Góc nhìn trọng tài viên

Cần có khung pháp lý điều chỉnh mô hình cho vay ngang hàng

23/08/2018 11:31

Mô hình cho vay ngang hàng (Peer to Peer - P2P) ngày càng phổ biến ở Việt Nam. Tuy nhiên, cho vay P2P tiềm ẩn khá nhiều rủi ro.

Người cho vay và người đi vay đều bất an

Cho vay P2P khá phổ biến ở một số nước phát triển như: Anh, Mỹ, Trung. Tại Việt Nam có một số công ty tham gia cho vay trực tuyến lớn như: huydong.com (thuộc Công ty cổ phần Finsom), Tima, SHA, Mobivi… Lãi suất cho vay phổ biến (cộng các loại phí) của các công ty này dao động từ 20 - 30%/năm.

Tuy nhiên, cho vay P2P tiềm ẩn nhiều rủi ro cho các bên vì Việt Nam chưa có khung pháp lý cho loại hình này. Chưa kể, bên cạnh những công ty cho vay P2P hoạt động đúng mô hình sẽ có một số công ty lợi dụng mô hình này để hoạt động tín dụng đen.

Chị Lan Anh ở Long Biên, Hà Nội chia sẻ, tháng trước do gia đình có việc cần tiền gấp, chị đã vay P2P tín chấp theo giấy đăng ký xe máy. Chị Lan Anh khá ngạc nhiên khi chiếc xe máy Spacy chị sử dụng được gần 50 triệu đồng, nếu bán trên thị trường chỉ được trên dưới 10 triệu đồng, thế nhưng theo tư vấn, chị có thể vay được tới 50 triệu với thời hạn 90 ngày. Tuy nhiên, chị thấy vay gói dài hơi có phần mạo hiểm nên chị chỉ vay 20 triệu trong 1 tháng với lãi suất là 30%/năm.

can co khung phap ly dieu chinh mo hinh cho vay ngang hang hinh 1
Cho vay P2P tiềm ẩn khá nhiều rủi ro khi khung pháp lý chưa có.

“Ưu điểm của vay P2P là giải ngân cho khách hàng rất nhanh chóng, thủ tục đơn giản, khách hàng không mất công đi lại. Thế nhưng, tôi cứ băn khoăn, việc vay mượn là thỏa thuận giữa người đi vay và người cho vay, trong khi chúng tôi không quen biết nhau và cũng không gặp mặt khi tiến hành vay mượn. Vậy trong trường hợp hai bên vi phạm hợp đồng thì đơn vị nào đứng ra giải quyết?” – chị Lan Anh nói.

Còn chị Lê Thủy (quận 1, TP.HCM) chia sẻ, đang có trong tay số vốn nhàn rỗi, được bạn bè giới thiệu, chị đánh liều cho vay P2P vì lãi suất cao hơn gửi ngân hàng khá nhiều. Nếu cho vay tín chấp thì được lãi suất cao hơn nhưng chị chỉ dám cho vay thế chấp.

“Sau khi xem xét hồ sơ, tôi duyệt gói cho vay tín chấp theo sổ đỏ nhà đất với khoản vay 500 triệu đồng trong thời gian 60 tháng, kỳ hạn thanh toán lãi suất là 15 ngày. Dù đã cầm sổ đỏ của gia đình người ta nhưng tôi vẫn nơm nớp lo sợ bị người ta xù nợ, lúc đó công ty P2P không đứng ra đòi nợ cho mình mà phải tự đi đòi nợ sẽ rất mệt mỏi. Cho vay rồi tôi cứ ăn ngủ không yên. Được 1 tháng, tôi thương lượng với người vay phá bỏ hợp đồng, chỉ lấy tiền về mà không lấy lãi” – chị Lê Thủy chia sẻ.

Đây không phải là kênh gửi tiền

Tìm hiểu tại các công ty cho vay online ở Việt Nam thì thấy các công ty này thường có hai gói sản phẩm cho người tiêu dùng lựa chọn là vay tín chấp: theo lương, theo sổ hộ khẩu, theo đăng ký xe máy, ô tô, Icloud Iphone;  và vay thế chấp: theo máy tính, điện thoại, ô tô, sổ hộ khẩu, đá quý, đồng hồ, trang sức…

Để có thể nhận được khoản vay, khách hàng chỉ cần hoàn tất bảng điền thông tin, hoàn thiện hồ sơ, đợi xét duyệt và nhận khoản tiền vay qua tài khoản hoặc tại cửa hàng Viettel Post trên toàn quốc. Còn người cho vay chỉ cần đăng ký tài khoản trên trang web của công ty, nhận đơn xin vay của khách hàng, tư vấn cho khách hàng về gói vay, điều kiện vay, lãi suất, giải ngân qua chuyển khoản hoặc nhận tiền mặt.

Trong vai một người có nhu cầu cho vay tiền, liên hệ theo số điện thoại hỗ trợ khách hàng của Tima.vn, được nhân viên tư vấn hướng dẫn: việc đầu tiên là cần tạo lập một tài khoản trên Tima. Sau khi có tài khoản, khách hàng được Tima bán đơn của những người có nhu cầu vay vốn với giá từ 2.000 - 40.000 đồng/đơn. Nhận được đơn, khách hàng tự thẩm định đơn, tự thỏa thuận lãi suất, phương thức chuyển tiền và thu hồi vốn.

Chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Trí Hiếu khuyến cáo, người cho vay cần nhận thức rõ đây không phải là kênh gửi tiền, mà là kênh đầu tư nên phải chấp nhận nhiều rủi ro, mà rủi ro lớn nhất là mất tiền. Còn người đi vay có thể chịu rủi ro mới mức lãi suất cao và khi không có khả năng trả nợ họ có thể bị người cho vay sử dụng các biện pháp thu hồi nợ không chính thống mang tính đe dọa.

Theo luật sư Trương Thanh Đức, Trọng tài viên Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam, khi người dân gửi tiền tại các tổ chức tín dụng, số tiền đó được kiểm soát chặt chẽ với những yêu cầu khắt khe mà vẫn có rủi ro nên các tổ chức  này phải mua bảo hiểm tiền gửi cho khách hàng.

Trong khi cho vay P2P, bên đi vay không chịu sự kiểm soát nào của pháp luật nên rủi ro của bên cho vay là khả năng mất tiền cao. Còn rủi ro của bên đi vay là phải vay với lãi suất cao. Thực thế có không ít người vay đã phải vay với lãi suất cao gấp 3-5 lần so với trần lãi suất quy định của pháp luật.

Theo quy định pháp luật hiện hành, chỉ có tổ chức ngân hàng, tín dụng mới được phép huy động vốn và cho vay. Điều này đồng nghĩa là các tổ chức trung gian không đóng vai trò chức năng như tổ chức tín dụng. Vì vậy, theo luật sư Trương Thanh Đức, các cơ quan chức năng cần phải cảnh báo cho người dân biết việc đi vay và cho vay theo P2P tiềm ẩn những rủi ro gì, đối mặt với những nguy cơ ra sao.

“Cần có hành lang pháp lý quy định chặt chẽ về vấn đề này để các bên biết cách thực hiện vì nó không đơn thuần là kinh doanh hàng hóa bình thường, mà nó là câu chuyện tài chính. Cho vay P2P không chỉ tạo rủi ro cho hai bên mà còn tiềm ẩn rủi ro xã hội, cho thị trường tiền tệ, thậm chí cho hoạt động kinh tế nếu quy mô của loại hình này lớn” - luật sư Trương Thanh Đức nói./.

Theo Minh Thư Báo Thanh niên Việt Nam - VOV đăng ngày 19/08/2018

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Thêm kênh “bắt bệnh” môi trường kinh doanh 15/10/2018 11:31

    Chỉ số phát triển doanh nghiệp (DN) chính là bức tranh thu nhỏ phản chiếu môi trường kinh doanh tại mỗi địa phương. Vậy làm thế nào cải thiện môi trường kinh doanh thông qua việc thay đổi từ thước đo chỉ số phát triển DN?

  • Cần nghiên cứu đúng mức chính sách khai thác FTA 08/10/2018 10:09

    Trao đổi với phóng viên Báo Hải quan, ông Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng, để khai thác tốt hơn những lợi thế từ các Hiệp định Thương mại tự do (FTA), cần có sự tổng kết, đánh giá việc thực hiện một cách kịp thời để gỡ các nút thắt. Bên cạnh đó, trong bối xung đột thương mại, xu thế bảo hộ tăng cao, chính sách khai thác FTA nhằm tối ưu hóa lợi thế, giảm thiểu rủi ro cần được quan tâm đúng mức.

  • IPO “hàng khủng” thất bại, vì đâu nên nỗi? 25/09/2018 18:13

    Tại Vinalines, gánh nặng nợ và hoạt động kinh doanh cốt lõi không tốt nên khó thu hút nhà đầu tư. IPO thời gian gần đây kém hấp dẫn còn bởi quy định hạn chế tín dụng chảy sang thị trường chứng khoán trong Thông tư 36/2014/TT-NHNN kéo dài quá lâu. Về cơ bản, doanh nghiệp có quy mô lớn, nhưng kém hấp dẫn, là lý do chính khiến đợt IPO thất bại. Nhà đầu tư thấy nội tại doanh nghiệp không ổn nên e ngại đầu tư.

  • Cơ sở pháp lý nào để thu hồi tài sản nhà nước đã bán? 25/09/2018 18:11

    Từ hoạt động thanh, kiểm tra một số dự án hạ tầng và bất động sản vừa qua tại các địa phương, cơ quan chức năng của Đảng, Nhà nước đã phát hiện và kết luận về các sai phạm. Theo đó, hoặc do vi phạm về thiếu căn cứ pháp lý, trái thẩm quyền, không đúng quy trình, thủ tục, hoặc do có tham nhũng, tiêu cực mà nhiều cán bộ lãnh đạo, là người tham gia quyết định dự án đã bị xử lý ở các mức độ khác nhau.

  • Thức ăn nhanh lỗ bất thường: Khó xác định chuyển giá 25/09/2018 18:09

    Dù báo lỗ liên tục nhưng đến nay, các "đại gia" thức ăn nhanh nước ngoài vẫn bám trụ thị trường Việt Nam và cạnh tranh quyết liệt để giành thị phần. Ông Lê Duy Minh, Phó Cục trưởng Cục Thuế TP HCM, khẳng định hầu hết các doanh nghiệp (DN) báo lỗ đều là DN lớn của nước ngoài, đầu tư hệ thống rất lớn ở Việt Nam. Chi phí đầu tư rất lớn gây thua lỗ nặng ở giai đoạn đầu. "Chúng tôi sẽ rà soát thật cụ thể các trường hợp nghi vấn" - ông Minh nói.

  • Thép Việt bị kiện tới tấp 12/09/2018 11:02

    Theo các chuyên gia, cũng giống như rất nhiều vụ việc kiện bán phá giá trước đây, ngành thép Việt vẫn loay hoay quanh các "bài học" cũ để tự vệ. Luật sư Trần Hữu Huỳnh nhắc lại bài học quen thuộc: "Lý thuyết từ trước đến nay là không nên để tất cả trứng vào giỏ, phải đa dạng thị trường hơn nữa. Ngoài ra, DN sản xuất cùng với các nhà tư vấn, tham tán cần có sự liên kết, hợp tác thông tin để hiểu rõ hơn tính chất thị trường trước khi quyết định lựa chọn nơi xuất khẩu".

  • Từ Uber-Grab... đến chính sách cho mô hình kinh tế chia sẻ 12/09/2018 11:00

    Đáng nói, nếu quy định các công ty cung cấp dịch vụ ứng dụng kết nối như Grab hay Uber là đơn vị kinh doanh vận tải sẽ đi ngược lại với xu thế của thế giới. Trong nền kinh tế 4.0, các doanh nghiệp có xu hướng chuyên môn hóa, tập trung đầu tư vào một hoặc một số công đoạn trong chuỗi giá trị, nhằm tìm cách tối đa hóa hiệu quả kinh doanh.

  • Ngành thuế đòi cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng: Tiếp tục bị phản ứng 12/09/2018 10:58

    Dưới góc độ quản lý thuế, nếu loại bỏ yếu tố lạm quyền trong thi hành công vụ, dẫn đến xâm hại lợi ích chính đáng của doanh nghiệp, tôi cho rằng sự phối hợp giữa cơ quan thuế với các cơ quan hữu quan nói chung và với NH thương mại nói riêng là cần thiết để góp phần bảo đảm thực thi quy định thuế, hạn chế gian lận thuế, trốn thuế

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC