Góc nhìn trọng tài viên

TS. Nguyễn Đình Cung: Cải cách sẽ rất dễ và cũng có thể rất khó

05/09/2017 17:06
TS. Nguyễn Đình Cung: Cải cách sẽ rất dễ và cũng có thể rất khó

Cải cách sẽ rất dễ và cũng có thể sẽ là rất khó. Sẽ rất dễ nếu được các Bộ trưởng đồng lòng thực hiện, tạo động lực từ bên trong và sức ép từ bên ngoài. Nếu chỉ dừng lại ở cam kết mạnh mẽ thì chưa đủ, mà phải hành động theo đến cùng, truy đến cùng trách nhiệm để tạo áp lực với cấp trung gian trong thay đổi cách thức quản lý, để đồng hành, chia sẻ và hỗ trợ Thủ tướng trong nỗ lực cải cách...

Giấy phép con cản trợ doanh nghiệp phát triển

Tại phiên họp Chính phủ chuyên đề xây dựng pháp luật mới đây, Thủ tướng đã đề nghị Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), ông Nguyễn Đình Cung “nói về tình hình bức xúc nhất của doanh nghiệp là gì” và yêu cầu các Bộ trưởng chú ý lắng nghe.

Trả lời câu hỏi này, TS. Nguyễn Đình Cung cho rằng các quy định về ngành nghề kinh doanh có điều kiện và điều kiện kinh doanh là một trong những vấn đề bức bối trong hệ thống pháp luật về kinh doanh nói chung và môi trường kinh doanh nói riêng. Do vậy, vị này đã trực tiếp đề nghị Thủ tướng cho cắt bỏ gần 3.000 điều kiện kinh doanh.

Để làm rõ xung quanh việc cắt bỏ điều kiện kinh doanh, xoá bỏ giấy phép con, phóng viên đã có cuộc trao đổi với TS. Nguyễn Đình Cung.

TS. Nguyễn Đình Cung nói:

- Việc cải cách các điều kiện kinh doanh là một yêu cầu mang tính quyết định để tăng quy mô và chất lượng của phần cung nền kinh tế, để tăng trưởng GDP đạt mức 7-8%/năm. Nếu không tăng trưởng GDP không thể vượt được lên mức đó.

Tuy nhiên, tính chất phức tạp và các hạn chế của các quy định về điều kiện kinh doanh đã hạn chế sự phát triển các sản phẩm mới, quy trình mới, cách làm mới và công nghệ mới trong nền kinh tế, làm cho tính năng động của nền kinh tế kém hơn.

Với hàng trăm văn bản được ban hành và đã theo dõi vấn đề này 20 năm, tôi suy nghĩ mãi và thấy rằng về mặt ngôn ngữ, khó tìm ra được một từ để mô tả tính phức tạp của các quy định về điều kiện kinh doanh, phải kết hợp với các hình ảnh nữa mới mô tả được bản chất của nó

Có thể lấy ví dụ cho câu chuyện này là việc đăng ký kinh doanh xuất khẩu gạo. Theo quy định, doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu gạo cũng phải có kho bãi. Đây là một điều kiện bất hợp lý, làm tăng chi phí và cũng lãng phí đầu tư của doanh nghiệp và ngược với nguyên tắc thị trường, là chuyên môn hóa chia sẻ rủi ro. Thay vì doanh nghiệp làm tất cả, họ có thể đi thuê kho của doanh nghiệp chuyên cho thuê kho bãi, như vậy kho bãi sẽ có hiệu suất sử dụng cao hơn, rủi ro được san sẻ…

Chúng ta xây dựng thương hiệu gạo phải đi từ sản xuất nhỏ, xây dựng quy trình sản xuất để kiểm soát được. Xuất khẩu thời gian đầu chỉ 1 - 2 container vào thị trường nhỏ như Singapore thì cần đầu tư kho bãi làm gì?

Rồi quy định yêu cầu xây bệnh viện phải 5.000m2. Nếu một bệnh viện 1.000m2, xây 17 tầng, trong đó dùng hẳn 1 tầng làm vườn hoa như vậy sẽ tiết kiệm không gian, tốt cho người bệnh… Nhưng hiện quy định từng này diện tích khiến cách làm mới không thể tồn tại và triệt tiêu tính sáng tạo.

Chính phủ và Thủ tướng đã rất ráo riết trong việc xoá bỏ giấy phép con. Tuy nhiên, qua phản ánh cho thấy cắt bỏ được giấy phép con lại lòi “giấy phép cháu”,“giấy phép mẹ”. Vì đâu có tình trạng cắt giảm các điều kiện kinh doanh nhưng sau đó lại xuất hiện thêm điều kiện khác?

Nguyên nhân là do cách thức quản lý tốn kém, hành chính, hình thức mà không có hiệu lực do ở nước ta có nghịch lý là quản lý cắt khúc, “ngồi chăm chăm để cấp phép”. Quản lý nền kinh tế như thế chẳng giúp gì được cho doanh nghiệp mà chỉ bảo vệ quyền, lợi ích của người liên quan. Vì thế nên bỏ khoảng 1/2 danh mục hàng hoá đang bị kiểm tra chuyên ngành, điều kiện kinh doanh nhằm loại bỏ những rào cản gia nhập thị trường, loại bỏ những thứ hạn chế năng động, sáng tạo, cách làm mới.

Cải cách sẽ rất dễ và cũng có thể sẽ là rất khó

Ông có kỳ vọng như thế nào về cải cách toàn diện hiện nay?

Thủ tướng đã nhìn rất “trúng” vấn đề khi nhìn doanh nghiệp như là nền tảng của tăng trưởng. Chính vì thế ngay sau khi nhậm chức, Thủ tướng đã gặp doanh nghiệp, sau đó cũng có nhiều diễn đàn nhằm đối thoại để tháo bỏ rào cản, tháo gỡ khó khăn, tạo môi trường thông thoáng cho doanh nghiệp. Và đi đâu, Thủ tướng cũng liên tục nhấn mạnh tới thông điệp vì doanh nghiệp.

Thủ tướng cũng yêu cầu địa phương hàng tháng, hàng quý phải đối thoại với doanh nghiệp nhằm mở ra nhiều kênh thu thập thông tin. Trước sự quyết liệt của Thủ tướng, tất cả đã phải dè chừng hơn trong việc gây khó khăn hoặc tạo ra rào cản đối với doanh nghiệp.

Tuy nhiên, cải cách sẽ rất dễ và cũng có thể sẽ là rất khó. Sẽ rất dễ nếu được các Bộ trưởng đồng lòng thực hiện, tạo động lực từ bên trong và sức ép từ bên ngoài. Nếu chỉ dừng lại ở cam kết mạnh mẽ thì chưa đủ, mà phải hành động theo đến cùng, truy đến cùng trách nhiệm để tạo áp lực với cấp trung gian trong thay đổi cách thức quản lý, để đồng hành, chia sẻ và hỗ trợ Thủ tướng trong nỗ lực cải cách.

Phải tạo sức ép để các bộ trưởng phải thay đổi, đồng lòng vì sự phát triển của quốc gia, không thể để nền kinh tế cứ trì trệ mãi được. Sức ép có thể đến từ Thủ tướng, Phó thủ tướng, từ báo chí. Còn nếu không thì việc cải cách sẽ rất khó.

Cần có tư duy đổi mới để đưa nền kinh tế khỏi trì trệ, thay đổi mô hình tăng trưởng cao, bền vững. Muốn được như vậy, mỗi người đều phải nhận thấy trách nhiệm, lãnh đạo càng cao thì trách nhiệm càng lớn.

Vậy phải làm thế nào để khuyến khích tinh thần kinh doanh, phải làm thế nào để là cải cách chứ không phải cải thiện, thưa ông?

Muốn thay đổi thì không thể xử lý theo kiểu từng văn bản, vụ việc. Nếu thay đổi nhỏ giọt, cả hệ thống cũng vẫn sẽ tiếp tục theo cách cũ. Cần thay đổi toàn diện, đột phá, từ đó thay đổi cách thức quản lý. Phải có hệ quy chiếu để thực hiện. Nước ngoài họ luôn luôn thay đổi, vì doanh nghiệp, vì sự phát triển. Muốn bằng họ, phải xây dựng hệ quy chiếu của mình như quy chiếu của họ thì nền tảng mới thay đổi.

Nghị quyết 19 đã nêu rõ, cải cách toàn diện công tác quản lý đối với hàng hóa xuất khẩu và cải cách toàn diện về môi trường kinh doanh, hai mảng này rất quan trọng đối với doanh nghiệp.

Cải cách toàn diện không chỉ cải cách quy định mà còn cần thay đổi năng lực quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên hệ thống thông tin phân loại hàng hoá, dựa trên mức độ rủi ro và tuân thủ của doanh nghiệp.

Mục tiêu của chúng ta đặt ra đó là phấn đấu môi trường kinh doanh đạt mức ASEAN4. Theo ông, đến nay chúng ta đã đạt được gì?

Môi trường kinh doanh của Việt Nam so với trước thì có cải thiện nhưng so với yêu cầu cải cách đất nước, đưa nền kinh tế về quỹ đạo tăng trưởng bền vững thì vẫn còn khoảng cách. Những thay đổi đã làm được mới chỉ là những vụ việc cụ thể, chỉ mới là tháo gỡ khó khăn của một vài nhóm doanh nghiệp chứ chưa phải tất cả.

Muốn thay đổi không chỉ là xử lý theo kiểu từng văn bản, vụ việc. Cần thay đổi toàn diện, đột phá, bỏ rất nhiều cái cũ, từ đó thay đổi cách thức quản lý. Chỉ khi nào đổi như thế mới thay đổi được. Bởi nếu thay đổi nhỏ giọt cả hệ thống cũng vẫn đi theo cách cũ.

Cách làm kiểu cải thiện không cải cách được diện rộng. Vậy phải cải cách toàn diện triệt để và dứt khoát hơn, phải làm mạnh để phá thành trì trì trệ, phá thứ bảo thủ, phá thứ kìm hãm để bừng nở thu hút nguồn lực, bừng nở tinh thần khởi nghiệp…

Như tôi đã nói, cải cách toàn diện thì không chỉ cải cách quy định mà cần thay đổi năng lực quản lý, từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên hệ thống thông tin phân loại hàng hoá, doanh nghiệp có nguy cơ vi phạm nhiều, quản lý dựa trên mức độ rủi ro của doanh nghiệp và mức độ tuân thủ của doanh nghiệp.

Xin cảm ơn ông!

Theo N.Mạnh Trang điện tử Bizlive đăng ngày 04/09/2017

 

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Vụ tranh chấp VCPMC - khách sạn trong vòng luẩn quẩn 20/09/2017 10:13

    Với tuyên bố ngày 11 tháng 9 năm 2017 của VCPMC về tiếp tục thu tiền sử dụng tác phẩm âm nhạc trên TV lắp đặt trong phòng ngủ khách sạn từ tháng 10 năm 2017, vụ tranh chấp giữa Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) và một số khách sạn tại Thành phố Đà Nẵng đã quay trở lại vạch xuất phát ngày 26 tháng 4 năm 2017 và bắt đầu đi vào vòng luẩn quẩn.

  • Gỡ điểm nghẽn LC tại thị trường Nam Phi 18/09/2017 17:39

    Đây là nhận định chung của phần lớn doanh nghiệp đã có hoạt động xuất khẩu hàng hoá sang thị trường Nam Phi tại Hội thảo “Xúc tiến Thương mại, Đầu tư và Du lịch Việt Nam - Nam Phi” được Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Đại sứ Nam Phi tại Việt Nam tổ chức mới đây.

  • Suýt mất tiền tỷ vì vận đơn giả 18/09/2017 11:31

    Cuối năm 2016, một công ty Việt Nam (“CTV”) mua 4.000 tấn thép phế liệu (Heavy Steel Scrap for Melting) theo điều kiện CFR Saigon Port, Incoterms 2010, thanh toán bằng thư tín dụng trả tiền ngay (L/C at sight). Hàng được bốc lên tàu tại cảng Kobe (Nhật Bản). 

  • Giữ chữ tín trong kinh doanh 13/09/2017 15:12

    Việt Nam đã hội nhập sâu rộng về kinh tế, thương mại với khu vực và thế giới. Hàng hóa của Việt Nam đã có mặt tại hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ, giúp mang về cho đất nước khoảng 200 tỉ USD mỗi năm. Tuy nhiên, bước vào sân chơi toàn cầu, vẫn còn không ít doanh nghiệp Việt Nam có lối làm ăn chụp giật, ngắn hạn, chạy theo lợi nhuận trước mắt, thiếu coi trọng chữ tín, gây tổn hại tới chính doanh nghiệp và rộng hơn là uy tín của hàng Việt Nam cũng như hình ảnh của cả quốc gia trên trường quốc tế.

  • BOT Bất cập làm méo mó chủ trương tốt 13/09/2017 11:20

    Không thể phủ nhận BOT đã mang lại một bộ mặt mới cho giao thông đường bộ; từ khi có nhiều hơn những con đường BOT, lưu thông nhanh hơn. Tuy nhiên ở nhiều nơi BOT đang được triển khai không đúng với bản chất, không phải là làm thêm con đường mới mà chỉ là nâng cấp con đường đã có, chỉ có một con đường duy nhất không cho người dân lựa chọn.

  • “Ở Việt Nam đầu tư BOT kiểu gì cũng lãi, cuối cùng dân nghèo chịu thiệt” 12/09/2017 10:48

    Vốn các dự án BOT hiện nay chủ yếu là nhà nước và các ngân hàng lo. Luật quy định vốn trên 15% đối với dự án có vốn hơn 1.000 tỷ. Nhưng nhiều dự án lớn như cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, chủ đầu tư chỉ phải lo hơn 10% vốn, còn lại là vay ngân hàng.

  • Trà Vinh nâng cao kiến thức hội nhập kinh tế quốc tế về vệ sinh an toàn thực phẩm 08/09/2017 11:14

    Ngày 7/9, Sở Công Thương tỉnh Trà Vinh phối hợp với Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam tổ chức tập huấn kiến thức hội nhập kinh tế quốc tế về vệ sinh an toàn thực phẩm cho gần 300 đại biểu đại diện các sở, ngành, địa phương và doanh nghiệp trên địa bàn.

  • Giấy phép con “chèn ép” DN thực phẩm 08/09/2017 11:10

     “Dùng i-ốt sẽ làm biến mùi, biến vị nước mắm truyền thống. Hơn nữa, trong nước cốt cá đã có i-ốt rồi, sao phải dùng i-ốt?”- đây là thắc mắc của Chủ tịch Hội Lương thực, thực phẩm TP HCM, bà Lý Kim Chi tại buổi tọa đàm “Giấy phép con cần bỏ trong kinh doanh thực phẩm”.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC