Góc nhìn trọng tài viên

Khó khăn từ Nghị định 20: Doanh nghiệp than vãn, Tổng cục Thuế nói gì?

05/06/2019 14:42

Nghị định 20 được ban hành với mục đích hạn chế trốn thuế của các doanh nghiệp FDI, tuy nhiên, Nghị định này lại khiến nhiều doanh nghiệp trong nước gặp khó khăn.

Năm 2017, Nghị định 20/2017/NĐ-CP (gọi tắt là Nghị định 20) được ban hành có mục đích hạn chế việc chuyển thu nhập của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam đến một doanh nghiệp khác (trong cùng Tập đoàn đa quốc gia) tại vùng lãnh thổ/quốc gia có thuế suất thuế Thu nhập cá nhân thấp hơn so với Việt Nam để tối đa hóa lợi nhuận và tối thiểu hóa nghĩa vụ thuế phải nộp.

Nghị định 20 được xây dựng trên nền tảng khuyến nghị của Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) chống xói mòn về thuế, chống chuyển giá. Mục đích là vậy, song theo đánh giá của các chuyên gia thì đối tượng bị ảnh hưởng nặng nề nhất từ khoản 3 điều 8 của Nghị định 20 việc khống chế chi phí lãi vay được trừ 20% trên lợi nhuận thuần trước lãi và khấu hao lại là các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt những doanh nghiệp đang đầu tư vào những ngành trọng điểm cần số vốn rất lớn.

Nhiêu doanh nghiệp trong nước kêu khó

Về mặt tích cực, sau khi áp dụng Nghị định này năm ngoái, cơ quan Thuế đã thanh tra 758 doanh nghiệp có giao dịch liên kết. Phạt và truy thu hơn 1.900 tỷ đồng, giảm lỗ hơn 8.500 tỷ đồng. Tuy nhiên, việc khống chế chi phí vay đã vô tình gây ảnh hưởng xấu tới các doanh nghiệp trong nước.

Kho khan tu Nghi dinh 20: Doanh nghiep 'than van', Tong cuc Thue noi gi? hinh anh 1

Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam cho rằng, Nghị định 20 không cồng bằng đối với các doanh nghiệp.

Theo tìm hiểu từ chính các doanh nghiệp đang gặp khó khăn từ Nghị định 20, hầu hết các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con đang là đối tượng phải chịu thiệt thòi nhất.

Theo đó, hầu hết các doanh nghiệp hoạt động theo hình thức này đều có tình trạng công ty mẹ thì thừa vốn, doanh nghiệp con lại thiếu vốn. Tuy nhiên, kể từ khi Nghị định 20 được áp dụng, công ty mẹ lại không dám cho vay vốn như trước. Bởi vì, nếu cho vay, doanh nghiệp sẽ bị quy vào giao dịch liên kết.

Ông Phạm Thanh Tùng, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Trí Việt cho biết, kể từ khi Nghị định 20 được áp dụng, nhiều công ty con đã phải ra ngoài vay vốn với lãi suất cao hơn so với vay vốn từ công ty mẹ.

“Bởi vì công ty mẹ cho công ty con vay sẽ dính tới giao dịch công ty liên kết, như vậy, cũng bị tính vào các chi phí mức trần 20% nộp thuế. Các công ty con phải tự xây dựng hệ thống huy động vốn riêng, đương nhiên với một chi phí cao hơn việc vay vốn từ tập đoàn. Điều này sẽ dẫn đến quản trị tài chính không đạt được hiệu quả tối ưu”, ông Tùng nói.

Trong khi đó, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin) sở hữu hơn 70 công ty con và các công ty liên kết, trong năm qua phải “cõng” thêm vài trăm tỷ đồng  tiền thuế do Nghị định 20.

Ông Lê Quang Dũng, Phó Tổng giám đốc Vinacomin cho rằng: “Đối với các đơn vị độc lập không bị khống chế chi phí lãi vay tính trong dài hạn, nhưng các đơn vị hoạt động theo hình thức công ty mẹ - công ty con lại lại bị khống chế. Đây là sự không bình đẳng”.

Ngoài ra, trong thời gian qua, nhiều doanh nghiệp Nhà nước đã gửi văn bản kiến nghị tới Bộ Tài chính để xem xét lại khoản 3 điều 8 của Nghị định 20. Nhiều doanh nghiệp cho rằng, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp sẽ chuyển từ lãi sang lỗ nếu phải “cõng” thêm vài trăm tỷ đồng tiền thuế từ khống chế chi phí lãi vay từ Nghị định này.

Kho khan tu Nghi dinh 20: Doanh nghiep 'than van', Tong cuc Thue noi gi? hinh anh 2

Tổng Công ty Lắp máy Việt Nam (Lilama) cho rằng các công ty trong nước không có động cơ để chuyển giá, nhằm mục đích hưởng lợi về thuế như một số công ty đa quốc gia.

Cụ thể, Tổng Công ty Lắp máy Việt Nam (Lilama) cho rằng, Lilama và các công ty liên kết đều hoạt động ở Việt Nam cũng chịu 1 mức thuế thu nhập doanh nghiệp. Do vậy không có động cơ để chuyển giá, nhằm mục đích hưởng lợi về thuế như một số công ty đa quốc gia.

Trong khi đó, Công ty CP Nhiệt điện Quảng Ninh cho rằng, phần chi phí lãi vay vượt trần sẽ bị tính thuế 2 lần tính cả ở công ty mẹ và lần 2 ở công ty con.

Có cùng nhận định trên, Tập đoàn điện lực Việt Nam (EVN)  thắc mắc, các khoản chi phí lãi vay đều có hóa đơn, chứng từ đầy đủ theo quy định của pháp luật thì tại sao vẫn bị tính thuế.

Cần sửa đổi Nghị định 20 theo hướng linh hoạt, phù hợp

Các chuyên gia trong nước đều cho rằng, các cơ quan có thẩm quyền nên sửa các quy định về khống chế chi phí lãi vay theo hướng linh hoạt hơn, tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước phát triển, đặc biệt là các doanh nghiệp mới thành lập. Tuy nhiên, việc sửa đổi này vẫn phải đảm bảo việc chống chuyển giá, trốn thuế.

Theo ý kiến của bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hiệp hội tư vấn Thuế Việt Nam, trọng tài viên VIAC, việc khống chế chi phí lãi vay không nên áp dụng cho các doanh nghiệp trong nước không có giao dịch xuyên biên giới hoặc các công ty mẹ - công ty con có cùng 1 mức thuế suất. “Bởi vì, các doanh nghiệp hoạt động trong lãnh thổ Việt Nam, cùng chịu 1 mức thuế suất thì chạy đâu mà trốn thuế. Đây là một nội dung, chúng ta cần nghiên cứu sớm để từng bước sửa đổi phù hợp hơn”, bà Cúc nói.

Một số chuyên gia khác lại cho rằng, so với kiến nghị của OECD, Nghị định 20 vẫn thiếu 2 quy định đó là bù trừ lãi vay với thu nhập từ cho vay. Việc thiếu đi quy định này đã khiến các công ty hoạt động theo mô hình công ty mẹ, công ty con gặp khó khăn.

Ngoài ra, theo Ông Phan Lê Thành Long, Phó tổng Giám đốc Công ty TNHH Kiểm toán An Việt, Nghị định 20 cũng không cho phép chuyển khoản lãi vay chưa được trừ hết năm nay sang các năm sau khiến các công ty mới thành lập vốn mỏng, gặp khó.

Tổng Cục thuế nói gì?

Trước những thắc mắc và kiến nghị của các doanh nghiệp trong nước về  khoản 3 điều 8 của Nghị định 20, mới đây, ông Đinh Tiến Dũng, Bộ trưởng Bộ Tài Chính cho biết, Bộ đang nghiên cứu để điều chỉnh quy định khống chế chi phí  lãi vay một cách phù hợp hơn.

Kho khan tu Nghi dinh 20: Doanh nghiep 'than van', Tong cuc Thue noi gi? hinh anh 3

Tổng cục Thuế khẳng định đang tổng hợp lại các ý kiến còn vướng mắc của các Tập đoàn.  

Trong khi đó, đại diện Tổng cục Thuế cho biết, việc khống chế chi phí lãi vay là chính sách toàn cầu để chống chuyển giá, đảm bảo tính công bằng cho các doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Bởi thực tế, qua thanh - kiểm tra từ Tổng cục, không chỉ doanh nghiệp FDI mà cả những doanh nghiệp trong nước cũng có hành vi sắp đặt để báo lỗ nhằm chuyển chi phí lãi vay từ công ty mẹ có thuế cao hơn sang công ty con có nơi có thuế thấp hơn.

Bà Nguyễn Thị Lan Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh tra, Tổng Cục thuế cho biết: “Những doanh nghiệp không được ưu đãi đầu tư, với mức thuế suất bình thường, họ có thể đẩy chi phí vào đó. Như vậy thuế thu nhập doanh nghiệp sẽ giảm đi rất nhiều”.

Ngoài ra, đại diện Tổng cục Thuế cho biết, trong thời gian vừa qua, Tổng cục đã nhận được kiến nghị từ 1 số Tập đoàn có chức năng trung chuyển vốn nhưng không có điều kiện để chuyển giá, đang gặp khó khăn bởi Nghị định 20.

Tổng cục Thuế khẳng định đang tổng hợp lại các ý kiến còn vướng mắc của các Tập đoàn. Từ đó, Tổng cục Thuế sẽ đánh giá các tác động, mức độ ảnh hưởng đối với các doanh nghiệp kiến nghị và trình Chính phủ trong thời gian tới để có những định hướng sửa đổi.

Theo Việt Vũ/ VTC News/ 30-05-2019.

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Báo chí phải... siêu tương tác 21/06/2019 10:44

    Với tốc độ phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin, cùng với đó là vòng quay rất nhanh của cuộc sống, của nền kinh tế, các chính sách hoặc sẽ chậm được ban hành hoặc sẽ nhanh chóng trở nên lạc hậu nếu báo chí phản ánh không kịp thời. Hay nói cách khác, báo chí phải trở thành một kênh tương tác chính thống, chính thức, hiệu quả, chân thực và minh bạch - siêu tương tác, siêu kết nối.

  • Bảo hộ sở hữu trí tuệ trong CPTPP: Khuyến khích bảo hộ cả mùi 20/06/2019 14:10

    So với pháp luật Việt Nam, cam kết sở hữu trí tuệ trong CPTPP còn mở rộng ra cả âm thanh, và khuyến khích các nước bảo hộ cả mùi.

  • Việt Nam là một trong 30 thị trường bán lẻ hấp dẫn nhất thế giới 20/06/2019 13:57

    Thị trường bán lẻ Việt Nam những năm gần đây đã có bước phát triển đáng kể, là một trong sáu ngành nghề thu hút vốn đầu tư nước ngoài lớn nhất, đồng thời được đánh giá là thị trường tiềm năng, hấp dẫn bởi giá trị thị trường đạt mức khoảng 120 tỷ USD. Với quy mô đầu tư dự báo sẽ tăng lên 180 tỷ USD vào năm 2020, Việt Nam được đánh giá là một trong 30 thị trường bán lẻ hấp dẫn nhất thế giới.

  • Đẩy nhanh tiến độ xử lý nợ xấu 20/06/2019 13:51

    Nghị quyết 42 của Quốc hội về thí điểm xử lý nợ xấu được ban hành đã tạo khung pháp lý thuận lợi cho phép tổ chức, cá nhân được mua bán khoản nợ xấu trên thị trường thay vì chỉ cho phép các công ty có chức năng mua bán nợ như trước đây.

  • 4 ngân hàng thương mại nhà nước đến mức giới hạn tăng trưởng 14/06/2019 10:18

    Để đáp ứng được chủ trương và mục tiêu Chính phủ đề ra, 4 NHTM nhà nước đang rất trông chờ vào quyết định của Nhà nước với vai trò của cổ đông chi phối trong việc thực hiện tăng vốn điều lệ. Báo Đầu tư Chứng khoán đã phỏng vấn luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch HĐTV Công ty Luật BASICO, thành viên Ban Chủ nhiệm Câu lạc bộ Pháp chế ngân hàng thuộc Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam về vấn đề này.

  • Giải quyết tranh chấp bằng hòa giải thương mại giúp cải thiện môi trường kinh doanh 14/06/2019 10:12

    Nhiều chuyên gia khẳng định, hòa giải thương mại không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro, tiết kiệm chi phí mà còn giúp cải thiện môi trường kinh doanh.

  • Quản lý chặt việc thu thuế thương mại điện tử 14/06/2019 10:08

    Quản lý thuế thương mại điện tử đang là thách thức đối với ngành Thuế. Trao đổi với phóng viên Báo Hànộimới, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam khẳng định: Dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) với nhiều quy định mới sẽ khắc phục những bất cập, góp phần quản lý chặt chẽ việc thu thuế thương mại điện tử.

  • Kinh tế tư nhân: Cần siêu tập đoàn? 13/06/2019 14:57

    Dù là các tập đoàn hùng mạnh hay các doanh nghiệp nhỏ cũng cần một môi trường cạnh tranh lành mạnh.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC