Góc nhìn trọng tài viên

Con đường duy nhất để giải quyết bất ổn tại BOT Cai Lậy

06/12/2017 16:18

Theo chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh, Trọng tài viên VIAC, về nguyên tắc BOT không được là con đường độc đạo, độc quyền bắt người dân phải đi và nộp phí nên cần sớm di dời trạm BOT Cai Lậy do vị trí đặt trạm bất hợp lý.

Con đường duy nhất để giải quyết bất ổn tại BOT Cai Lậy

BOT Cai Lậy liên tục thất thủ trong nhiều ngày qua.

Thu phí trở lại sau hơn 3 tháng tạm dừng, tình hình căng thẳng tại BOT Cai Lậy lại một lần nữa tái diễn. Các tài xế qua trạm đã phản ứng quyết liệt và đối phó bằng nhiều cách khiến BOT Cai Lậy liên tục thất thủ, phải xả trạm nhiều lần trong các ngày qua.

Trao đổi với TheLEADER một số chuyên gia kinh tế cho rằng, cần sớm di dời trạm BOT Cai Lậy do đặt trạm bất hợp lý. 

Theo TS. Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Quản lý kinh tế Trung ương, vấn đề tại BOT Cai Lậy đã quá rõ ràng. "Nếu không có một giải pháp thỏa đáng cho thực trạng tại Cai Lậy sẽ để lại những hiệu ứng và tiền lệ không tốt đối với xã hội", ông Doanh nói. 

Con đường duy nhất để giải quyết bất ổn tại BOT Cai Lậy

Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh.

TS. Lê Đăng Doanh cho biết, trên thế giới bao giờ người ta cũng xây dựng các đoạn đường BOT song song với các tuyến đường vốn có. Nếu người dân muốn đi đường tốt, đi nhanh hơn thì phải nộp phí. Còn nếu họ không muốn đi đường BOT thì họ vẫn có quyền được đi đường cũ không phải trả bất kỳ phí nào.

Trong khi đó, theo ông Doanh, các dự án BOT tại Việt Nam đang mọc lên với mật độ dầy đặc, lại không được đưa ra thảo luận với người dân mà chủ yếu là chỉ định thầu, không công khai minh bạch khiến người dân phản đối là điều tất yếu.

Đối với sự việc tại Cai Lậy, vị chuyên gia kinh tế uy tín này cho rằng, trước mắt, các cơ quan quản lý cần sớm di dời vị trí đặt trạm thu phí vì trạm đó đặt không đúng. Việc di dời trạm thu phí này có thể bồi thường cho chủ đầu tư khoản tiền đã thi công Quốc lộ 1.

Tuy nhiên, về lâu dài, cần có một khung pháp luật cho các hình thức hợp tác công tư PPP, BOT hay BT một cách rõ ràng, minh bạch.

"Hình thức huy động vốn BOT là cần thiết, song tại Việt Nam hình thức hợp tác này đang có dấu hiệu của nhóm lợi ích, vi phạm nguyên tắc: BOT không được là con đường độc đạo, độc quyền, bắt người dân phải đi và nộp phí", ông Doanh khẳng định.

Ở góc nhìn tương tự, theo ông Nguyễn Khắc Giang, Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR), trong giải pháp cho BOT Cai Lậy, Nhà nước và các bộ ngành cần hết sức thận trọng. Bởi nếu không làm tốt, nó sẽ tạo ra hiệu ứng và tiền lệ xấu đối với hơn 80 trạm BOT khác trên phạm vi cả nước.

Con đường duy nhất để giải quyết bất ổn tại BOT Cai Lậy 1

Ông Nguyễn Khắc Giang, Viện VEPR

Theo ông Giang, cuộc phản kháng tại Cai Lậy của tài xế về bản chất không phải vì mục đích kinh tế. Do đó, việc Bộ Giao thông vận tải giảm mức phí BOT Cai Lậy đến 30% và miễn phí dịch vụ cho người dân địa phương nhằm đạt được đồng thuận từ các tài xế đã không thành công.

"Sự bức xúc và phản đối của các tài xế tại đây mạnh mẽ như vậy trong những ngày qua bởi họ cho rằng việc thu phí BOT là không đúng, bất công và không phản ánh chính xác dịch vụ mà họ sử dụng", ông Giang nói.

Cũng theo nhìn nhận của ông Giang, trên thực tế, BOT đã làm được những con đường tốt cho người dân, nhiều dự án thu phí cao như cao tốc Hà Nội – Hải Phòng nhưng người dân vẫn chấp nhận đi. Trong khi đó, BOT tại Cai Lậy lại là con đường độc đạo, người dân không có sự lựa chọn, khiến người dân bức xúc

Vị chuyên gia này cho rằng, Nhà nước muốn giải quyết được tình trạng này thì buộc phải thuyết phục được người dân rằng việc đặt trạm thu phí và mức phí là hợp lý. Hoặc nếu đã xác định là không hợp lý, phải có cơ chế xử lý nghiêm khắc cơ quan liên quan, đồng thời phải di dời trạm.

"Do đó, các cơ quan chức năng cần làm rõ việc minh bạch trong khâu đấu thầu, lựa chọn dự án và đặt trạm thu phí. Thanh tra Chính phủ cần vào cuộc, cùng với đó là sự giám sát của Quốc hội. Đồng thời, cần tính toán lại chi phí xây dựng của dự án, thời gian hoàn vốn, mức thu phí. Nhiều sự án vừa qua do thông tin không minh bạch, không giám sát đã tự ý kéo dài thời gian thu phí để trục lợi gây bức xúc trong dư luận", ông Giang khuyến nghị.

 

Lược sử dự án BOT Cai Lậy:

Dự án BOT Cai Lậy có tổng mức đầu tư là 1.398 tỷ đồng (chưa quyết toán), nguồn vốn 100% tư nhân. Trong đó, vốn góp của nhà đầu tư là 210 tỷ đồng (Bắc Ái góp 136,5 tỷ đồng (65%); TRICO góp 73,5 tỷ đồng (35%)), chiếm 15% tổng mức đầu tư; phần còn lại là vốn vay ngân hàng.

Năm 2014: Khởi công dự án gồm phần tuyến tránh qua thị xã Cai Lậy đầu tư mới dài 12km, xây mới 7 cầu, tổng vốn đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng và thêm phần bảo trì Quốc lộ 1 đoạn qua Cai Lậy dài 26,5km với vốn đầu tư trên 300 tỷ đồng, trong đó nâng cấp 14 cầu.

Trạm thu phí ban đầu được thiết kế đặt trên quốc lộ cách vị trí hiện nay 600 m về hướng Vĩnh Long nhưng năm 2015, liên doanh đầu tư, quản lý và khai thác dự án xin điều chỉnh vị trí trạm về vị trí hiện nay với lý giải do chỗ cũ dân đông, đất thổ cư nhiều và chưa thống nhất khiếu nại đền bù và được Sở Giao thông Vận tải Tiền Giang và UBND huyện Cai Lậy đã đồng ý.

Ngày 1/8/2017: Bắt đầu thu phí từ 35.000 - 180.000 đồng/lượt.

Ngày 13-14/8/2017: Xả trạm và ngừng hoạt động vì tài xế phản ứng bằng cách trả liền lẻ gây ùn tắc nhằm phản đối trạm thu phí đặt không hợp lý. Tài xế yêu cầu dời trạm thu phí vào tuyến đường tránh vì đây mới là đường được đầu tư còn tuyến Quốc lộ 1 họ đã đóng phí bảo trì hàng năm.

Ngày 16/8: Bộ Giao thông vận tải quyết định giảm mức phí còn 25.000-160.000 đồng, miễn phí cho các xã ở gần trạm thu phí nhưng trạm vẫn ngừng hoạt động.

Ngày 30/11: Thu phí trở lại từ 9h sáng sau hơn 3 tháng tạm ngừng nhưng đến trưa thì kẹt xe kéo dài vì tài xế trả tiền lẻ, buộc phải xả trạm. Sau đó lại thu phí, rồi ùn tắc và xả trạm tiếp suốt đến đêm. Tình hình căng thẳng tại đây lại một lần nữa được tái diễn.

 

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Thêm kênh “bắt bệnh” môi trường kinh doanh 15/10/2018 11:31

    Chỉ số phát triển doanh nghiệp (DN) chính là bức tranh thu nhỏ phản chiếu môi trường kinh doanh tại mỗi địa phương. Vậy làm thế nào cải thiện môi trường kinh doanh thông qua việc thay đổi từ thước đo chỉ số phát triển DN?

  • Cần nghiên cứu đúng mức chính sách khai thác FTA 08/10/2018 10:09

    Trao đổi với phóng viên Báo Hải quan, ông Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng, để khai thác tốt hơn những lợi thế từ các Hiệp định Thương mại tự do (FTA), cần có sự tổng kết, đánh giá việc thực hiện một cách kịp thời để gỡ các nút thắt. Bên cạnh đó, trong bối xung đột thương mại, xu thế bảo hộ tăng cao, chính sách khai thác FTA nhằm tối ưu hóa lợi thế, giảm thiểu rủi ro cần được quan tâm đúng mức.

  • IPO “hàng khủng” thất bại, vì đâu nên nỗi? 25/09/2018 18:13

    Tại Vinalines, gánh nặng nợ và hoạt động kinh doanh cốt lõi không tốt nên khó thu hút nhà đầu tư. IPO thời gian gần đây kém hấp dẫn còn bởi quy định hạn chế tín dụng chảy sang thị trường chứng khoán trong Thông tư 36/2014/TT-NHNN kéo dài quá lâu. Về cơ bản, doanh nghiệp có quy mô lớn, nhưng kém hấp dẫn, là lý do chính khiến đợt IPO thất bại. Nhà đầu tư thấy nội tại doanh nghiệp không ổn nên e ngại đầu tư.

  • Cơ sở pháp lý nào để thu hồi tài sản nhà nước đã bán? 25/09/2018 18:11

    Từ hoạt động thanh, kiểm tra một số dự án hạ tầng và bất động sản vừa qua tại các địa phương, cơ quan chức năng của Đảng, Nhà nước đã phát hiện và kết luận về các sai phạm. Theo đó, hoặc do vi phạm về thiếu căn cứ pháp lý, trái thẩm quyền, không đúng quy trình, thủ tục, hoặc do có tham nhũng, tiêu cực mà nhiều cán bộ lãnh đạo, là người tham gia quyết định dự án đã bị xử lý ở các mức độ khác nhau.

  • Thức ăn nhanh lỗ bất thường: Khó xác định chuyển giá 25/09/2018 18:09

    Dù báo lỗ liên tục nhưng đến nay, các "đại gia" thức ăn nhanh nước ngoài vẫn bám trụ thị trường Việt Nam và cạnh tranh quyết liệt để giành thị phần. Ông Lê Duy Minh, Phó Cục trưởng Cục Thuế TP HCM, khẳng định hầu hết các doanh nghiệp (DN) báo lỗ đều là DN lớn của nước ngoài, đầu tư hệ thống rất lớn ở Việt Nam. Chi phí đầu tư rất lớn gây thua lỗ nặng ở giai đoạn đầu. "Chúng tôi sẽ rà soát thật cụ thể các trường hợp nghi vấn" - ông Minh nói.

  • Thép Việt bị kiện tới tấp 12/09/2018 11:02

    Theo các chuyên gia, cũng giống như rất nhiều vụ việc kiện bán phá giá trước đây, ngành thép Việt vẫn loay hoay quanh các "bài học" cũ để tự vệ. Luật sư Trần Hữu Huỳnh nhắc lại bài học quen thuộc: "Lý thuyết từ trước đến nay là không nên để tất cả trứng vào giỏ, phải đa dạng thị trường hơn nữa. Ngoài ra, DN sản xuất cùng với các nhà tư vấn, tham tán cần có sự liên kết, hợp tác thông tin để hiểu rõ hơn tính chất thị trường trước khi quyết định lựa chọn nơi xuất khẩu".

  • Từ Uber-Grab... đến chính sách cho mô hình kinh tế chia sẻ 12/09/2018 11:00

    Đáng nói, nếu quy định các công ty cung cấp dịch vụ ứng dụng kết nối như Grab hay Uber là đơn vị kinh doanh vận tải sẽ đi ngược lại với xu thế của thế giới. Trong nền kinh tế 4.0, các doanh nghiệp có xu hướng chuyên môn hóa, tập trung đầu tư vào một hoặc một số công đoạn trong chuỗi giá trị, nhằm tìm cách tối đa hóa hiệu quả kinh doanh.

  • Ngành thuế đòi cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng: Tiếp tục bị phản ứng 12/09/2018 10:58

    Dưới góc độ quản lý thuế, nếu loại bỏ yếu tố lạm quyền trong thi hành công vụ, dẫn đến xâm hại lợi ích chính đáng của doanh nghiệp, tôi cho rằng sự phối hợp giữa cơ quan thuế với các cơ quan hữu quan nói chung và với NH thương mại nói riêng là cần thiết để góp phần bảo đảm thực thi quy định thuế, hạn chế gian lận thuế, trốn thuế

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC