Góc nhìn trọng tài viên

Tác hại khôn lường từ gian lận xuất xứ

13/03/2019 16:00

Tình trạng hàng hóa được nhập khẩu từ nước ngoài hoặc đặt gia công ở nước ngoài nhưng lại đội lốt hàng Việt, ghi nhãn xuất xứ “Made in Viet Nam” đánh lừa người tiêu dùng… đang ngày càng gia tăng, có chiều hướng tinh vi hơn.

Nó không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến DN làm ăn chân chính và nguy hại cho người tiêu dùng mà còn gây ra những tác hại khôn lường trong hoạt động thương mại quốc tế của hàng hóa Việt Nam.

Hàng hóa trong nước đứng trước nhiều rủi ro

Theo đại diện Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH&CN), tình hình vi phạm sở hữu trí tuệ các nhãn hàng đã được bảo hộ đang diễn ra phức tạp. Trong vòng 3 năm trở lại đây, Cục này đã phát hiện và đề xuất cơ quan chức năng xử lý hơn 400 đơn vị vi phạm với nhiều hình thức khác nhau.

 Người tiêu dùng mua hàng tại một siêu thị ở Hà Nội. Ảnh: Công Hùng

Các nước tiên tiến đều có quy định về việc ghi nhãn nước sản xuất. Đối với mặt hàng cần bảo hộ hoặc đã xây dựng được thương hiệu mang tầm quốc tế, các nước quy định tiêu chí cho một số sản phẩm cụ thể. Về chế tài xử phạt, một số nước có chế tài xử phạt rất nặng với các trường hợp cố tình ghi sai nhãn xuất xứ hàng hóa.Ví dụ, tại Canada, theo Luật Cạnh tranh, nếu tổ chức, cá nhân vi phạm việc gây hiểu sai, hiểu nhầm về sản phẩm có thể bị phạt hành chính lên đến 15 triệu đôla Canada, truy cứu trách nhiệm hình sự và/hoặc phạt tù từ 1 – 14 năm.Việt Nam lại chưa có quy định về tiêu chí để hàng hóa được ghi nhãn sản xuất tại Việt Nam việc gian lận ghi nhãn sản xuất tại Việt Nam không chỉ làm ảnh hưởng đến người tiêu dùng mà còn có tác động đến sản xuất trong nước, làm giảm uy tín và tính cạnh tranh của hàng sản xuất tại Việt Nam.Theo Bộ Công Thương, chỉ tính riêng trong 11 tháng năm 2018, lượng xe đạp điện của Việt Nam xuất khẩu sang EU là trên 138.000 chiếc, tăng 47% so với cùng kỳ năm 2017.Không chỉ xe đạp điện, trong năm 2018, hàng chục loại hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam như sắt, thép, tấm năng lượng mặt trời, tôn, gỗ ván ép, nguyên liệu thủy sản… có sự gia tăng kim ngạch xuất khẩu một cách đột biến từ 20 - 47%. Sự gia tăng đột biến này khiến nhiều mặt hàng Việt Nam rơi vào các vụ kiện điều tra chống lẩn tránh thuế với 19 vụ điều tra chống lẩn tránh đối với hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam được triển khai.Xuất khẩu sẽ gặp nhiều thách thứcTrên thực tế, Việt Nam đã tham gia rất nhiều hiệp định thương mại tự do, mới nhất là CPTPP. Theo đó, các loại hàng hóa sẽ dần dần được hưởng thuế nhập khẩu thấp hoặc giảm về 0%. Điều này khiến tình trạng làm giả xuất xứ hàng hóa có nguy cơ ngày càng cao.Theo số liệu thống kê của WTO, trong vòng 6 tháng gần đây, các nước thành viên G20 đã khởi xướng tổng cộng 85 vụ việc phòng vệ thương mại , bao gồm 63 vụ việc chống bán phá giá, 19 vụ việc chống trợ cấp và 3 vụ việc tự vệ. Một khi phát hiện hành vi gian lận, nước áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại có xu hướng áp dụng luôn biện pháp này cho hàng hóa tương tự của quốc gia mà tại đó hành vi gian lận xảy ra, gây ảnh hưởng liên đới tới các DN xuất khẩu chân chính.LS Trần Hữu Huỳnh - Chủ tịch Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam, phân tích: Cơ hội xuất khẩu của hàng hóa Việt Nam gia tăng khi các FTA đi vào thực hiện. Tuy nhiên nguy cơ hàng hóa nước ngoài lợi dụng khai thác xuất xứ Việt Nam để hưởng lợi cũng khá lớn. Theo LS Huỳnh, để giảm thiểu các hiện tượng trên, cần hoàn thiện chính sách cùng với kiểm tra giám sát tốt. Nếu những sản phẩm đã công bố mã truy xuất nguồn gốc hàng hóa, người tiêu dùng có thể sử dụng điện thoại thông minh quét mã sản phẩm để kiểm tra.Theo ông Nguyễn Xuân Thành, Giám đốc phát triển, trường Đại học Fullbright Việt Nam, trước hết cần phải rà soát và sửa đổi các quy định chưa phù hợp liên quan đến xuất xứ hàng hóa … Thường xuyên tra cứu các mặt hàng bị các thị trường lớn như EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản,... áp thuế chống bán phá giá và áp với các nước nào.Khi phát hiện ra những DN xuất nhập khẩu tăng đột biến các mặt hàng trùng với các mặt hàng bị áp chống bán phá giá, hoặc đang điều tra... hải quan cần có cảnh báo cho các cơ quan liên quan tiến hành các biện pháp kiểm tra chặt chẽ.
Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 2, Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải cho biết đang lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan về việc ghi nhãn mác hàng hóa, đồng thời, sẽ phối hợp các đơn vị tăng cường kiểm tra, giám sát việc cấp giấy chứng nhận xuất xứ Việt Nam cho hàng xuất khẩu.Trong đó, đặc biệt lưu ý tới một số mặt hàng có nguy cơ cao trong việc làm giả xuất xứ Việt Nam. Bộ Công Thương đề xuất tăng hình phạt cho DN vi phạm. (Hiện nay, mức phạt cao nhất chỉ là 200 triệu đồng/vụ, nhưng nếu thực hiện trót lọt, mỗi vụ việc, DN có thể kiếm lời hàng tỷ đồng).
 
Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Cảnh báo rủi ro trong giao dịch quốc tế từ vụ lừa đảo của Echopack Inc 21/03/2019 17:30

    Một bài học lớn là vụ lừa đảo của Echopack Inc. với nhiều doanh nghiệp thủy sản Việt Nam. Thực ra trong vụ này, nếu tinh ý, doanh nghiệp sẽ không bị lừa khi từ chối LC không khả thi. Nhà xuất khẩu phải gửi chứng từ đến ngân hàng phát hành, có chữ ký của người đại diện ký hợp đồng phù hợp với chữ ký lưu trong hồ sơ để thanh toán. 

  • Còn nhiều việc phải làm trong cải cách pháp luật về doanh nghiệp 20/03/2019 09:24

    Luật sư Nguyễn Tiến Lập, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) bày tỏ, không phủ nhận là có rất nhiều quy định của hai luật nêu trên đã thể hiện các nguyên tắc như: doanh nghiệp được làm tất cả những gì mà luật không cấm hay doanh nghiệp tự kê khai và tự chịu trách nhiệm...., nhưng thực tế thi hành luật lại khác và đơn cử: doanh nghiệp tự kê khai, song không được tự chịu trách nhiệm trước pháp luật mà vẫn phải định kỳ bị kiểm tra.

  • Lưu ý về điều khoản loại trừ trong hợp đồng bảo hiểm 19/03/2019 17:10

    Bất đồng quan điểm giữa bên bảo hiểm và bên được bảo hiểm liên quan đến việc áp dụng hay không áp dụng các điều khoản loại trừ được quy định trong hợp đồng/ điều khoản bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ tàu và hợp đồng/điều khoản bảo hiểm thân tàu là một trong những nguyên nhân thường xảy ra tranh chấp trong tai nạn đâm va. Vụ tranh chấp dưới đây được giải quyết tại một trung tâm trọng tài thương mại cho thấy những lưu ý cần thiết về vấn đề nêu trên.

  • Nghị định “đá” luật, hàng loạt dự án bất động sản có tranh chấp 15/03/2019 11:04

    Theo thống kê của Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (BĐS), hiện nay, cả nước có 215 dự án BĐS có khiếu nại, tranh chấp, trong đó có 108 dự án xảy ra tranh chấp giữa chủ đầu tư với cư dân, 107 dự án có khiếu nại, tranh chấp về thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng và những nội dung dân sự khác. 

  • Rủi ro trong giao dịch quốc tế khi làm ăn "xuôi chèo, mát mái" 14/03/2019 10:06

    Nhà nhập khẩu ứng vốn ngay sau khi ký hợp đồng và trừ vào từng lô hàng. Nhanh chóng, thuận tiện, hợp đồng ký hàng năm, giao hàng nhiều đợt, ứng trước 70% giá trị, thanh toán nhanh gọn. Mọi giao dịch đều 'xuôi chèo, mát mái', lòng tin nhà xuất khẩu tăng lên.

  • Những thách thức pháp lý khi thí điểm thanh toán qua di động 08/03/2019 10:36

    Việc Thủ tướng Chính phủ đồng ý cho thí điểm sử dụng tài khoản viễn thông để thanh toán là cơ hội phát triển kinh tế, vì sự tiện lợi cho hàng chục triệu người trong việc mua bán, du lịch... với một chiếc điện thoại di động sẵn có mà không cần phải mang theo các phương tiện thanh toán như tiền hay thẻ thanh toán, đồng thời cũng là cơ hội lớn cho các nhà mạng.

  • Đổ bộ ồ ạt, xe con Trung Quốc có đủ sức làm "cách mạng về giá" như thời xe máy ở Việt Nam? 08/03/2019 10:28

    Mặc dù các dòng xe Trung Quốc chưa nhận được cảm tình của nhiều người mua xe tại Việt Nam, tuy nhiên với lợi thế giá rẻ, đa tiện nghi và mở rộng hệ thống phân phối, xe Trung Quốc đang buộc các hãng xe tại Việt Nam phải chú ý nhiều về giá trong cuộc chiến giành thị trường về lâu dài.

  • Công nghệ pháp lý: Cơ hội nào cho Việt Nam? 01/03/2019 09:05

    Trong bối cảnh cả vấn đề làm luật và tiếp cận, thực thi luật đang gặp phải nhiều khó khăn, phức tạp với sự giúp đỡ của công nghệ pháp lý, cả hai đối tượng này đều có thể giảm thời gian, chi phí và công sức. Kể cả các công ty luật cũng sẽ nâng cao được hiệu quả và năng suất, chất lượng dịch vụ cung cấp đến khách hàng.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC