Góc nhìn trọng tài viên

Tác hại khôn lường từ gian lận xuất xứ

13/03/2019 16:00

Tình trạng hàng hóa được nhập khẩu từ nước ngoài hoặc đặt gia công ở nước ngoài nhưng lại đội lốt hàng Việt, ghi nhãn xuất xứ “Made in Viet Nam” đánh lừa người tiêu dùng… đang ngày càng gia tăng, có chiều hướng tinh vi hơn.

Nó không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến DN làm ăn chân chính và nguy hại cho người tiêu dùng mà còn gây ra những tác hại khôn lường trong hoạt động thương mại quốc tế của hàng hóa Việt Nam.

Hàng hóa trong nước đứng trước nhiều rủi ro

Theo đại diện Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH&CN), tình hình vi phạm sở hữu trí tuệ các nhãn hàng đã được bảo hộ đang diễn ra phức tạp. Trong vòng 3 năm trở lại đây, Cục này đã phát hiện và đề xuất cơ quan chức năng xử lý hơn 400 đơn vị vi phạm với nhiều hình thức khác nhau.

 Người tiêu dùng mua hàng tại một siêu thị ở Hà Nội. Ảnh: Công Hùng

Các nước tiên tiến đều có quy định về việc ghi nhãn nước sản xuất. Đối với mặt hàng cần bảo hộ hoặc đã xây dựng được thương hiệu mang tầm quốc tế, các nước quy định tiêu chí cho một số sản phẩm cụ thể. Về chế tài xử phạt, một số nước có chế tài xử phạt rất nặng với các trường hợp cố tình ghi sai nhãn xuất xứ hàng hóa.Ví dụ, tại Canada, theo Luật Cạnh tranh, nếu tổ chức, cá nhân vi phạm việc gây hiểu sai, hiểu nhầm về sản phẩm có thể bị phạt hành chính lên đến 15 triệu đôla Canada, truy cứu trách nhiệm hình sự và/hoặc phạt tù từ 1 – 14 năm.Việt Nam lại chưa có quy định về tiêu chí để hàng hóa được ghi nhãn sản xuất tại Việt Nam việc gian lận ghi nhãn sản xuất tại Việt Nam không chỉ làm ảnh hưởng đến người tiêu dùng mà còn có tác động đến sản xuất trong nước, làm giảm uy tín và tính cạnh tranh của hàng sản xuất tại Việt Nam.Theo Bộ Công Thương, chỉ tính riêng trong 11 tháng năm 2018, lượng xe đạp điện của Việt Nam xuất khẩu sang EU là trên 138.000 chiếc, tăng 47% so với cùng kỳ năm 2017.Không chỉ xe đạp điện, trong năm 2018, hàng chục loại hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam như sắt, thép, tấm năng lượng mặt trời, tôn, gỗ ván ép, nguyên liệu thủy sản… có sự gia tăng kim ngạch xuất khẩu một cách đột biến từ 20 - 47%. Sự gia tăng đột biến này khiến nhiều mặt hàng Việt Nam rơi vào các vụ kiện điều tra chống lẩn tránh thuế với 19 vụ điều tra chống lẩn tránh đối với hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam được triển khai.Xuất khẩu sẽ gặp nhiều thách thứcTrên thực tế, Việt Nam đã tham gia rất nhiều hiệp định thương mại tự do, mới nhất là CPTPP. Theo đó, các loại hàng hóa sẽ dần dần được hưởng thuế nhập khẩu thấp hoặc giảm về 0%. Điều này khiến tình trạng làm giả xuất xứ hàng hóa có nguy cơ ngày càng cao.Theo số liệu thống kê của WTO, trong vòng 6 tháng gần đây, các nước thành viên G20 đã khởi xướng tổng cộng 85 vụ việc phòng vệ thương mại , bao gồm 63 vụ việc chống bán phá giá, 19 vụ việc chống trợ cấp và 3 vụ việc tự vệ. Một khi phát hiện hành vi gian lận, nước áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại có xu hướng áp dụng luôn biện pháp này cho hàng hóa tương tự của quốc gia mà tại đó hành vi gian lận xảy ra, gây ảnh hưởng liên đới tới các DN xuất khẩu chân chính.LS Trần Hữu Huỳnh - Chủ tịch Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam, phân tích: Cơ hội xuất khẩu của hàng hóa Việt Nam gia tăng khi các FTA đi vào thực hiện. Tuy nhiên nguy cơ hàng hóa nước ngoài lợi dụng khai thác xuất xứ Việt Nam để hưởng lợi cũng khá lớn. Theo LS Huỳnh, để giảm thiểu các hiện tượng trên, cần hoàn thiện chính sách cùng với kiểm tra giám sát tốt. Nếu những sản phẩm đã công bố mã truy xuất nguồn gốc hàng hóa, người tiêu dùng có thể sử dụng điện thoại thông minh quét mã sản phẩm để kiểm tra.Theo ông Nguyễn Xuân Thành, Giám đốc phát triển, trường Đại học Fullbright Việt Nam, trước hết cần phải rà soát và sửa đổi các quy định chưa phù hợp liên quan đến xuất xứ hàng hóa … Thường xuyên tra cứu các mặt hàng bị các thị trường lớn như EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản,... áp thuế chống bán phá giá và áp với các nước nào.Khi phát hiện ra những DN xuất nhập khẩu tăng đột biến các mặt hàng trùng với các mặt hàng bị áp chống bán phá giá, hoặc đang điều tra... hải quan cần có cảnh báo cho các cơ quan liên quan tiến hành các biện pháp kiểm tra chặt chẽ.
Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 2, Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải cho biết đang lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan về việc ghi nhãn mác hàng hóa, đồng thời, sẽ phối hợp các đơn vị tăng cường kiểm tra, giám sát việc cấp giấy chứng nhận xuất xứ Việt Nam cho hàng xuất khẩu.Trong đó, đặc biệt lưu ý tới một số mặt hàng có nguy cơ cao trong việc làm giả xuất xứ Việt Nam. Bộ Công Thương đề xuất tăng hình phạt cho DN vi phạm. (Hiện nay, mức phạt cao nhất chỉ là 200 triệu đồng/vụ, nhưng nếu thực hiện trót lọt, mỗi vụ việc, DN có thể kiếm lời hàng tỷ đồng).
 
Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • TS.Trần Đình Thiên: Kinh tế Việt Nam ổn định rất cao 16/05/2019 13:47

    Có thể thấy, cho đến hết năm 2018 và chuyển sang 2019, kinh tế Việt Nam giữa một thế giới bất ổn và xu thế đi xuống thì rất lạ lùng là vẫn tăng trưởng tốt và ổn định rất cao.

  • Đã đến lúc phải vượt qua rào cản 16/05/2019 11:52

    Nâng trần tỷ lệ vốn ngoại (FOL) lên 100%, cho sử dụng công cụ chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết (NVDR) là cách thu hút vốn của nhà đầu tư ngoại, giải bài toán thiếu vốn cho DN...

  • Mở cửa chính sách để hàng không cất cánh 16/05/2019 11:49

    Tiềm năng cho ngành hàng không Việt Nam còn rất lớn, tuy nhiên để thị trường hàng không phát triển mạnh hơn, cần sớm hoàn thiện hành lang pháp lý để thị trường thực sự “mở”...

  • Giải pháp tài chính cho doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập 14/05/2019 11:27

    Bộ Tài chính luôn quan tâm, tiếp tục lắng nghe ý kiến từ phía cộng đồng doanh nghiệp nhằm tháo gỡ vướng mắc về thuế, điều chỉnh và hoàn thiện chính sách tài chính.

  • Hổ Việt Nam Đón vốn FDI 2.0 14/05/2019 11:19

    Trở thành nền kinh tế tăng trưởng cao nhất châu Á giúp Việt Nam tiếp tục đón dòng vốn FDI rất lớn.

  • Xuất khẩu sang Australia: Doanh nghiệp Việt Nam chỉ cần khảo sát Sydney và Melbourne? 14/05/2019 11:07

    Trong vài năm gần đây, cộng đồng doanh nghiệp Australia ngày càng quan tâm nhiều tới thị trường Việt Nam và ngược lại. Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa Việt – Australia chưa xứng với tiềm năng. Việc nhận diện tiềm năng cũng như những thách thức của thị trường này nhằm tìm ra hướng đi hợp lý là điều quan trọng đối với DN Việt.

  • Diễn đàn toàn cảnh ngân hàng năm 2019: Để ngân hàng Việt vươn xa 09/05/2019 08:39

    "Ngân hàng Nhà nước đang thông minh lên và thông minh nhất"- Đây là nhận xét mà TS.Võ Trí Thành dành cho Ngân hàng Nhà nước khi nói về các giải pháp chính sách tiền tệ mà cơ quan này áp dụng trong thực tế thời gian gần đây. 

  • Siết chặt kỷ luật đối với các tập đoàn kinh tế Nhà nước 09/05/2019 08:34

    Đánh giá về thực trạng của các doanh nghiệp (DN) Nhà nước trong nhiều năm qua, các chuyên gia kinh tế và đại diện lãnh đạo nhiều bộ, ngành cho rằng, xét về tổng thể, đây là khu vực kinh tế có hiệu quả sản xuất kinh doanh hạn chế, chưa tương xứng với nguồn lực được Nhà nước đầu tư; thậm chí còn nợ nần thua lỗ và thất thoát lớn.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC