Góc nhìn trọng tài viên

Đề xuất đánh thuế tài sản: “Tiền mua nhà là khoản tiết kiệm của người dân, sao lại đánh thuế?”

17/04/2018 10:50
Đề xuất đánh thuế tài sản: “Tiền mua nhà là khoản tiết kiệm của người dân, sao lại đánh thuế?”

TS. Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia tài chính, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam

Bộ Tài chính mới đây cho biết vừa kiến nghị với Chính phủ trình Ủy ban thường vụ Quốc hội, Quốc hội để đưa dự án Luật thuế tài sản vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIV.
Xung quanh vấn đề này, phóng viên đã có cuộc trao đổi ngắn với TS. Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia tài chính.
Bộ Tài chính vừa công bố Dự thảo tờ trình gửi Chính phủ về đề nghị xây dựng Dự án Luật thuế tài sản. Theo đó, đơn vị này đề xuất mức thuế suất 0,4% thuế tài sản với căn hộ chung cư, đất ở, đất xây nhà chung cư, đất kinh doanh..., có giá trị từ 700 triệu đồng (tính cho phần giá trị vượt 700 triệu đồng) mỗi năm. Theo Bộ Tài chính hiện có 174/193 nước thực hiện thu thuế tài sản với nhiều tên gọi khác nhau. Xin ông cho biết ý kiến của mình liên quan đến vấn đề này?
TS Lê Xuân Nghĩa: Cái mà Bộ Tài chính gọi là kinh nghiệm quốc tế thì tôi cho rằng cần phải được nghiên cứu thấu đáo để có thể hiểu được trong bối cảnh nào, với mục đích gì thì nên đánh thuế tài sản.
Về nguyên lý về đánh thuế tài sản của phương tây, là để kích thích việc sử dụng tài sản đó hiệu quả hơn, ví dụ, đánh thuế đất dư thừa trong khuôn viên nhà ở để tránh tình trạng một gia đình sử dụng quá nhiều đất mà lẽ ra đất đó có thể được sử dụng hiệu quả hơn.
Hoặc có quốc gia đánh thuế chênh lệch giá tài sản, như bạn mua một căn hộ đầu cơ, khi mua thì giá 1 tỷ đồng nhưng khi bán được 1,5 tỷ đồng. Khi đó, Chính phủ có thể đánh thuế một số % trên mức chênh lệch giá.
Còn về việc đánh thuế mà Bộ Tài chính đề xuất là đánh thuế nhà đang ở của dân, tôi cho rằng đây là việc cần cân nhắc thận trọng. Tiền mua nhà đó là khoản tiết kiệm bao lâu người dân mới mua được thì tại sao lại đánh thuế?
Ngoài việc đánh thuế đối với nhà ở, thì Bộ Tài chính còn đề xuất đánh thuế tài sản đối với xe ô tô trị giá từ 1,5 tỷ đồng, ý kiến của ông về vấn đề này như thế nào, thưa ông?
Việc đánh thuế ô tô thì lại càng cần phải cân nhắc thận trọng. Thứ nhất là vì nền tảng hạ tầng của Việt Nam còn rất yếu kém, tắc nghẽn thường xuyên, nhất là ở đô thị, do đó, cần có biện pháp để hạn chế ô tô chứ không phải là đánh thuế ô tô giá đắt.
Việc đánh thuế đối với ô tô giá từ 1,5 tỷ đồng là biện pháp nửa vời, vì sao chỉ đánh thuế ô tô đắt tiền còn ô tô rẻ tiền lại không bị đánh thuế? Như thế sẽ càng khuyến khích người dân đi ô tô rẻ tiền, vừa không đạt được mục tiêu môi trường vừa không đạt mục tiêu chống tắc nghẽn. Đây là một sự trá hình của thuế thu nhập và thuế nhập khẩu xe và điều này chưa chắc được các hãng xe quốc tế tán đồng theo nguyên tắc thương mại tự do.
Bộ Tài chính cho rằng, việc đánh thuế là để tăng thu cho ngân sách nhà nước. Vậy nếu như theo ý kiến của ông, là không nên đánh thuế tài sản nhà ở, ô tô, thì giải pháp sẽ là gì, thưa ông?
Tôi cho rằng, hướng quan trọng nhất là cần tiết kiệm chi tiêu ngân sách. Một điều khá ngạc nhiên là tỷ lệ tiết kiệm/GDP của Việt Nam giảm khá nhanh và so với các nước Nhật Bản, Hàn Quốc trước đây là quá thấp nên bất cứ việc mở rộng ngân sách nào sẽ gắn với nó một thứ là nợ, đó là điều nguy hiểm.
Một nhà kinh tế học nổi tiếng của Mỹ từng nói “nợ nước ngoài nếu dùng để tiếp thu, học tập được tiến bộ công nghệ thì tốt, còn nếu không, sẽ là một thảm hoạ”, vì vậy, phải thu hẹp dần tỷ lệ nợ/GDP, đặc biệt là nợ thương mại. Phải thu hẹp dần quy mô ngân sách, kể cả thu và chi.
Ngoài ra, Bộ Tài chính nên tập trung thu hồi toàn bộ các dự án đã đầu tư mà nằm đắp chiếu bao lâu nay, thu hồi toàn bộ các doanh nghiệp Nhà nước làm ăn không hiệu quả, phát mãi cho tư nhân trong nước và nước ngoài để thu hồi vốn về và làm cho khối lượng tài sản khổng lồ này hoạt động hiệu quả hơn. Điều này có ý nghĩa hơn nhiều so với việc đánh thuế tài sản của người dân.
Ngoài ra, xét về mức độ phát triển, ưu tiên hàng đầu của Việt Nam hiện nay nên là tối đa hoá sản lượng của nông nghiệp, làm nền tảng cho công nghiệp hoá như kinh nghiệm của các nước Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc. Vì vậy, có thể xem xét việc đánh thuế tài sản là đất nông nghiệp không được sử dụng có hiệu quả.
 
Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Cảnh báo rủi ro trong giao dịch quốc tế từ vụ lừa đảo của Echopack Inc 21/03/2019 17:30

    Một bài học lớn là vụ lừa đảo của Echopack Inc. với nhiều doanh nghiệp thủy sản Việt Nam. Thực ra trong vụ này, nếu tinh ý, doanh nghiệp sẽ không bị lừa khi từ chối LC không khả thi. Nhà xuất khẩu phải gửi chứng từ đến ngân hàng phát hành, có chữ ký của người đại diện ký hợp đồng phù hợp với chữ ký lưu trong hồ sơ để thanh toán. 

  • Còn nhiều việc phải làm trong cải cách pháp luật về doanh nghiệp 20/03/2019 09:24

    Luật sư Nguyễn Tiến Lập, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) bày tỏ, không phủ nhận là có rất nhiều quy định của hai luật nêu trên đã thể hiện các nguyên tắc như: doanh nghiệp được làm tất cả những gì mà luật không cấm hay doanh nghiệp tự kê khai và tự chịu trách nhiệm...., nhưng thực tế thi hành luật lại khác và đơn cử: doanh nghiệp tự kê khai, song không được tự chịu trách nhiệm trước pháp luật mà vẫn phải định kỳ bị kiểm tra.

  • Lưu ý về điều khoản loại trừ trong hợp đồng bảo hiểm 19/03/2019 17:10

    Bất đồng quan điểm giữa bên bảo hiểm và bên được bảo hiểm liên quan đến việc áp dụng hay không áp dụng các điều khoản loại trừ được quy định trong hợp đồng/ điều khoản bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ tàu và hợp đồng/điều khoản bảo hiểm thân tàu là một trong những nguyên nhân thường xảy ra tranh chấp trong tai nạn đâm va. Vụ tranh chấp dưới đây được giải quyết tại một trung tâm trọng tài thương mại cho thấy những lưu ý cần thiết về vấn đề nêu trên.

  • Nghị định “đá” luật, hàng loạt dự án bất động sản có tranh chấp 15/03/2019 11:04

    Theo thống kê của Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (BĐS), hiện nay, cả nước có 215 dự án BĐS có khiếu nại, tranh chấp, trong đó có 108 dự án xảy ra tranh chấp giữa chủ đầu tư với cư dân, 107 dự án có khiếu nại, tranh chấp về thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng và những nội dung dân sự khác. 

  • Rủi ro trong giao dịch quốc tế khi làm ăn "xuôi chèo, mát mái" 14/03/2019 10:06

    Nhà nhập khẩu ứng vốn ngay sau khi ký hợp đồng và trừ vào từng lô hàng. Nhanh chóng, thuận tiện, hợp đồng ký hàng năm, giao hàng nhiều đợt, ứng trước 70% giá trị, thanh toán nhanh gọn. Mọi giao dịch đều 'xuôi chèo, mát mái', lòng tin nhà xuất khẩu tăng lên.

  • Tác hại khôn lường từ gian lận xuất xứ 13/03/2019 16:00

    Tình trạng hàng hóa được nhập khẩu từ nước ngoài hoặc đặt gia công ở nước ngoài nhưng lại đội lốt hàng Việt, ghi nhãn xuất xứ “Made in Viet Nam” đánh lừa người tiêu dùng… đang ngày càng gia tăng, có chiều hướng tinh vi hơn. Nó không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến DN làm ăn chân chính và nguy hại cho người tiêu dùng mà còn gây ra những tác hại khôn lường trong hoạt động thương mại quốc tế của hàng hóa Việt Nam.

  • Những thách thức pháp lý khi thí điểm thanh toán qua di động 08/03/2019 10:36

    Việc Thủ tướng Chính phủ đồng ý cho thí điểm sử dụng tài khoản viễn thông để thanh toán là cơ hội phát triển kinh tế, vì sự tiện lợi cho hàng chục triệu người trong việc mua bán, du lịch... với một chiếc điện thoại di động sẵn có mà không cần phải mang theo các phương tiện thanh toán như tiền hay thẻ thanh toán, đồng thời cũng là cơ hội lớn cho các nhà mạng.

  • Đổ bộ ồ ạt, xe con Trung Quốc có đủ sức làm "cách mạng về giá" như thời xe máy ở Việt Nam? 08/03/2019 10:28

    Mặc dù các dòng xe Trung Quốc chưa nhận được cảm tình của nhiều người mua xe tại Việt Nam, tuy nhiên với lợi thế giá rẻ, đa tiện nghi và mở rộng hệ thống phân phối, xe Trung Quốc đang buộc các hãng xe tại Việt Nam phải chú ý nhiều về giá trong cuộc chiến giành thị trường về lâu dài.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC