Góc nhìn trọng tài viên

Kỳ I: Một “lỗi kỹ thuật” của Luật Sở hữu trí tuệ

28/08/2017 11:05

Gần đây, Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) yêu cầu các khách sạn tại Đà Nẵng trả tiền sử dụng tác phẩm âm nhạc. VCPMC khẳng định cơ sở pháp luật là Điều 20 Luật Sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, Điều 20 Luật Sở hữu trí tuệ có thực sự là cơ sở pháp luật để VCPMC thu tiền sử dụng tác phẩm âm nhạc? Cho đến nay, vụ việc vẫn đang trong tình trạng “treo”, bởi theo VCPMC, việc tổ chức này thu tiền sử dụng tác phẩm dựa trên Điều 20 Luật Sở hữu trí tuệ (Luật SHTT), cụ thể là quy định về quyền biểu diễn tác phẩm trước công chúng tại điểm b) khoản 1 Điều 20 Luật SHTT. Còn cơ quan quản lý nhà nước cũng khẳng định việc VCPMC yêu cầu khách sạn trả tiền có cơ sở pháp luật, nhưng đó là Điều 33 Luật SHTT.

Việc khẳng định Điều 20 hoặc Điều 33 Luật SHTT là cơ sở pháp luật để VCPMC yêu cầu khách sạn trả tiền kéo theo những hệ quả pháp lý quan trọng đối với các bên có liên quan.

Để khẳng định Điều 33 Luật SHTT là cơ sở pháp luật, cần phải chứng minh rằng hành vi sử dụng tác phẩm âm nhạc của khách sạn thuộc phạm vi điều chỉnh của Điều 33 Luật SHTT.

Khoản 1 Điều  33 Luật SHTT quy định về "Tổ chức, cá nhân sử dụng trực tiếp hoặc gián tiếp bản ghi âm, ghi hình đã công bố nhằm mục đích thương mại để phát sóng" và khoản 2 Điều 33  quy định về "Tổ chức, cá nhân sử dụng bản ghi âm, ghi hình đã công bố trong hoạt động kinh doanh, thương mại".

Hai quy định trên thể hiện rõ ràng phạm vi của giới hạn tại Điều 33 Luật SHTT,  theo đó Điều 33 Luật SHTT chỉ quy định giới hạn quyền của nhà sản xuất “bản ghi âm, ghi hình” nhằm mục đích "phát sóng" hoặc "trong hoạt động kinh doanh, thương mại”.

Tuy nhiên, theo Điều 30 Luật SHTT, nhà sản xuất “bản ghi âm, ghi hình” không có độc quyền phát sóng “bản ghi âm, ghi hình” và không có độc quyền sử dụng “bản ghi âm, ghi hình” trong hoạt động “kinh doanh, thương mại”.

Việc đối chiếu các quy định tại Điều 30 Luật SHTT (quyền của nhà sản xuất “bản ghi âm, ghi hình”) và Điều 33 Luật SHTT (giới hạn một phần quyền của nhà sản xuất “bản ghi âm, ghi hình”) cho phép khẳng định chắc chắn rằng Điều 33 Luật SHTT không áp dụng đối với bất kỳ một hành vi nào thuộc phạm vi quyền của nhà sản xuất “bản ghi âm, ghi hình”.

Nói khác đi, Điều 33 Luật SHTT không quy định bất kỳ một trường hợp nào trong “Các trường hợp sử dụng quyền liên quan không phải xin phép nhưng phải trả tiền nhuận bút, thù lao”.

Vì Điều 33 Luật SHTT không điều chỉnh bất kỳ một hành vi nào nên việc xác định hành vi sử dụng tác phẩm âm nhạc mà VCPMC yêu cầu khách sạn trả tiền là không cần thiết.

Như vậy, Điều 33 Luật SHTT không thể là cơ sở pháp luật để VCPMC yêu cầu khách sạn trả tiền sử dụng tác phẩm âm nhạc, bất kể đối tượng của hành vi sử dụng là gì; ai là người sử dụng; sử dụng dưới hình thức nào, ở đâu, lúc nào, nhằm mục đích gì.

 

Điều 33 Luật SHTT (các trường hợp sử dụng quyền liên quan không phải xin phép nhưng phải trả tiền nhuận bút, thù lao)

"1. Tổ chức, cá nhân sử dụng trực tiếp hoặc gián tiếp bản ghi âm, ghi hình đã công bố nhằm mục đích thương mại để phát sóng có tài trợ, quảng cáo hoặc thu tiền dưới bất kỳ hình thức nào không phải xin phép, nhưng phải trả tiền nhuận bút, thù lao theo thoả thuận cho tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, tổ chức phát sóng kể từ khi sử dụng; trường hợp không thỏa thuận được thì thực hiện theo quy định của Chính phủ hoặc khởi kiện tại Toà án theo quy định của pháp luật.

Tổ chức, cá nhân sử dụng trực tiếp hoặc gián tiếp bản ghi âm, ghi hình đã công bố nhằm mục đích thương mại để phát sóng không có tài trợ, quảng cáo hoặc không thu tiền dưới bất kỳ hình thức nào không phải xin phép, nhưng phải trả tiền nhuận bút, thù lao cho tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, tổ chức phát sóng kể từ khi sử dụng theo quy định của Chính phủ.

2. Tổ chức, cá nhân sử dụng bản ghi âm, ghi hình đã công bố trong hoạt động kinh doanh, thương mại không phải xin phép, nhưng phải trả tiền nhuận bút, thù lao theo thoả thuận cho tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, tổ chức phát sóng kể từ khi sử dụng; trường hợp không thoả thuận được thì thực hiện theo quy định của Chính phủ hoặc khởi kiện tại Toà án theo quy định của pháp luật".

 

Ông Đỗ Khắc Chiến - Chuyên gia Sở hữu trí tuệ

Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC)

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Bỏ 675 điều kiện kinh doanh: Tránh bỏ chỗ này, phình chỗ khác 25/09/2017 16:58

    Trao đổi với Dân Việt, các chuyên gia kinh tế đều cho rằng, quyết tâm bỏ tới gần 700 điều kiện kinh doanh ở Bộ Công Thương có thể coi là “tiếng súng” đầu tiên nhưng cần phải hiện thực hóa quyết tâm đó chứ không chỉ là lời hứa suông.

  • GS Đặng Hùng Võ: Bất động sản xanh tại Việt Nam mới chỉ là trào lưu 25/09/2017 16:42

    Theo GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam mâu thuẫn giữa chi phí trước mắt và lợi ích dài hạn là một trong những nguyên nhân chủ yếu khiến phát triển công trình xanh tại Việt Nam mới chỉ dừng lại ở mức trào lưu.

  • Sau Bộ Công thương, không có lý do gì các bộ khác không bỏ điều kiện kinh doanh vô lý 22/09/2017 15:45

    Ông Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, Thành viên Tổ tư vấn Kinh tế Thủ tướng, Trọng tài viên VIAC khẳng định, Bộ Công thương bỏ được hàng trăm điều kiện kinh doanh, các bộ khác không có lý do gì chậm trễ công việc này.

     

  • Chủ tịch VIAC Trần Hữu Huỳnh: Môi trường kinh doanh là của chúng ta, không phải cầu xin ai cả 22/09/2017 15:06

    Luật sư Trần Hữu Huỳnh – Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), đánh giá quyết định cắt giảm 675 điều kiện kinh doanh của Bộ Công Thương sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa sang các bộ ngành khác.

  • TS Trần Đình Thiên: Cố tăng tín dụng sẽ gây rủi ro 21/09/2017 09:39

    Phân tích kỹ hơn về những rủi ro, vị chuyên gia chỉ ra rằng: "Theo tính toán, 1% tăng trưởng tín dụng sẽ tác động đến lạm phát nhiều hơn so với tác động tích cực lên tăng trưởng kinh tế. Vì vậy, đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng chưa hẳn đã thúc đẩy được tăng trưởng GDP, mà hậu quả để lại là khó tránh rủi ro nợ xấu.

  • Rà soát, loại bỏ điều kiện kinh doanh: Phải vạch được mặt, chỉ được tên 21/09/2017 09:27

    Ví như cuộc chiến của Uber, Grap với taxi truyền thống chẳng hạn. Có cuộc chiến này là do chúng ta cho thí điểm loại hình mới vào lưu hành nhưng lại “lúng túng” trong quá trình quản lí tổng thể hoạt động taxi. Chính sự lúng túng này đã khiến taxi truyền thống cảm thấy “bất công” bởi họ có nguy cơ phải chịu thêm rất nhiều điều kiện kinh doanh như: cấm chạy trên một số tuyến đường, chạy vào một thời gian nhất định… còn Uber hay Grap thì lại có thể… hoạt động thoải mái.

  • Vụ tranh chấp VCPMC - khách sạn trong vòng luẩn quẩn 20/09/2017 10:13

    Với tuyên bố ngày 11 tháng 9 năm 2017 của VCPMC về tiếp tục thu tiền sử dụng tác phẩm âm nhạc trên TV lắp đặt trong phòng ngủ khách sạn từ tháng 10 năm 2017, vụ tranh chấp giữa Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) và một số khách sạn tại Thành phố Đà Nẵng đã quay trở lại vạch xuất phát ngày 26 tháng 4 năm 2017 và bắt đầu đi vào vòng luẩn quẩn.

  • Gỡ điểm nghẽn LC tại thị trường Nam Phi 18/09/2017 17:39

    Đây là nhận định chung của phần lớn doanh nghiệp đã có hoạt động xuất khẩu hàng hoá sang thị trường Nam Phi tại Hội thảo “Xúc tiến Thương mại, Đầu tư và Du lịch Việt Nam - Nam Phi” được Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Đại sứ Nam Phi tại Việt Nam tổ chức mới đây.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC