Góc nhìn trọng tài viên

Đề xuất đánh thuế tài sản: “Tiền mua nhà là khoản tiết kiệm của người dân, sao lại đánh thuế?”

17/04/2018 10:50
Đề xuất đánh thuế tài sản: “Tiền mua nhà là khoản tiết kiệm của người dân, sao lại đánh thuế?”

TS. Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia tài chính, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam

Bộ Tài chính mới đây cho biết vừa kiến nghị với Chính phủ trình Ủy ban thường vụ Quốc hội, Quốc hội để đưa dự án Luật thuế tài sản vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIV.
Xung quanh vấn đề này, phóng viên đã có cuộc trao đổi ngắn với TS. Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia tài chính.
Bộ Tài chính vừa công bố Dự thảo tờ trình gửi Chính phủ về đề nghị xây dựng Dự án Luật thuế tài sản. Theo đó, đơn vị này đề xuất mức thuế suất 0,4% thuế tài sản với căn hộ chung cư, đất ở, đất xây nhà chung cư, đất kinh doanh..., có giá trị từ 700 triệu đồng (tính cho phần giá trị vượt 700 triệu đồng) mỗi năm. Theo Bộ Tài chính hiện có 174/193 nước thực hiện thu thuế tài sản với nhiều tên gọi khác nhau. Xin ông cho biết ý kiến của mình liên quan đến vấn đề này?
TS Lê Xuân Nghĩa: Cái mà Bộ Tài chính gọi là kinh nghiệm quốc tế thì tôi cho rằng cần phải được nghiên cứu thấu đáo để có thể hiểu được trong bối cảnh nào, với mục đích gì thì nên đánh thuế tài sản.
Về nguyên lý về đánh thuế tài sản của phương tây, là để kích thích việc sử dụng tài sản đó hiệu quả hơn, ví dụ, đánh thuế đất dư thừa trong khuôn viên nhà ở để tránh tình trạng một gia đình sử dụng quá nhiều đất mà lẽ ra đất đó có thể được sử dụng hiệu quả hơn.
Hoặc có quốc gia đánh thuế chênh lệch giá tài sản, như bạn mua một căn hộ đầu cơ, khi mua thì giá 1 tỷ đồng nhưng khi bán được 1,5 tỷ đồng. Khi đó, Chính phủ có thể đánh thuế một số % trên mức chênh lệch giá.
Còn về việc đánh thuế mà Bộ Tài chính đề xuất là đánh thuế nhà đang ở của dân, tôi cho rằng đây là việc cần cân nhắc thận trọng. Tiền mua nhà đó là khoản tiết kiệm bao lâu người dân mới mua được thì tại sao lại đánh thuế?
Ngoài việc đánh thuế đối với nhà ở, thì Bộ Tài chính còn đề xuất đánh thuế tài sản đối với xe ô tô trị giá từ 1,5 tỷ đồng, ý kiến của ông về vấn đề này như thế nào, thưa ông?
Việc đánh thuế ô tô thì lại càng cần phải cân nhắc thận trọng. Thứ nhất là vì nền tảng hạ tầng của Việt Nam còn rất yếu kém, tắc nghẽn thường xuyên, nhất là ở đô thị, do đó, cần có biện pháp để hạn chế ô tô chứ không phải là đánh thuế ô tô giá đắt.
Việc đánh thuế đối với ô tô giá từ 1,5 tỷ đồng là biện pháp nửa vời, vì sao chỉ đánh thuế ô tô đắt tiền còn ô tô rẻ tiền lại không bị đánh thuế? Như thế sẽ càng khuyến khích người dân đi ô tô rẻ tiền, vừa không đạt được mục tiêu môi trường vừa không đạt mục tiêu chống tắc nghẽn. Đây là một sự trá hình của thuế thu nhập và thuế nhập khẩu xe và điều này chưa chắc được các hãng xe quốc tế tán đồng theo nguyên tắc thương mại tự do.
Bộ Tài chính cho rằng, việc đánh thuế là để tăng thu cho ngân sách nhà nước. Vậy nếu như theo ý kiến của ông, là không nên đánh thuế tài sản nhà ở, ô tô, thì giải pháp sẽ là gì, thưa ông?
Tôi cho rằng, hướng quan trọng nhất là cần tiết kiệm chi tiêu ngân sách. Một điều khá ngạc nhiên là tỷ lệ tiết kiệm/GDP của Việt Nam giảm khá nhanh và so với các nước Nhật Bản, Hàn Quốc trước đây là quá thấp nên bất cứ việc mở rộng ngân sách nào sẽ gắn với nó một thứ là nợ, đó là điều nguy hiểm.
Một nhà kinh tế học nổi tiếng của Mỹ từng nói “nợ nước ngoài nếu dùng để tiếp thu, học tập được tiến bộ công nghệ thì tốt, còn nếu không, sẽ là một thảm hoạ”, vì vậy, phải thu hẹp dần tỷ lệ nợ/GDP, đặc biệt là nợ thương mại. Phải thu hẹp dần quy mô ngân sách, kể cả thu và chi.
Ngoài ra, Bộ Tài chính nên tập trung thu hồi toàn bộ các dự án đã đầu tư mà nằm đắp chiếu bao lâu nay, thu hồi toàn bộ các doanh nghiệp Nhà nước làm ăn không hiệu quả, phát mãi cho tư nhân trong nước và nước ngoài để thu hồi vốn về và làm cho khối lượng tài sản khổng lồ này hoạt động hiệu quả hơn. Điều này có ý nghĩa hơn nhiều so với việc đánh thuế tài sản của người dân.
Ngoài ra, xét về mức độ phát triển, ưu tiên hàng đầu của Việt Nam hiện nay nên là tối đa hoá sản lượng của nông nghiệp, làm nền tảng cho công nghiệp hoá như kinh nghiệm của các nước Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc. Vì vậy, có thể xem xét việc đánh thuế tài sản là đất nông nghiệp không được sử dụng có hiệu quả.
 
Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Chống chuyển giá, hóa ra doanh nghiệp bất động sản cũng chịu tác động rất mạnh 14/12/2018 09:27

    Trong khi hiệu quả của việc chống chuyển giá còn chưa được đánh giá cụ thể, thì Nghị định 20/2017/NĐ-CP về quản lý thuế đối với các công ty có giao dịch liên kết, có hiệu lực từ tháng 5/2017, lại khiến các doanh nghiệp nói chung và khối bất động sản nói riêng lao đao.

  • Doanh nghiệp nội gặp khó vì quy định siết chuyển giá 07/12/2018 08:48

    Nhiều doanh nghiệp Việt bày tỏ lo lắng về giới hạn chi phí lãi vay 20% theo quy định tại Nghị định 20, khiến doanh nghiệp đứng trước nguy cơ thua lỗ.

  • Chấn chỉnh vi phạm trên TTCK: Cần giải pháp mạnh hơn 07/12/2018 08:35

    Để chấn chỉnh vi phạm trên thị trường chứng khoán (TTCK), ý kiến từ nhiều phía cho rằng, cần phải thực hiện hiệu quả cả 2 phương thức “phòng” và “chống”.

  • Tạo “sân chơi” bình đẳng cho doanh nghiệp 06/12/2018 08:46

    Sau 12 năm ra đời, năm 2017, lần đầu tiên Luật Cạnh tranh đã được Bộ Công Thương sửa đổi với mục tiêu có được hệ thống pháp lý đủ mạnh, tạo môi trường đầu tư công bằng cho tất cả các nhà đầu tư trong và ngoài nước, phù hợp với xu thế hội nhập kinh tế quốc tế.

  • Một số kinh nghiệm cho doanh nghiệp khi ký kết hợp đồng để tránh rủi ro 06/12/2018 08:36

    Đây là những kinh nghiệm mà ông Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) chia sẻ tới cộng đồng doanh nghiệp khi ký kết hợp đồng nhằm tránh rủi ro trong các trường hợp chi nhánh công ty hoặc người không có quyền đại diện xác lập, hợp đồng không có dấu của công ty...

  • Tiêu chí nào đánh giá doanh nghiệp tuân thủ pháp luật trong xuất nhập khẩu? 05/12/2018 14:52

    Ngày 4/12, tại Hà Nội, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Tổng cục Hải quan tổ chức hội thảo lấy ý kiến của doanh nghiệp về “Dự thảo thông tư quy định tiêu chí đánh gia tuân thủ và tổ chức đánh giá tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp trong hoạt động xuất, nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa.”. 

  • Việt Nam không có các dự án PPP thật sự? 05/12/2018 14:40

    Ông Tony Foster, Luật sư của công ty luật Freshfields Bruckhaus Deringer, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) đánh giá rằng hầu như không có bất kỳ dự án nào tuân theo cơ chế PPP quy định tại Nghị định 15 và Nghị định 63 (Quy chế PPP).

  • Cách mạng số: Doanh nghiệp lựa chọn thái độ con cáo hay con nhím? 30/11/2018 10:44

    Doanh nghiệp lựa chọn thái độ là con cáo hay con nhím trong sự thay đổi dồn dập và rất cơ bản của cuộc cách mạng số là một trong những nội dung thú vị được ông Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) chia sẻ trước câu hỏi doanh nghiệp cần làm gì để tránh rủi ro pháp lý.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC