CPTPP: Hết sợ nhưng hãy còn lo

Góc nhìn trọng tài viên

CPTPP: Hết sợ nhưng hãy còn lo

13/06/2018 10:57

Hiệp định CPTPP không có Mỹ vẫn là một FTA thế hệ mới với các chuẩn mực cao nhất của thương mại quốc tế cho đến thời điểm này.

Thứ nhất, CPTPP là sự tiếp nối của các thành công trước đây của các FTA mà Việt Nam đã ký, cho nên nó không quá mới, mà là sự kế thừa và phát triển của chính sách mở cửa và hội nhập suốt mấy mươi năm qua, đúng như nhận định của ông Trần Quốc Khánh, Thứ trưởng Bộ Công Thương, Trưởng đoàn đàm phán của Chính phủ về thương mại và kinh tế quốc tế. Khi đã là “cựu binh” trong các cuộc chơi các FTA thì điều cần nhất là phải biết mình là ai, bạn là ai để khai thác tối đa các cơ hội theo nguyên tắc win-win cùng thắng.

Luật sư Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam.

Luật sư Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam.

Thứ hai, CPTPP giữ nguyên phần lớn các cam kết trong TPP trừ khoảng vài chục nghĩa vụ hoãn thực hiện. Với TPP có Mỹ, khu vực tự do thương mại chiếm 40% GDP toàn cầu sẽ giảm xuống chỉ còn 13% trong CPTPP nhưng với Việt Nam, ký CPTPP sẽ mở ra một số thị trường mới hấp dẫn là Canada, Mexico và Peru. Với 7 thị trường còn lại khác, các cam kết mở cửa với thuế suất ưu đãi hơn so với các FTA đã ký ví dụ như Nhật Bản, New Zealand, Australia, Singapore,... Các cam kết thuế quan trong Hiệp định này là rất lớn, cụ thể, các nước cam kết xóa bỏ thuế nhập khẩu ngay khi Hiệp định có hiệu lực khoảng từ 75-95% dòng thuế và xóa bỏ hoàn toàn từ 97-100% dòng thuế trong vòng 5-10 năm tiếp. Đây là các lợi thế mà các nước cạnh tranh xuất khẩu với Việt Nam sẽ không có được với các thị trường mới này.

Thứ ba, nhiều ngành hàng xuất khẩu của Việt Nam sẽ được lợi ngay khi CPTPP có hiệu lực hoặc 3-5 năm sau đó như nông sản, thủy sản, một số hàng dệt may, giày dép, đồ gỗ, hàng điện, điện tử, cao su. Ví dụ với Canada, dệt may sẽ xóa bỏ 100% thuế suất vào năm thứ 4, giày dép đa số sẽ được xóa bỏ ngay khi Hiệp định có hiệu lực. Với Nhật Bản, 98,8% số dòng thuế dệt may, tương đương 97,2% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam vào nước này sẽ xóa bỏ ngay khi Hiệp định có hiệu lực. Mặt hàng thủy sản và cá, tôm đông lạnh, tôm chế biến, nghêu, vẹm, cá tra sẽ được Nhật Bản, Canada và một số thành viên khác sẽ xóa bỏ ngay. Các thành viên của nhiều hiệp hội ngành hàng như Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Viêt Nam  (VASEP) đã sẵn sàng cho việc khai thác ngay lợi thế này khi Hiệp định có hiệu lực ông Nguyễn Hoài Nam Phó Tổng thư ký VASEP cho biết như vậy.

Thứ tư, đổi lại, Việt Nam cũng phải cam kết xóa bỏ gần 100% số dòng thuế với gần 66% có thuế suất bằng 0% sau khi Hiệp định có hiệu lực, 86,5% sau năm thứ tư, 97,8% vào năm thứ 11. Tuy nhiên, đối với một số sản phẩm nông nghiệp và chăn nuôi, lộ trình xóa bỏ thuế sẽ “dễ thở” hơn, ví dụ thịt gà xóa bỏ thuế vào năm thứ 11, thịt lợn tươi vào năm thứ 10 và thịt lợn đông lạnh vào năm thứ 8. Đây cũng là lý do khiến vị đại diện của Hiệp hội chăn nuôi Việt Nam cho rằng với  CPTPP, tuy đã hết sợ  nhưng dù sao thì vẫn hãy còn lo .

Thứ năm, các cam kết dịch vụ và đầu tư cơ bản vẫn giữ nguyên như trong TPP. Những cam kết đó tạo thuận lợi cao nhất cho các nhà đầu tư trong khối so với các cam kết trong gần 70 Hiệp định bảo hộ đầu tư song phương trước đó hoặc các FTA gần đây mà Việt Nam đã ký. Thậm chí, không chỉ so với Việt Nam mà so với thế giới đây cũng là những chuẩn mực tiên tiến về đầu tư như nhận xét của bà Nguyễn Thị Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và hội nhập của VCCI. Mặt khác, đây cũng là thách thức lớn đối với Việt Nam không chỉ trong lĩnh vực xây dựng các qui định pháp luật mà quan trọng hơn là ở hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, trong việc chọn lọc vốn đầu tư, đối xử bình đẳng theo hướng không để các nhà đầu tư nội chịu thiệt thòi. Cạnh tranh trong các lĩnh vực dịch vụ sẽ cao , Việt Nam phải mở cửa rộng kể cả trong lĩnh vực phân phối, viễn thông, logistic…

Thứ sáu, có CPTPP không có nghĩa là các nước thành viên trong Hiệp định sẽ giảm áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại hoặc các biện pháp rào cản kỹ thuật (TBT). Đây là các công cụ mà theo qui định của WTO, các thành viên WTO có quyền áp dụng khi có vi phạm. Điều này cũng sẽ được áp dụng tương tự như trong CPTPP. Do đó, một mặt, các doanh nghiệp của Việt Nam cần chú ý khi xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ sang các nước thành viên, cần theo dõi các động thái của các đối thủ, của các chính phủ tại các thị trường này để có kế hoạch chuẩn bị cho các kịch bản bị áp thuế hoặc rào cản kỹ thuật. Mặt khác, các doanh nghiệp, hiệp hội cũng như các cơ quan quản lý thương mại trong nước cần có các biện pháp kiểm soát hiệu quả, kịp thời và phù hợp để bảo vệ thị trường nội địa bao gồm các vbieejn pháp phòng vệ thương mại và các biện pháp TBT.

Thứ bảy, bài học từ các FTA trước đây đối với doanh nghiệp Việt không bao giờ là cũ. Chúng ta đã chưa khai thác hết các lợi thế xuất khẩu của FTA đã ký trong khi đó, trên sân nhà đã để một số hàng hóa, dịch vụ của nước ngoài lấn lướt chưa có điểm dừng. Trừ một số mặt hàng vốn là thế mạnh xuất khẩu  truyền thống từ nhiều năm nay như thủy sản, dệt may, giày dép, điện tử đang khai thác được lợi thế hội nhập, mặc dù tới đây sẽ phải gặp những thách thức rất lớn về nhân lực thời kỳ 4.0, phần lớn các ngành hàng khác đang yếu thế, các hiệp hội ngành hàng và các doanh nghiệp chưa thực sự phối hợp với các cơ quan chức năng để khai thác các lợi thế mở cửa thị trường hoặc ráo riết chuẩn bị đối phó cạnh tranh trên thị trường nội địa, trên cả ba mặt trận thương mại hàng hóa, dịch vụ và đầu tư.

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Doanh nghiệp Việt ra biển lớn bằng thúng chai 14/08/2018 09:26

    Theo các chuyên gia M&A, M&A là xu thế tất yếu, DN Việt không thể đứng ngoài xu thế đó. Tuy nhiên, M&A không đơn thuần là sự kết hợp đơn giản giữa một bên là nhà đầu tư có tài chính mạnh và một bên là DN cần vốn mà mỗi hợp đồng M&A sẽ kéo theo hàng loạt vấn đề về tư cách pháp nhân, vấn đề tài chính, thương hiệu, thị phần, thị trường, chiến lược kinh doanh, kiểm soát giao dịch cổ phiếu… kể cả việc giữ hay bỏ thương hiệu DN hậu M&A.

  • M&A 2018: Kỷ nguyên mới, kỳ vọng mới 09/08/2018 11:02

    Trước thềm Diễn đàn M&A Việt Nam năm 2018 do Báo Đầu tư và AVM Vietnam phối hợp tổ chức, nhiều ý kiến cho rằng, thị trường M&A tại Việt Nam sẽ tiếp tục sôi động, không chỉ trong năm nay, mà cho cả thập kỷ tới, diễn ra trong nhiều ngành, lĩnh vực. 

  • Thời gian sửa điều kiện kinh doanh nhiều khi dài hơn tuổi thọ trung bình của doanh nghiệp 02/08/2018 10:09

    Về vấn đề này, Luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch công ty Luật Basico, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng, quá trình cắt giảm điều kiện kinh doanh ở các bộ, ngành đang bộc lộ tính “phong trào, hô hào”, bởi nghe thì “rầm rộ”, nhưng thực tế… tốc độ quá chậm, chưa được một nửa yêu cầu.

  • Cải cách môi trường kinh doanh ngành công thương thực chất 02/08/2018 10:02

    Bà Đinh Thị Mỹ Loan - Chủ tịch Hiệp hội bán lẻ Việt Nam, Trọng tài viên VIAC bày tỏ: Hiệp hội và các doanh nghiệp thành viên rất hoan nghênh động thái của Bộ trưởng Bộ Công Thương trong quyết tâm cải cách môi trường kinh doanh một cách thực chất, sau khi có ý kiến góp ý từ phía Hiệp hội bán lẻ Việt Nam và của VCCI, đã quyết định ngừng đề xuất dự thảo Nghị định về phát triển quản lý ngành phân phối.

  • Rủi ro tín dụng ngoại tệ 31/07/2018 16:59

    Những tháng qua, huy động ngoại tệ tăng trưởng chậm trong khi tín dụng ngoại tệ tiếp tục duy trì đà tăng ấn tượng. Xu hướng này có thể mang đến rủi ro cho doanh nghiệp (DN) vì tỷ giá đang đứng trước nhiều áp lực tăng, sẽ tác động đến chi phí trả các khoản nợ USD sắp đáo hạn.

  • Tàu bị gãy làm đôi trên biển khi vận chuyển hàng: ai phải chịu trách nhiệm? 30/07/2018 16:14

    Điểm q) khoản 2 Điều 151 Bộ luật Hàng hải Việt Nam (năm 2015) quy định người vận chuyển được miễn hoàn toàn trách nhiệm, nếu tổn thất hàng hóa xảy ra trong trường hợp "Khuyết tật ẩn tỳ của tàu biển mà những người có trách nhiệm không phát hiện được, mặc dù đã thực hiện nhiệm vụ một cách mẫn cán".

  • FDI và nền kinh tế vãng lai 26/07/2018 14:16

    Việt Nam đã mở cửa và thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) được 30 năm. Thành tựu và hiệu quả của FDI thật lớn lao, bao gồm sự thay đổi bộ mặt đất nước, hiện đại hóa hệ thống cơ sở hạ tầng, tăng nhiều bậc quy mô GDP của nền kinh tế và cải thiện mức sống của người dân.

  • Doanh nghiệp cần “sống chung với cạnh tranh” 23/07/2018 15:41

    Các đại biểu được TS.Phạm Văn Chắt - Giảng viên cao cấp, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) thông tin về Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Đây được xem là Hiệp định có tiêu chuẩn cao, toàn diện trên tất cả các lĩnh vực, mở ra nột “sân chơi mới” với quy mô thị trường gần 500 triệu dân, chiếm 13,5% GDP toàn cầu. 

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC