Góc nhìn trọng tài viên

Cần có khung pháp lý điều chỉnh mô hình cho vay ngang hàng

23/08/2018 11:31

Mô hình cho vay ngang hàng (Peer to Peer - P2P) ngày càng phổ biến ở Việt Nam. Tuy nhiên, cho vay P2P tiềm ẩn khá nhiều rủi ro.

Người cho vay và người đi vay đều bất an

Cho vay P2P khá phổ biến ở một số nước phát triển như: Anh, Mỹ, Trung. Tại Việt Nam có một số công ty tham gia cho vay trực tuyến lớn như: huydong.com (thuộc Công ty cổ phần Finsom), Tima, SHA, Mobivi… Lãi suất cho vay phổ biến (cộng các loại phí) của các công ty này dao động từ 20 - 30%/năm.

Tuy nhiên, cho vay P2P tiềm ẩn nhiều rủi ro cho các bên vì Việt Nam chưa có khung pháp lý cho loại hình này. Chưa kể, bên cạnh những công ty cho vay P2P hoạt động đúng mô hình sẽ có một số công ty lợi dụng mô hình này để hoạt động tín dụng đen.

Chị Lan Anh ở Long Biên, Hà Nội chia sẻ, tháng trước do gia đình có việc cần tiền gấp, chị đã vay P2P tín chấp theo giấy đăng ký xe máy. Chị Lan Anh khá ngạc nhiên khi chiếc xe máy Spacy chị sử dụng được gần 50 triệu đồng, nếu bán trên thị trường chỉ được trên dưới 10 triệu đồng, thế nhưng theo tư vấn, chị có thể vay được tới 50 triệu với thời hạn 90 ngày. Tuy nhiên, chị thấy vay gói dài hơi có phần mạo hiểm nên chị chỉ vay 20 triệu trong 1 tháng với lãi suất là 30%/năm.

can co khung phap ly dieu chinh mo hinh cho vay ngang hang hinh 1
Cho vay P2P tiềm ẩn khá nhiều rủi ro khi khung pháp lý chưa có.

“Ưu điểm của vay P2P là giải ngân cho khách hàng rất nhanh chóng, thủ tục đơn giản, khách hàng không mất công đi lại. Thế nhưng, tôi cứ băn khoăn, việc vay mượn là thỏa thuận giữa người đi vay và người cho vay, trong khi chúng tôi không quen biết nhau và cũng không gặp mặt khi tiến hành vay mượn. Vậy trong trường hợp hai bên vi phạm hợp đồng thì đơn vị nào đứng ra giải quyết?” – chị Lan Anh nói.

Còn chị Lê Thủy (quận 1, TP.HCM) chia sẻ, đang có trong tay số vốn nhàn rỗi, được bạn bè giới thiệu, chị đánh liều cho vay P2P vì lãi suất cao hơn gửi ngân hàng khá nhiều. Nếu cho vay tín chấp thì được lãi suất cao hơn nhưng chị chỉ dám cho vay thế chấp.

“Sau khi xem xét hồ sơ, tôi duyệt gói cho vay tín chấp theo sổ đỏ nhà đất với khoản vay 500 triệu đồng trong thời gian 60 tháng, kỳ hạn thanh toán lãi suất là 15 ngày. Dù đã cầm sổ đỏ của gia đình người ta nhưng tôi vẫn nơm nớp lo sợ bị người ta xù nợ, lúc đó công ty P2P không đứng ra đòi nợ cho mình mà phải tự đi đòi nợ sẽ rất mệt mỏi. Cho vay rồi tôi cứ ăn ngủ không yên. Được 1 tháng, tôi thương lượng với người vay phá bỏ hợp đồng, chỉ lấy tiền về mà không lấy lãi” – chị Lê Thủy chia sẻ.

Đây không phải là kênh gửi tiền

Tìm hiểu tại các công ty cho vay online ở Việt Nam thì thấy các công ty này thường có hai gói sản phẩm cho người tiêu dùng lựa chọn là vay tín chấp: theo lương, theo sổ hộ khẩu, theo đăng ký xe máy, ô tô, Icloud Iphone;  và vay thế chấp: theo máy tính, điện thoại, ô tô, sổ hộ khẩu, đá quý, đồng hồ, trang sức…

Để có thể nhận được khoản vay, khách hàng chỉ cần hoàn tất bảng điền thông tin, hoàn thiện hồ sơ, đợi xét duyệt và nhận khoản tiền vay qua tài khoản hoặc tại cửa hàng Viettel Post trên toàn quốc. Còn người cho vay chỉ cần đăng ký tài khoản trên trang web của công ty, nhận đơn xin vay của khách hàng, tư vấn cho khách hàng về gói vay, điều kiện vay, lãi suất, giải ngân qua chuyển khoản hoặc nhận tiền mặt.

Trong vai một người có nhu cầu cho vay tiền, liên hệ theo số điện thoại hỗ trợ khách hàng của Tima.vn, được nhân viên tư vấn hướng dẫn: việc đầu tiên là cần tạo lập một tài khoản trên Tima. Sau khi có tài khoản, khách hàng được Tima bán đơn của những người có nhu cầu vay vốn với giá từ 2.000 - 40.000 đồng/đơn. Nhận được đơn, khách hàng tự thẩm định đơn, tự thỏa thuận lãi suất, phương thức chuyển tiền và thu hồi vốn.

Chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Trí Hiếu khuyến cáo, người cho vay cần nhận thức rõ đây không phải là kênh gửi tiền, mà là kênh đầu tư nên phải chấp nhận nhiều rủi ro, mà rủi ro lớn nhất là mất tiền. Còn người đi vay có thể chịu rủi ro mới mức lãi suất cao và khi không có khả năng trả nợ họ có thể bị người cho vay sử dụng các biện pháp thu hồi nợ không chính thống mang tính đe dọa.

Theo luật sư Trương Thanh Đức, Trọng tài viên Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam, khi người dân gửi tiền tại các tổ chức tín dụng, số tiền đó được kiểm soát chặt chẽ với những yêu cầu khắt khe mà vẫn có rủi ro nên các tổ chức  này phải mua bảo hiểm tiền gửi cho khách hàng.

Trong khi cho vay P2P, bên đi vay không chịu sự kiểm soát nào của pháp luật nên rủi ro của bên cho vay là khả năng mất tiền cao. Còn rủi ro của bên đi vay là phải vay với lãi suất cao. Thực thế có không ít người vay đã phải vay với lãi suất cao gấp 3-5 lần so với trần lãi suất quy định của pháp luật.

Theo quy định pháp luật hiện hành, chỉ có tổ chức ngân hàng, tín dụng mới được phép huy động vốn và cho vay. Điều này đồng nghĩa là các tổ chức trung gian không đóng vai trò chức năng như tổ chức tín dụng. Vì vậy, theo luật sư Trương Thanh Đức, các cơ quan chức năng cần phải cảnh báo cho người dân biết việc đi vay và cho vay theo P2P tiềm ẩn những rủi ro gì, đối mặt với những nguy cơ ra sao.

“Cần có hành lang pháp lý quy định chặt chẽ về vấn đề này để các bên biết cách thực hiện vì nó không đơn thuần là kinh doanh hàng hóa bình thường, mà nó là câu chuyện tài chính. Cho vay P2P không chỉ tạo rủi ro cho hai bên mà còn tiềm ẩn rủi ro xã hội, cho thị trường tiền tệ, thậm chí cho hoạt động kinh tế nếu quy mô của loại hình này lớn” - luật sư Trương Thanh Đức nói./.

Theo Minh Thư Báo Thanh niên Việt Nam - VOV đăng ngày 19/08/2018

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Bảo vệ quyền riêng tư trong kỷ nguyên số 13/02/2019 10:00

    Từ ngày 25/5 năm nay, khi Quy chế chung về Bảo vệ Dữ liệu của Liên hiệp châu Âu (EU General Data Protection Regulation – GDPR) bắt đầu có hiệu lực, một nền tảng pháp lý mới đã được thiết lập nhằm bảo vệ quyền riêng tư của các công dân châu Âu trong kỷ nguyên số.

  • Tiếp tục là đầu tàu kinh tế của cả nước 13/02/2019 09:49

    Năm 2018, bất chấp những khó khăn, thách thức, TPHCM vẫn tiếp tục dẫn đầu cả nước về phát triển kinh tế - xã hội, tạo tiền đề để TP hiện thực hóa Nghị quyết 54 của Quốc hội và tập trung đẩy nhanh việc triển khai Đề án xây dựng TPHCM trở thành đô thị thông minh

  • Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trên thị trường chứng khoán 13/02/2019 09:42

    Các vi phạm trên thị trường chứng khoán Việt Nam hiện đang có những diễn biến phức tạp, nhưng chế tài xử lý các hành vi này chưa đủ sức răn đe. Do vậy, cần có những giải pháp mạnh để khắc phục tình trạng này, nhất là trong bối cảnh Luật Chứng khoán đang được sửa đổi, bổ sung nhằm củng cố và gia tăng tính minh bạch, công bằng trên thị trường chứng khoán. Những yếu tố này được xem là nền tảng đảm bảo cho thị trường chứng khoán phát triển lành mạnh, bền vững.

  • Xóa rào cản để phát triển kinh tế tư nhân 13/02/2019 09:32

    Không phải ưu đãi, bao cấp hay bảo hộ mà là "cởi trói", trao quyền cho người dân tự sẽ phát huy được tác dụng trong huy động nguồn lực, sáng kiến, trí tuệ để phát triển...

  • TS. Nguyễn Đình Cung: "Khai thác dự án tư nhân, một mũi tên trúng nhiều đích" 25/01/2019 10:56

    Theo báo cáo mới đây của CIEM, năm 2019, dự báo tăng trưởng kinh tế ước đạt 6,93%. Tăng trưởng xuất khẩu dự báo ở mức 9,4%. Thặng dư thương mại ở mức 2,04 tỷ USD. Mức tăng giá tiêu dùng bình quân đạt khoảng 3,88%

  • Thiết lập “đường ray” vững chắc cho doanh nghiệp tăng tốc 25/01/2019 10:12

    TS Trần Du Lịch, Thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ, Phó Chủ tịch Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng từ chủ trương, đường lối đến các chính sách hỗ trợ DN hiện đã rất đầy đủ. Tuy nhiên, các DN vẫn chưa thể tăng tốc vì thiếu một “đường ray” vững chắc. Năm 2019, các DN sẽ tiếp tục bước vào cuộc sàng lọc rất dữ dội…

  • Hoàn thiện chính sách để tận dụng cơ hội khi tham gia Hiệp định CPTPP 18/01/2019 10:39

    Chuẩn bị về nguồn nhân lực, thực hiện các chính sách pháp luật và thay đổi tư duy kinh doanh nhằm tận dụng các cơ hội khi tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

  • Doanh nghiệp muốn ngành hải quan tiếp tục cải cách 14/01/2019 09:23

    Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Tổng cục Hải quan và Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) công bố Báo cáo mức độ hài lòng của doanh nghiệp về việc thực hiện thủ tục hành chính (TTHC) xuất nhập khẩu năm 2018

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC