Góc nhìn trọng tài viên

Lại nóng việc đối tác ngoại lừa doanh nghiệp Việt

24/01/2018 14:14

Cuối tuần qua, Bộ Công Thương đã phát đi cảnh báo hiện tượng lừa đảo chiếm tiền đặt cọc của một số doanh nghiệp (DN) Thái Lan trong quá trình nhập khẩu (NK). Đây tiếp tục là bài học cho các doanh nghiệp (DN) Việt Nam, không thể lơ mơ khi làm ăn với đối tác ngoại. Những “quả lừa” sẽ còn kéo dài ra nếu DN cứ non nớt trên thương trường quốc tế.

Một chủ DN ở Quảng Ngãi phải vất vả kiện tụng khi mua hàng hóa từ đối tác Thái Lan với trị giá lô hàng khoảng 5.700 USD, nhưng người bán đã không giao hàng như thỏa thuận và có dấu hiệu lừa đảo sau khi công ty hoàn tất chuyển tiền hàng. 

Cả tin nên hứng “quả lừa”

Trong cảnh báo mới đây của Bộ Công Thương cho biết nhiều DN Việt tìm kiếm các nhà sản xuất, xuất khẩu (XK) Thái Lan trên mạng internet và tiến hành giao dịch trong khi chưa xác minh đầy đủ thông tin về đối tác. 

Lợi dụng tâm lý chủ quan, ham rẻ và thiếu nghiệp vụ ngoại thương của một số DN Việt nên đã xảy ra nhiều vụ việc DN Thái Lan lừa tiền đặt cọc của các nhà NK Việt Nam và không chịu giao hàng, nhiều nhất là đối với mặt hàng giấy A4.

Trong cuộc gặp gỡ giữa lãnh đạo Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam (VPPA) với một số DN ở Tp.HCM vào tháng 12/2017 vừa qua, đại diện công ty TNHH Giấy Hải Tín (đang hoạt động xuất nhập khẩu giấy tại thị trường Trung Quốc), bày tỏ băn khoăn cần tìm cơ sở xác nhận độ uy tín ở phía đối tác Trung Quốc mà DN này định hợp tác làm ăn, và liệu VPPA có hỗ trợ được gì cho họ?

Khi đó, ông Vũ Ngọc Bảo, Tổng thư ký VPPA, trả lời rằng: “việc này Hiệp hội đành chịu”. Nhưng theo ông Bảo, DN có thể chủ động liên hệ với Hiệp hội Giấy Trung Quốc để hỏi về độ tín nhiệm với phía đối tác. Còn VPPA không thể biết đối tác đó có uy tín trên thị trường Trung Quốc hay không.

Phải nói rằng không phải DN không cảnh giác, nhưng rốt cuộc vẫn có DN bị lừa khi làm ăn với đối tác ngoại.

Vì sao lại như vậy? Chẳng hạn như trong trường hợp những DN bị lừa bởi đối tác ở Thái Lan, Bộ Công Thương lưu ý DN phải xác minh rõ các đối tác. Đặc biệt là các đối tác lần đầu giao dịch, hạn chế tìm kiếm và giao dịch với các khách hàng trên các trang web không uy tín và không kiểm chứng thông tin DN. 

Tốt nhất là DN nên trực tiếp sang Thái Lan để thẩm định (vì nước này gần Việt Nam, đường bay thuận tiện) để làm việc trực tiếp với đối tác hoặc có thể nhờ các kênh chính thống như Thương vụ Việt Nam xác minh thông tin.

Không chỉ bị lừa đảo từ nhà NK, ngay cả trong XK, không ít DN Việt cũng bị hứng “quả lừa” vì cả tin. Đầu năm ngoái, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết một số DN XK thủy sản có nguy cơ mất hàng trăm nghìn USD với khách hàng ECHOPACK INC, đại diện bởi người có tên Jason Brown (địa chỉ tại Quebec, Canada).

Hám rẻ, thiếu nghiệp vụ ngoại thương khiến nhà nhập khẩu Việt trong ngành giấy bị mắc lừa ở Thái Lan

“Nắm luật” để tránh lừa

Trước đó là trường hợp điển hình như công ty Al-Reda ở Ai Cập có mua hàng cá tra phi lê đông lạnh của công ty Thủy sản Vĩnh Hoàn từ tháng 6/2015 với tổng trị giá đơn hàng 58.881,60 USD (sau khi đã trừ 10% đặt cọc). Tuy nhiên, sau đó, Vĩnh Hoàn đã nhiều lần gửi thư yêu cầu thanh toán trong suốt thời gian dài nhưng Al-Reda luôn tránh việc thanh toán với nhiều lý do.

Còn tại hội thảo kết nối khách hàng và nhà cung ứng nước ngoài cho DN do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức ở Tp.HCM ngày 19/1, PGs.Ts Nguyễn Xuân Minh, Giám đốc trường Đại học Ngoại thương – cơ sở Tp.HCM, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam, nhấn mạnh việc phát sinh rất nhiều rủi ro mà DN Việt phải đối mặt khi giao dịch thương mại quốc tế.

Rủi ro phổ biến nhất đối với DN XK, theo ông Minh, đó là tình trạng lừa đảo chiếm dụng hàng hóa hoặc đối tác chậm thanh toán, không có khả năng thanh toán. 

“Không ai mong đợi rằng rủi ro sẽ đến với bất kỳ DN nào với điều kiện là các DN phải có sự nghiên cứu và một sự chuẩn bị đầy đủ. Nếu chưa sẵn sàng thì cần có sự hỗ trợ về mặt chuyên môn, tư vấn để DN Việt vững vàng hơn khi tiếp cận thị trường nước ngoài”, ông Minh chia sẻ.

Được biết trong vài năm trở lại đây, số vụ kiện về hợp đồng mua bán với đối tác ngoại thường chiếm tỷ lệ hơn 60% trong hàng trăm vụ kiện được chuyển đến Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC). Tranh chấp không chỉ tăng về số lượng mà còn tăng về giá trị. 

Trong câu chuyện bị đối tác ngoại lừa đảo này, luật sư Nguyễn Thị Diệu Hiền, Giám đốc công ty Luật DH Law, cho rằng kỹ năng đàm phán hợp đồng của nhiều DN Việt hiện vẫn còn yếu (nhất là tiếng Anh) và thiếu những điều khoản, cơ sở pháp lý cần thiết. Họ cũng ít có thói quen mời luật sư tham gia ngay từ khâu đầu tiên khi đàm phán và ký kết hợp đồng với phía đối tác ngoại.

Chính điều này làm DN Việt chịu nhiều thiệt thòi trong phương thức thanh toán, phương thức giao hàng. Nhất là có những hợp đồng cũng không quy định rõ điều khoản bồi thường và cơ quan giải quyết tranh chấp để làm cơ sở cho việc giải quyết khi tranh chấp phát sinh.

Khi ký hợp đồng với DN nước ngoài, bên cạnh việc chú ý đến luật của Việt Nam, luật của nước đối tác, DN Việt cũng cần chú ý đến các vấn đề thuộc về luật và các tập quán quốc tế. DN nên lưu ý nhiều điều khoản khi ký hợp đồng. 

Hơn nữa, trong hợp đồng thương mại cần có thỏa thuận cụ thể về chế tài (phạt vi phạm). Nhất là nên cẩn trọng điều khoản thỏa thuận vi phạm có liên hệ trực tiếp đến nghĩa vụ, trách nhiệm của mỗi bên.

Theo Thế Vinh Thời báo Kinh doanh đăng ngày 22/01/2018

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Trạm thu giá dịch vụ sử dụng đường bộ vẫn cần duy trì khoảng cách tối thiểu 22/05/2018 11:27

    Mới đây, lãnh đạo Bộ Giao thông - Vận tải (GT - VT) cho biết, Thông tư 49/2016/TT-BGTVT về trạm thu giá dịch vụ sử dụng đường bộ không quy định khoảng cách tối thiểu giữa hai trạm là 70km, vì vậy khi sửa đổi Thông tư 49 cũng không đặt ra vấn đề này. Dù vậy, những lùm xùm tại các trạm thu giá BOT hiện nay đòi hỏi phải sớm làm rõ cơ sở khoa học của khoảng cách 70km - được quy định tại Thông tư 159/2013 của Bộ Tài chính.

  • Đánh thuế tài sản thời điểm này là không hợp lý 22/05/2018 11:24

    Mức đánh thuế đất nông nghiệp hiện nay cũng cao nhưng người dân còn “chịu đựng được” thì không nên sửa đổi còn nếu xem xét thấy thật sự cần thiết thì phải cân nhắc và không nên đánh thuế nhà thành một sắc thuế riêng độc lập. Hiện nay, trung bình mỗi hộ gia đình có một ngôi nhà hoặc nhiều hộ ở chung một nhà. Nếu đánh thuế vào nhà như vậy thật sự không công bằng, làm cho người dân cảm thấy bức xúc. 

  • Lớp bồi dưỡng về kiến thức Hội nhập Kinh tế Quốc tế năm 2018 22/05/2018 08:31

    Chiều ngày 17/05/2018, Viện Phát triển nguồn lực - Trường Đại học Trà Vinh phối hợp với Trung tâm Tư vấn Dịch vụ Đầu tư và Thương mại – Trường Cao đẳng Kinh tế đối ngoại TP. Hồ Chí Minh tổ chức lớp bồi dưỡng về kiến thức Hội nhập Kinh tế Quốc tế năm 2018 cho cán bộ đoàn viên, hội viên; cán bộ, công chức, viên chức đang công tác tại các Sở ban ngành tỉnh Trà Vinh; giảng viên, viên chức của Trường Cao đẳng nghề Trà Vinh, Trường Cao đẳng Y tế Trà Vinh và Trường Đại học Trà Vinh.

  • Lấy thiện chí trọng dụng trí thức Việt kiều 08/05/2018 11:24

    Chúng ta đã có chủ trương, chính sách thu hút trí thức Việt kiều nhưng tính minh bạch dường như vẫn là điểm hạn chế trong chính sách cầu hiền tài này. Tôi cho rằng cần phải có môi trường để trí thức Việt kiều trở về có đất "dụng võ", cũng như các đãi ngộ cần toàn diện và tương xứng.

  • Luật sư Nguyễn Tiến Lập: Hai điều kiện để tham gia đầu tư tiền ảo là “tham” và “nhẹ dạ” 03/05/2018 16:29

    Việc khiếu kiện và đòi bồi thường đối với những rủi ro khi đầu tư tiền ảo là vô cùng khó khăn trong bối cảnh pháp luật Việt Nam vẫn chưa hoàn thiện khung pháp lý liên quan đến tiền ảo. Tuy nhiên, người chơi không vì thế mà chùn chân…

  • Làm gì để bảo vệ bản thân trước cơn lốc tiền số, kinh doanh sản phẩm tài chính kiểu đa cấp? 25/04/2018 23:13

    Tiền số hay thường được biết đến dưới tên gọi "tiền ảo" đã thu hút được một lượng lớn người Việt Nam quan tâm và đầu tư trong thời gian qua. Với mức độ tăng giá lên tới 10 lần trong năm 2017, không ít nhà đầu tư đã chớp được cơ hội kiếm tiền nhanh chóng từ Bitcoin và nhiều loại tiền ảo khác.

  • PPP - Mô hình ưu việt chưa được khai thác đúng mức 24/04/2018 09:35

    Các nhà đầu tư đang gặp nhiều khó khăn bởi bất ổn chính sách và các rủi ro đi kèm khi tham gia dự án theo mô hình hợp tác công - tư (PPP).

  • Hướng đi nào cho doanh nghiệp? 19/04/2018 17:31

    Mặc dù Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) đã có quy định cụ thể trong việc hình sự hóa các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với pháp nhân, song dù là biện pháp hình sự hay hành chính, nếu doanh nghiệp không tự nâng cao nhận thức cũng như tự bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của mình thì việc bị xâm phạm quyền là điều khó tránh khỏi.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC