Góc nhìn trọng tài viên

Lại nóng việc đối tác ngoại lừa doanh nghiệp Việt

24/01/2018 14:14

Cuối tuần qua, Bộ Công Thương đã phát đi cảnh báo hiện tượng lừa đảo chiếm tiền đặt cọc của một số doanh nghiệp (DN) Thái Lan trong quá trình nhập khẩu (NK). Đây tiếp tục là bài học cho các doanh nghiệp (DN) Việt Nam, không thể lơ mơ khi làm ăn với đối tác ngoại. Những “quả lừa” sẽ còn kéo dài ra nếu DN cứ non nớt trên thương trường quốc tế.

Một chủ DN ở Quảng Ngãi phải vất vả kiện tụng khi mua hàng hóa từ đối tác Thái Lan với trị giá lô hàng khoảng 5.700 USD, nhưng người bán đã không giao hàng như thỏa thuận và có dấu hiệu lừa đảo sau khi công ty hoàn tất chuyển tiền hàng. 

Cả tin nên hứng “quả lừa”

Trong cảnh báo mới đây của Bộ Công Thương cho biết nhiều DN Việt tìm kiếm các nhà sản xuất, xuất khẩu (XK) Thái Lan trên mạng internet và tiến hành giao dịch trong khi chưa xác minh đầy đủ thông tin về đối tác. 

Lợi dụng tâm lý chủ quan, ham rẻ và thiếu nghiệp vụ ngoại thương của một số DN Việt nên đã xảy ra nhiều vụ việc DN Thái Lan lừa tiền đặt cọc của các nhà NK Việt Nam và không chịu giao hàng, nhiều nhất là đối với mặt hàng giấy A4.

Trong cuộc gặp gỡ giữa lãnh đạo Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam (VPPA) với một số DN ở Tp.HCM vào tháng 12/2017 vừa qua, đại diện công ty TNHH Giấy Hải Tín (đang hoạt động xuất nhập khẩu giấy tại thị trường Trung Quốc), bày tỏ băn khoăn cần tìm cơ sở xác nhận độ uy tín ở phía đối tác Trung Quốc mà DN này định hợp tác làm ăn, và liệu VPPA có hỗ trợ được gì cho họ?

Khi đó, ông Vũ Ngọc Bảo, Tổng thư ký VPPA, trả lời rằng: “việc này Hiệp hội đành chịu”. Nhưng theo ông Bảo, DN có thể chủ động liên hệ với Hiệp hội Giấy Trung Quốc để hỏi về độ tín nhiệm với phía đối tác. Còn VPPA không thể biết đối tác đó có uy tín trên thị trường Trung Quốc hay không.

Phải nói rằng không phải DN không cảnh giác, nhưng rốt cuộc vẫn có DN bị lừa khi làm ăn với đối tác ngoại.

Vì sao lại như vậy? Chẳng hạn như trong trường hợp những DN bị lừa bởi đối tác ở Thái Lan, Bộ Công Thương lưu ý DN phải xác minh rõ các đối tác. Đặc biệt là các đối tác lần đầu giao dịch, hạn chế tìm kiếm và giao dịch với các khách hàng trên các trang web không uy tín và không kiểm chứng thông tin DN. 

Tốt nhất là DN nên trực tiếp sang Thái Lan để thẩm định (vì nước này gần Việt Nam, đường bay thuận tiện) để làm việc trực tiếp với đối tác hoặc có thể nhờ các kênh chính thống như Thương vụ Việt Nam xác minh thông tin.

Không chỉ bị lừa đảo từ nhà NK, ngay cả trong XK, không ít DN Việt cũng bị hứng “quả lừa” vì cả tin. Đầu năm ngoái, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết một số DN XK thủy sản có nguy cơ mất hàng trăm nghìn USD với khách hàng ECHOPACK INC, đại diện bởi người có tên Jason Brown (địa chỉ tại Quebec, Canada).

Hám rẻ, thiếu nghiệp vụ ngoại thương khiến nhà nhập khẩu Việt trong ngành giấy bị mắc lừa ở Thái Lan

“Nắm luật” để tránh lừa

Trước đó là trường hợp điển hình như công ty Al-Reda ở Ai Cập có mua hàng cá tra phi lê đông lạnh của công ty Thủy sản Vĩnh Hoàn từ tháng 6/2015 với tổng trị giá đơn hàng 58.881,60 USD (sau khi đã trừ 10% đặt cọc). Tuy nhiên, sau đó, Vĩnh Hoàn đã nhiều lần gửi thư yêu cầu thanh toán trong suốt thời gian dài nhưng Al-Reda luôn tránh việc thanh toán với nhiều lý do.

Còn tại hội thảo kết nối khách hàng và nhà cung ứng nước ngoài cho DN do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức ở Tp.HCM ngày 19/1, PGs.Ts Nguyễn Xuân Minh, Giám đốc trường Đại học Ngoại thương – cơ sở Tp.HCM, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam, nhấn mạnh việc phát sinh rất nhiều rủi ro mà DN Việt phải đối mặt khi giao dịch thương mại quốc tế.

Rủi ro phổ biến nhất đối với DN XK, theo ông Minh, đó là tình trạng lừa đảo chiếm dụng hàng hóa hoặc đối tác chậm thanh toán, không có khả năng thanh toán. 

“Không ai mong đợi rằng rủi ro sẽ đến với bất kỳ DN nào với điều kiện là các DN phải có sự nghiên cứu và một sự chuẩn bị đầy đủ. Nếu chưa sẵn sàng thì cần có sự hỗ trợ về mặt chuyên môn, tư vấn để DN Việt vững vàng hơn khi tiếp cận thị trường nước ngoài”, ông Minh chia sẻ.

Được biết trong vài năm trở lại đây, số vụ kiện về hợp đồng mua bán với đối tác ngoại thường chiếm tỷ lệ hơn 60% trong hàng trăm vụ kiện được chuyển đến Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC). Tranh chấp không chỉ tăng về số lượng mà còn tăng về giá trị. 

Trong câu chuyện bị đối tác ngoại lừa đảo này, luật sư Nguyễn Thị Diệu Hiền, Giám đốc công ty Luật DH Law, cho rằng kỹ năng đàm phán hợp đồng của nhiều DN Việt hiện vẫn còn yếu (nhất là tiếng Anh) và thiếu những điều khoản, cơ sở pháp lý cần thiết. Họ cũng ít có thói quen mời luật sư tham gia ngay từ khâu đầu tiên khi đàm phán và ký kết hợp đồng với phía đối tác ngoại.

Chính điều này làm DN Việt chịu nhiều thiệt thòi trong phương thức thanh toán, phương thức giao hàng. Nhất là có những hợp đồng cũng không quy định rõ điều khoản bồi thường và cơ quan giải quyết tranh chấp để làm cơ sở cho việc giải quyết khi tranh chấp phát sinh.

Khi ký hợp đồng với DN nước ngoài, bên cạnh việc chú ý đến luật của Việt Nam, luật của nước đối tác, DN Việt cũng cần chú ý đến các vấn đề thuộc về luật và các tập quán quốc tế. DN nên lưu ý nhiều điều khoản khi ký hợp đồng. 

Hơn nữa, trong hợp đồng thương mại cần có thỏa thuận cụ thể về chế tài (phạt vi phạm). Nhất là nên cẩn trọng điều khoản thỏa thuận vi phạm có liên hệ trực tiếp đến nghĩa vụ, trách nhiệm của mỗi bên.

Theo Thế Vinh Thời báo Kinh doanh đăng ngày 22/01/2018

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Hoàn thiện chính sách để tận dụng cơ hội khi tham gia Hiệp định CPTPP 18/01/2019 10:39

    Chuẩn bị về nguồn nhân lực, thực hiện các chính sách pháp luật và thay đổi tư duy kinh doanh nhằm tận dụng các cơ hội khi tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

  • Doanh nghiệp muốn ngành hải quan tiếp tục cải cách 14/01/2019 09:23

    Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Tổng cục Hải quan và Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) công bố Báo cáo mức độ hài lòng của doanh nghiệp về việc thực hiện thủ tục hành chính (TTHC) xuất nhập khẩu năm 2018

  • "Quyền tài sản của chúng ta còn rất yếu" 14/01/2019 09:18

    Các cải cách nhằm bảo vệ đầu tư tư nhân theo thị trường còn rất nhiều không gian để hoàn thiện. Luật sư Nguyễn Tiến Lập và Tiến sỹ Võ Trí Thành, thành viên của Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) góp ý về việc thực thi hợp đồng.

  • Kinh tế toàn cầu biến động, doanh nghiệp cần lấy thị trường nội địa làm bệ đỡ 14/01/2019 09:07

    Doanh nghiệp cần quan tâm đến các chương trình Chính phủ đang xây dựng để phát triển thị trường trong nước nhằm tạo sức chống đỡ tốt hơn trước những biến động kinh tế toàn cầu. Cả nước cần quan tâm đến quá trình sàng lọc doanh nghiệp sắp tới, nếu không có chiến lược chuyên nghiệp và cách làm bài bản thì doanh nghiệp sẽ khó tồn tại.

  • Kiểm soát rủi ro pháp lý trong kinh doanh: Hãy làm chuồng trước khi mất bò 07/01/2019 18:50

    Thay vì lo sợ, nghĩ mọi cách để chạy quan hệ, “xuống tiền” chi trả chi phí không chính thức để tránh rủi ro pháp lý trong kinh doanh, doanh nghiệp nên chủ động nhận diện những rủi ro chính có thể xảy ra, từ đó có sự chuẩn bị kỹ càng ngay từ đầu. 

  • M&A công sản: Tính chuyện mua vốn khôn ngoan 04/01/2019 09:13

    Mua tài sản của nhà nước đã bớt khó nhưng các nhà đầu tư vẫn có thể mất sản nghiệp nếu không hiểu quy trình.

  • Nhìn lại bức tranh thu hút FDI năm 2018 04/01/2019 08:58

    Năm 2018 là năm ghi nhận những con số ấn tượng về dòng vốn đầu tư, vốn giải ngân, hoạt động góp vốn FDI và dự án đầu tư ấn tượng.

  • Làm gì để hạn chế rủi ro tranh chấp quyền kiểm soát doanh nghiệp? 04/01/2019 08:53

    Luật sư Lê Nết, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), luật sư điều hành Công ty Luật LNT, đã chia sẻ với Thế Giới Tiếp Thị Online về những vấn đề liên quan đến tranh chấp trong hoạt động giành quyền kiểm soát doanh nghiệp (M&A) tại Việt Nam.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC