mệnh lệnh của cuộc sống để rút ngắn khoảng cách của Việt Nam với các nước khác trên thế giới. Ông cũng lưu ý, nếu thành quả của tăng trưởng không được chia sẻ tới các tầng lớp nhân dân thì tăng trưởng sẽ không có ý nghĩa.

  • Cần toàn diện trong tăng trưởng 16/11/2017 10:39

    Ngày 15/11, Viện Hàn Lâm khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học Kinh tế Việt Nam: Động lực tăng trưởng và giải pháp thúc đẩy. Tại đây, các ý kiến đều cho rằng, cách tiếp cận với vấn đề tăng trưởng Việt Nam vẫn bị lệch, nghiêng nhiều về số lượng.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC