Góc nhìn trọng tài viên

Lại nóng việc đối tác ngoại lừa doanh nghiệp Việt

24/01/2018 14:14

Cuối tuần qua, Bộ Công Thương đã phát đi cảnh báo hiện tượng lừa đảo chiếm tiền đặt cọc của một số doanh nghiệp (DN) Thái Lan trong quá trình nhập khẩu (NK). Đây tiếp tục là bài học cho các doanh nghiệp (DN) Việt Nam, không thể lơ mơ khi làm ăn với đối tác ngoại. Những “quả lừa” sẽ còn kéo dài ra nếu DN cứ non nớt trên thương trường quốc tế.

Một chủ DN ở Quảng Ngãi phải vất vả kiện tụng khi mua hàng hóa từ đối tác Thái Lan với trị giá lô hàng khoảng 5.700 USD, nhưng người bán đã không giao hàng như thỏa thuận và có dấu hiệu lừa đảo sau khi công ty hoàn tất chuyển tiền hàng. 

Cả tin nên hứng “quả lừa”

Trong cảnh báo mới đây của Bộ Công Thương cho biết nhiều DN Việt tìm kiếm các nhà sản xuất, xuất khẩu (XK) Thái Lan trên mạng internet và tiến hành giao dịch trong khi chưa xác minh đầy đủ thông tin về đối tác. 

Lợi dụng tâm lý chủ quan, ham rẻ và thiếu nghiệp vụ ngoại thương của một số DN Việt nên đã xảy ra nhiều vụ việc DN Thái Lan lừa tiền đặt cọc của các nhà NK Việt Nam và không chịu giao hàng, nhiều nhất là đối với mặt hàng giấy A4.

Trong cuộc gặp gỡ giữa lãnh đạo Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam (VPPA) với một số DN ở Tp.HCM vào tháng 12/2017 vừa qua, đại diện công ty TNHH Giấy Hải Tín (đang hoạt động xuất nhập khẩu giấy tại thị trường Trung Quốc), bày tỏ băn khoăn cần tìm cơ sở xác nhận độ uy tín ở phía đối tác Trung Quốc mà DN này định hợp tác làm ăn, và liệu VPPA có hỗ trợ được gì cho họ?

Khi đó, ông Vũ Ngọc Bảo, Tổng thư ký VPPA, trả lời rằng: “việc này Hiệp hội đành chịu”. Nhưng theo ông Bảo, DN có thể chủ động liên hệ với Hiệp hội Giấy Trung Quốc để hỏi về độ tín nhiệm với phía đối tác. Còn VPPA không thể biết đối tác đó có uy tín trên thị trường Trung Quốc hay không.

Phải nói rằng không phải DN không cảnh giác, nhưng rốt cuộc vẫn có DN bị lừa khi làm ăn với đối tác ngoại.

Vì sao lại như vậy? Chẳng hạn như trong trường hợp những DN bị lừa bởi đối tác ở Thái Lan, Bộ Công Thương lưu ý DN phải xác minh rõ các đối tác. Đặc biệt là các đối tác lần đầu giao dịch, hạn chế tìm kiếm và giao dịch với các khách hàng trên các trang web không uy tín và không kiểm chứng thông tin DN. 

Tốt nhất là DN nên trực tiếp sang Thái Lan để thẩm định (vì nước này gần Việt Nam, đường bay thuận tiện) để làm việc trực tiếp với đối tác hoặc có thể nhờ các kênh chính thống như Thương vụ Việt Nam xác minh thông tin.

Không chỉ bị lừa đảo từ nhà NK, ngay cả trong XK, không ít DN Việt cũng bị hứng “quả lừa” vì cả tin. Đầu năm ngoái, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết một số DN XK thủy sản có nguy cơ mất hàng trăm nghìn USD với khách hàng ECHOPACK INC, đại diện bởi người có tên Jason Brown (địa chỉ tại Quebec, Canada).

Hám rẻ, thiếu nghiệp vụ ngoại thương khiến nhà nhập khẩu Việt trong ngành giấy bị mắc lừa ở Thái Lan

“Nắm luật” để tránh lừa

Trước đó là trường hợp điển hình như công ty Al-Reda ở Ai Cập có mua hàng cá tra phi lê đông lạnh của công ty Thủy sản Vĩnh Hoàn từ tháng 6/2015 với tổng trị giá đơn hàng 58.881,60 USD (sau khi đã trừ 10% đặt cọc). Tuy nhiên, sau đó, Vĩnh Hoàn đã nhiều lần gửi thư yêu cầu thanh toán trong suốt thời gian dài nhưng Al-Reda luôn tránh việc thanh toán với nhiều lý do.

Còn tại hội thảo kết nối khách hàng và nhà cung ứng nước ngoài cho DN do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức ở Tp.HCM ngày 19/1, PGs.Ts Nguyễn Xuân Minh, Giám đốc trường Đại học Ngoại thương – cơ sở Tp.HCM, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam, nhấn mạnh việc phát sinh rất nhiều rủi ro mà DN Việt phải đối mặt khi giao dịch thương mại quốc tế.

Rủi ro phổ biến nhất đối với DN XK, theo ông Minh, đó là tình trạng lừa đảo chiếm dụng hàng hóa hoặc đối tác chậm thanh toán, không có khả năng thanh toán. 

“Không ai mong đợi rằng rủi ro sẽ đến với bất kỳ DN nào với điều kiện là các DN phải có sự nghiên cứu và một sự chuẩn bị đầy đủ. Nếu chưa sẵn sàng thì cần có sự hỗ trợ về mặt chuyên môn, tư vấn để DN Việt vững vàng hơn khi tiếp cận thị trường nước ngoài”, ông Minh chia sẻ.

Được biết trong vài năm trở lại đây, số vụ kiện về hợp đồng mua bán với đối tác ngoại thường chiếm tỷ lệ hơn 60% trong hàng trăm vụ kiện được chuyển đến Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC). Tranh chấp không chỉ tăng về số lượng mà còn tăng về giá trị. 

Trong câu chuyện bị đối tác ngoại lừa đảo này, luật sư Nguyễn Thị Diệu Hiền, Giám đốc công ty Luật DH Law, cho rằng kỹ năng đàm phán hợp đồng của nhiều DN Việt hiện vẫn còn yếu (nhất là tiếng Anh) và thiếu những điều khoản, cơ sở pháp lý cần thiết. Họ cũng ít có thói quen mời luật sư tham gia ngay từ khâu đầu tiên khi đàm phán và ký kết hợp đồng với phía đối tác ngoại.

Chính điều này làm DN Việt chịu nhiều thiệt thòi trong phương thức thanh toán, phương thức giao hàng. Nhất là có những hợp đồng cũng không quy định rõ điều khoản bồi thường và cơ quan giải quyết tranh chấp để làm cơ sở cho việc giải quyết khi tranh chấp phát sinh.

Khi ký hợp đồng với DN nước ngoài, bên cạnh việc chú ý đến luật của Việt Nam, luật của nước đối tác, DN Việt cũng cần chú ý đến các vấn đề thuộc về luật và các tập quán quốc tế. DN nên lưu ý nhiều điều khoản khi ký hợp đồng. 

Hơn nữa, trong hợp đồng thương mại cần có thỏa thuận cụ thể về chế tài (phạt vi phạm). Nhất là nên cẩn trọng điều khoản thỏa thuận vi phạm có liên hệ trực tiếp đến nghĩa vụ, trách nhiệm của mỗi bên.

Theo Thế Vinh Thời báo Kinh doanh đăng ngày 22/01/2018

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Thêm kênh “bắt bệnh” môi trường kinh doanh 15/10/2018 11:31

    Chỉ số phát triển doanh nghiệp (DN) chính là bức tranh thu nhỏ phản chiếu môi trường kinh doanh tại mỗi địa phương. Vậy làm thế nào cải thiện môi trường kinh doanh thông qua việc thay đổi từ thước đo chỉ số phát triển DN?

  • Cần nghiên cứu đúng mức chính sách khai thác FTA 08/10/2018 10:09

    Trao đổi với phóng viên Báo Hải quan, ông Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng, để khai thác tốt hơn những lợi thế từ các Hiệp định Thương mại tự do (FTA), cần có sự tổng kết, đánh giá việc thực hiện một cách kịp thời để gỡ các nút thắt. Bên cạnh đó, trong bối xung đột thương mại, xu thế bảo hộ tăng cao, chính sách khai thác FTA nhằm tối ưu hóa lợi thế, giảm thiểu rủi ro cần được quan tâm đúng mức.

  • IPO “hàng khủng” thất bại, vì đâu nên nỗi? 25/09/2018 18:13

    Tại Vinalines, gánh nặng nợ và hoạt động kinh doanh cốt lõi không tốt nên khó thu hút nhà đầu tư. IPO thời gian gần đây kém hấp dẫn còn bởi quy định hạn chế tín dụng chảy sang thị trường chứng khoán trong Thông tư 36/2014/TT-NHNN kéo dài quá lâu. Về cơ bản, doanh nghiệp có quy mô lớn, nhưng kém hấp dẫn, là lý do chính khiến đợt IPO thất bại. Nhà đầu tư thấy nội tại doanh nghiệp không ổn nên e ngại đầu tư.

  • Cơ sở pháp lý nào để thu hồi tài sản nhà nước đã bán? 25/09/2018 18:11

    Từ hoạt động thanh, kiểm tra một số dự án hạ tầng và bất động sản vừa qua tại các địa phương, cơ quan chức năng của Đảng, Nhà nước đã phát hiện và kết luận về các sai phạm. Theo đó, hoặc do vi phạm về thiếu căn cứ pháp lý, trái thẩm quyền, không đúng quy trình, thủ tục, hoặc do có tham nhũng, tiêu cực mà nhiều cán bộ lãnh đạo, là người tham gia quyết định dự án đã bị xử lý ở các mức độ khác nhau.

  • Thức ăn nhanh lỗ bất thường: Khó xác định chuyển giá 25/09/2018 18:09

    Dù báo lỗ liên tục nhưng đến nay, các "đại gia" thức ăn nhanh nước ngoài vẫn bám trụ thị trường Việt Nam và cạnh tranh quyết liệt để giành thị phần. Ông Lê Duy Minh, Phó Cục trưởng Cục Thuế TP HCM, khẳng định hầu hết các doanh nghiệp (DN) báo lỗ đều là DN lớn của nước ngoài, đầu tư hệ thống rất lớn ở Việt Nam. Chi phí đầu tư rất lớn gây thua lỗ nặng ở giai đoạn đầu. "Chúng tôi sẽ rà soát thật cụ thể các trường hợp nghi vấn" - ông Minh nói.

  • Thép Việt bị kiện tới tấp 12/09/2018 11:02

    Theo các chuyên gia, cũng giống như rất nhiều vụ việc kiện bán phá giá trước đây, ngành thép Việt vẫn loay hoay quanh các "bài học" cũ để tự vệ. Luật sư Trần Hữu Huỳnh nhắc lại bài học quen thuộc: "Lý thuyết từ trước đến nay là không nên để tất cả trứng vào giỏ, phải đa dạng thị trường hơn nữa. Ngoài ra, DN sản xuất cùng với các nhà tư vấn, tham tán cần có sự liên kết, hợp tác thông tin để hiểu rõ hơn tính chất thị trường trước khi quyết định lựa chọn nơi xuất khẩu".

  • Từ Uber-Grab... đến chính sách cho mô hình kinh tế chia sẻ 12/09/2018 11:00

    Đáng nói, nếu quy định các công ty cung cấp dịch vụ ứng dụng kết nối như Grab hay Uber là đơn vị kinh doanh vận tải sẽ đi ngược lại với xu thế của thế giới. Trong nền kinh tế 4.0, các doanh nghiệp có xu hướng chuyên môn hóa, tập trung đầu tư vào một hoặc một số công đoạn trong chuỗi giá trị, nhằm tìm cách tối đa hóa hiệu quả kinh doanh.

  • Ngành thuế đòi cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng: Tiếp tục bị phản ứng 12/09/2018 10:58

    Dưới góc độ quản lý thuế, nếu loại bỏ yếu tố lạm quyền trong thi hành công vụ, dẫn đến xâm hại lợi ích chính đáng của doanh nghiệp, tôi cho rằng sự phối hợp giữa cơ quan thuế với các cơ quan hữu quan nói chung và với NH thương mại nói riêng là cần thiết để góp phần bảo đảm thực thi quy định thuế, hạn chế gian lận thuế, trốn thuế

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC