Góc nhìn trọng tài viên

Cần có khung pháp lý điều chỉnh mô hình cho vay ngang hàng

23/08/2018 11:31

Mô hình cho vay ngang hàng (Peer to Peer - P2P) ngày càng phổ biến ở Việt Nam. Tuy nhiên, cho vay P2P tiềm ẩn khá nhiều rủi ro.

Người cho vay và người đi vay đều bất an

Cho vay P2P khá phổ biến ở một số nước phát triển như: Anh, Mỹ, Trung. Tại Việt Nam có một số công ty tham gia cho vay trực tuyến lớn như: huydong.com (thuộc Công ty cổ phần Finsom), Tima, SHA, Mobivi… Lãi suất cho vay phổ biến (cộng các loại phí) của các công ty này dao động từ 20 - 30%/năm.

Tuy nhiên, cho vay P2P tiềm ẩn nhiều rủi ro cho các bên vì Việt Nam chưa có khung pháp lý cho loại hình này. Chưa kể, bên cạnh những công ty cho vay P2P hoạt động đúng mô hình sẽ có một số công ty lợi dụng mô hình này để hoạt động tín dụng đen.

Chị Lan Anh ở Long Biên, Hà Nội chia sẻ, tháng trước do gia đình có việc cần tiền gấp, chị đã vay P2P tín chấp theo giấy đăng ký xe máy. Chị Lan Anh khá ngạc nhiên khi chiếc xe máy Spacy chị sử dụng được gần 50 triệu đồng, nếu bán trên thị trường chỉ được trên dưới 10 triệu đồng, thế nhưng theo tư vấn, chị có thể vay được tới 50 triệu với thời hạn 90 ngày. Tuy nhiên, chị thấy vay gói dài hơi có phần mạo hiểm nên chị chỉ vay 20 triệu trong 1 tháng với lãi suất là 30%/năm.

can co khung phap ly dieu chinh mo hinh cho vay ngang hang hinh 1
Cho vay P2P tiềm ẩn khá nhiều rủi ro khi khung pháp lý chưa có.

“Ưu điểm của vay P2P là giải ngân cho khách hàng rất nhanh chóng, thủ tục đơn giản, khách hàng không mất công đi lại. Thế nhưng, tôi cứ băn khoăn, việc vay mượn là thỏa thuận giữa người đi vay và người cho vay, trong khi chúng tôi không quen biết nhau và cũng không gặp mặt khi tiến hành vay mượn. Vậy trong trường hợp hai bên vi phạm hợp đồng thì đơn vị nào đứng ra giải quyết?” – chị Lan Anh nói.

Còn chị Lê Thủy (quận 1, TP.HCM) chia sẻ, đang có trong tay số vốn nhàn rỗi, được bạn bè giới thiệu, chị đánh liều cho vay P2P vì lãi suất cao hơn gửi ngân hàng khá nhiều. Nếu cho vay tín chấp thì được lãi suất cao hơn nhưng chị chỉ dám cho vay thế chấp.

“Sau khi xem xét hồ sơ, tôi duyệt gói cho vay tín chấp theo sổ đỏ nhà đất với khoản vay 500 triệu đồng trong thời gian 60 tháng, kỳ hạn thanh toán lãi suất là 15 ngày. Dù đã cầm sổ đỏ của gia đình người ta nhưng tôi vẫn nơm nớp lo sợ bị người ta xù nợ, lúc đó công ty P2P không đứng ra đòi nợ cho mình mà phải tự đi đòi nợ sẽ rất mệt mỏi. Cho vay rồi tôi cứ ăn ngủ không yên. Được 1 tháng, tôi thương lượng với người vay phá bỏ hợp đồng, chỉ lấy tiền về mà không lấy lãi” – chị Lê Thủy chia sẻ.

Đây không phải là kênh gửi tiền

Tìm hiểu tại các công ty cho vay online ở Việt Nam thì thấy các công ty này thường có hai gói sản phẩm cho người tiêu dùng lựa chọn là vay tín chấp: theo lương, theo sổ hộ khẩu, theo đăng ký xe máy, ô tô, Icloud Iphone;  và vay thế chấp: theo máy tính, điện thoại, ô tô, sổ hộ khẩu, đá quý, đồng hồ, trang sức…

Để có thể nhận được khoản vay, khách hàng chỉ cần hoàn tất bảng điền thông tin, hoàn thiện hồ sơ, đợi xét duyệt và nhận khoản tiền vay qua tài khoản hoặc tại cửa hàng Viettel Post trên toàn quốc. Còn người cho vay chỉ cần đăng ký tài khoản trên trang web của công ty, nhận đơn xin vay của khách hàng, tư vấn cho khách hàng về gói vay, điều kiện vay, lãi suất, giải ngân qua chuyển khoản hoặc nhận tiền mặt.

Trong vai một người có nhu cầu cho vay tiền, liên hệ theo số điện thoại hỗ trợ khách hàng của Tima.vn, được nhân viên tư vấn hướng dẫn: việc đầu tiên là cần tạo lập một tài khoản trên Tima. Sau khi có tài khoản, khách hàng được Tima bán đơn của những người có nhu cầu vay vốn với giá từ 2.000 - 40.000 đồng/đơn. Nhận được đơn, khách hàng tự thẩm định đơn, tự thỏa thuận lãi suất, phương thức chuyển tiền và thu hồi vốn.

Chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Trí Hiếu khuyến cáo, người cho vay cần nhận thức rõ đây không phải là kênh gửi tiền, mà là kênh đầu tư nên phải chấp nhận nhiều rủi ro, mà rủi ro lớn nhất là mất tiền. Còn người đi vay có thể chịu rủi ro mới mức lãi suất cao và khi không có khả năng trả nợ họ có thể bị người cho vay sử dụng các biện pháp thu hồi nợ không chính thống mang tính đe dọa.

Theo luật sư Trương Thanh Đức, Trọng tài viên Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam, khi người dân gửi tiền tại các tổ chức tín dụng, số tiền đó được kiểm soát chặt chẽ với những yêu cầu khắt khe mà vẫn có rủi ro nên các tổ chức  này phải mua bảo hiểm tiền gửi cho khách hàng.

Trong khi cho vay P2P, bên đi vay không chịu sự kiểm soát nào của pháp luật nên rủi ro của bên cho vay là khả năng mất tiền cao. Còn rủi ro của bên đi vay là phải vay với lãi suất cao. Thực thế có không ít người vay đã phải vay với lãi suất cao gấp 3-5 lần so với trần lãi suất quy định của pháp luật.

Theo quy định pháp luật hiện hành, chỉ có tổ chức ngân hàng, tín dụng mới được phép huy động vốn và cho vay. Điều này đồng nghĩa là các tổ chức trung gian không đóng vai trò chức năng như tổ chức tín dụng. Vì vậy, theo luật sư Trương Thanh Đức, các cơ quan chức năng cần phải cảnh báo cho người dân biết việc đi vay và cho vay theo P2P tiềm ẩn những rủi ro gì, đối mặt với những nguy cơ ra sao.

“Cần có hành lang pháp lý quy định chặt chẽ về vấn đề này để các bên biết cách thực hiện vì nó không đơn thuần là kinh doanh hàng hóa bình thường, mà nó là câu chuyện tài chính. Cho vay P2P không chỉ tạo rủi ro cho hai bên mà còn tiềm ẩn rủi ro xã hội, cho thị trường tiền tệ, thậm chí cho hoạt động kinh tế nếu quy mô của loại hình này lớn” - luật sư Trương Thanh Đức nói./.

Theo Minh Thư Báo Thanh niên Việt Nam - VOV đăng ngày 19/08/2018

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Báo chí phải... siêu tương tác 21/06/2019 10:44

    Với tốc độ phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin, cùng với đó là vòng quay rất nhanh của cuộc sống, của nền kinh tế, các chính sách hoặc sẽ chậm được ban hành hoặc sẽ nhanh chóng trở nên lạc hậu nếu báo chí phản ánh không kịp thời. Hay nói cách khác, báo chí phải trở thành một kênh tương tác chính thống, chính thức, hiệu quả, chân thực và minh bạch - siêu tương tác, siêu kết nối.

  • Bảo hộ sở hữu trí tuệ trong CPTPP: Khuyến khích bảo hộ cả mùi 20/06/2019 14:10

    So với pháp luật Việt Nam, cam kết sở hữu trí tuệ trong CPTPP còn mở rộng ra cả âm thanh, và khuyến khích các nước bảo hộ cả mùi.

  • Việt Nam là một trong 30 thị trường bán lẻ hấp dẫn nhất thế giới 20/06/2019 13:57

    Thị trường bán lẻ Việt Nam những năm gần đây đã có bước phát triển đáng kể, là một trong sáu ngành nghề thu hút vốn đầu tư nước ngoài lớn nhất, đồng thời được đánh giá là thị trường tiềm năng, hấp dẫn bởi giá trị thị trường đạt mức khoảng 120 tỷ USD. Với quy mô đầu tư dự báo sẽ tăng lên 180 tỷ USD vào năm 2020, Việt Nam được đánh giá là một trong 30 thị trường bán lẻ hấp dẫn nhất thế giới.

  • Đẩy nhanh tiến độ xử lý nợ xấu 20/06/2019 13:51

    Nghị quyết 42 của Quốc hội về thí điểm xử lý nợ xấu được ban hành đã tạo khung pháp lý thuận lợi cho phép tổ chức, cá nhân được mua bán khoản nợ xấu trên thị trường thay vì chỉ cho phép các công ty có chức năng mua bán nợ như trước đây.

  • 4 ngân hàng thương mại nhà nước đến mức giới hạn tăng trưởng 14/06/2019 10:18

    Để đáp ứng được chủ trương và mục tiêu Chính phủ đề ra, 4 NHTM nhà nước đang rất trông chờ vào quyết định của Nhà nước với vai trò của cổ đông chi phối trong việc thực hiện tăng vốn điều lệ. Báo Đầu tư Chứng khoán đã phỏng vấn luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch HĐTV Công ty Luật BASICO, thành viên Ban Chủ nhiệm Câu lạc bộ Pháp chế ngân hàng thuộc Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam về vấn đề này.

  • Giải quyết tranh chấp bằng hòa giải thương mại giúp cải thiện môi trường kinh doanh 14/06/2019 10:12

    Nhiều chuyên gia khẳng định, hòa giải thương mại không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro, tiết kiệm chi phí mà còn giúp cải thiện môi trường kinh doanh.

  • Quản lý chặt việc thu thuế thương mại điện tử 14/06/2019 10:08

    Quản lý thuế thương mại điện tử đang là thách thức đối với ngành Thuế. Trao đổi với phóng viên Báo Hànộimới, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam khẳng định: Dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) với nhiều quy định mới sẽ khắc phục những bất cập, góp phần quản lý chặt chẽ việc thu thuế thương mại điện tử.

  • Kinh tế tư nhân: Cần siêu tập đoàn? 13/06/2019 14:57

    Dù là các tập đoàn hùng mạnh hay các doanh nghiệp nhỏ cũng cần một môi trường cạnh tranh lành mạnh.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC