Góc nhìn trọng tài viên

TS. Trần Đình Thiên: "Muốn không lỡ tàu cách mạng 4.0, Việt Nam phải cắn răng trả giá nhưng hình như cái cắn răng đang hơi yếu!"

20/12/2017 08:52

Trong một thời gian ngắn, cách mạng 4.0 đã mang đến những sản phẩm ấn tượng như tiểu thuyết được trí tuệ nhân tạo chắp bút hay một cô robot có cảm xúc được thừa nhận quyền con người. Làn sóng công nghệ lan nhanh khiến nhiều quốc gia, nếu không chuyển mình sẽ bị bỏ lại và gánh nhiều hệ lụy.

TS. Trần Đình Thiên:

Là một robot có cảm xúc và suy nghĩ, Sophia đã được công nhận quyền công dân tháng 11 vừa qua đánh dấu sự kiện lần đầu tiên một robot được thừa nhận như con người. Sophia là sản phẩm tiêu biểu của cách mạng công nghiệp 4.0.

Trước Sophia, đầu năm 2016, một trí tuệ nhân tạo khác cũng suýt được vinh danh giải thưởng văn chương quốc gia ở Nhật Bản với tác phẩm "The day computer writes a novel”.

Cuộc cách mạng 4.0 với tốc độ phát triển nhanh chóng, thực tế đã và đang ghi nhận lại tiềm năng rộng lớn của máy móc ở những lãnh địa vốn chỉ dành cho con người.

Xuất hiện từ rất sớm nhưng khái niệm cách mạng 4.0 mới được đưa ra chính thức năm 2013, trong báo cáo của Chính phủ Đức. Sau đó, cụm từ này liên tục được Thủ tướng Đức Angela Merkel nhắc đến tại Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) năm 2015 và nay đã là cơn sóng lan rộng toàn cầu, tác động đến mọi mặt kinh tế, xã hội.

Năm ngoái, tại Vietnam ICT Summit, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc lần đầu tiên chính thức phát biểu về cách mạng 4.0 và nêu quyết tâm Chính phủ sẽ hành động quyết liệt, kịp thời để bắt kịp với đà chạy của thế giới.

Dù vậy, một năm sau, tại Vietnam ICT Summit 2017 diễn ra gần đây, một thông điệp cảnh báo lại được đưa ra, Việt Nam đang quá rụt rè và chậm chạp, dẫn đến khả năng lần thứ tư trong lịch sử, bỏ qua cơ hội bứt phá và bị tụt hậu.

TS. Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, Trọng tài viên của Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho biết Việt Nam không chỉ thiếu về mặt nền tảng công nghệ cao mà còn đang chệch về cách tiếp cận, khai thác. Đơn cử như việc Hàn Quốc, Trung Quốc tìm cách “nhảy” vào công nghệ mới thì Việt Nam lại “ôm chặt công nghệ truyền thống, khai thác tài nguyên gia công là chính”.

Các doanh nghiệp trong nước, dù được đánh giá là trẻ, giỏi, và có nhiều tiềm năng nhưng với nền tảng còn yếu, sáng kiến vẫn ở mức “bình bình” chưa có tính “xoay chuyển thời đại” – như cách TS. Trần Đình Thiên nhận định khiến cho cuộc chơi của họ trong làn sóng cách mạng 4.0 trở nên “đuối sức”.

Tuy nhiên, những thách thức rất lớn đặt ra ở hiện tại, nếu nhìn thẳng vào bản chất, ông Thiên cho rằng đó là việc dám đánh đổi hay không.

Bởi lẽ, mỗi cuộc cách mạng sẽ là sự đánh đổi, xoá bỏ những gì đã tồn tại trước đó. Chi phí chuyển đổi kèm theo là không hề nhỏ. “Những người lao động ra rìa sau những tự động hoá của máy móc hay sự biến đổi nhanh chóng của công nghệ khiến máy móc trở nên lạc hậu chỉ sau thời gian ngắn sẽ được giải quyết như thế nào?”, ông nêu vấn đề khi cho biết Việt Nam sẽ dần dần phải từ bỏ cấu trúc công nghiệp cũ.

“Tất nhiên, ở ta chưa có cái gì là quá nặng nhưng vì nguồn lực của Việt Nam còn nhiều hạn chế nên mọi thứ trở nên nặng nề ở chi phí chuyển đổi”, ông cho biết.

Giá phải trả là rất đắt cho dù tương lai sẽ rực rỡ nếu thành công, theo ông Trần Đình Thiên. Tuy nhiên, dù muốn, dù không, ông cho rằng Việt Nam vẫn phải từng bước thực hiện công cuộc thay da, đổi thịt này.

Thực tế, những hệ quả của cách mạng 4.0 đã từng bước lan đến Việt Nam mà mới đây nhất, chính là việc 90% công nhân tại một nhà máy ở Bình Dương phải nghỉ việc vì robot thế chỗ. Là một nước có nhiều ngành thâm dụng lao động cao, hàng triệu người Việt Nam đang đứng trước nguy cơ bị sa thải trong làn sóng công nghệ. Đối với Việt Nam, chậm đổi mới, không chỉ là “lỡ tàu” mà còn gánh nhiều hệ lụy tiêu cực.

“Phải cắn răng mà làm”, ông Trần Đình Thiên nói và cũng không quên bổ sung “nhưng hình như cái cắn răng của ta đang hơi yếu”. Ông cho rằng chính bởi quyết tâm còn yếu của Việt Nam khiến mọi chuyện ngày càng trở nên khó khăn hơn.

“Mọi quốc gia đều muốn phát triển, nhưng để phát triển, cần có ý chí vững vàng”, TS. Trần Đình Thiên nói.

Theo Đức Minh báo Trí thức trẻ đăng trên cafef.vn ngày 18/12/2017.

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Thêm kênh “bắt bệnh” môi trường kinh doanh 15/10/2018 11:31

    Chỉ số phát triển doanh nghiệp (DN) chính là bức tranh thu nhỏ phản chiếu môi trường kinh doanh tại mỗi địa phương. Vậy làm thế nào cải thiện môi trường kinh doanh thông qua việc thay đổi từ thước đo chỉ số phát triển DN?

  • Cần nghiên cứu đúng mức chính sách khai thác FTA 08/10/2018 10:09

    Trao đổi với phóng viên Báo Hải quan, ông Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng, để khai thác tốt hơn những lợi thế từ các Hiệp định Thương mại tự do (FTA), cần có sự tổng kết, đánh giá việc thực hiện một cách kịp thời để gỡ các nút thắt. Bên cạnh đó, trong bối xung đột thương mại, xu thế bảo hộ tăng cao, chính sách khai thác FTA nhằm tối ưu hóa lợi thế, giảm thiểu rủi ro cần được quan tâm đúng mức.

  • IPO “hàng khủng” thất bại, vì đâu nên nỗi? 25/09/2018 18:13

    Tại Vinalines, gánh nặng nợ và hoạt động kinh doanh cốt lõi không tốt nên khó thu hút nhà đầu tư. IPO thời gian gần đây kém hấp dẫn còn bởi quy định hạn chế tín dụng chảy sang thị trường chứng khoán trong Thông tư 36/2014/TT-NHNN kéo dài quá lâu. Về cơ bản, doanh nghiệp có quy mô lớn, nhưng kém hấp dẫn, là lý do chính khiến đợt IPO thất bại. Nhà đầu tư thấy nội tại doanh nghiệp không ổn nên e ngại đầu tư.

  • Cơ sở pháp lý nào để thu hồi tài sản nhà nước đã bán? 25/09/2018 18:11

    Từ hoạt động thanh, kiểm tra một số dự án hạ tầng và bất động sản vừa qua tại các địa phương, cơ quan chức năng của Đảng, Nhà nước đã phát hiện và kết luận về các sai phạm. Theo đó, hoặc do vi phạm về thiếu căn cứ pháp lý, trái thẩm quyền, không đúng quy trình, thủ tục, hoặc do có tham nhũng, tiêu cực mà nhiều cán bộ lãnh đạo, là người tham gia quyết định dự án đã bị xử lý ở các mức độ khác nhau.

  • Thức ăn nhanh lỗ bất thường: Khó xác định chuyển giá 25/09/2018 18:09

    Dù báo lỗ liên tục nhưng đến nay, các "đại gia" thức ăn nhanh nước ngoài vẫn bám trụ thị trường Việt Nam và cạnh tranh quyết liệt để giành thị phần. Ông Lê Duy Minh, Phó Cục trưởng Cục Thuế TP HCM, khẳng định hầu hết các doanh nghiệp (DN) báo lỗ đều là DN lớn của nước ngoài, đầu tư hệ thống rất lớn ở Việt Nam. Chi phí đầu tư rất lớn gây thua lỗ nặng ở giai đoạn đầu. "Chúng tôi sẽ rà soát thật cụ thể các trường hợp nghi vấn" - ông Minh nói.

  • Thép Việt bị kiện tới tấp 12/09/2018 11:02

    Theo các chuyên gia, cũng giống như rất nhiều vụ việc kiện bán phá giá trước đây, ngành thép Việt vẫn loay hoay quanh các "bài học" cũ để tự vệ. Luật sư Trần Hữu Huỳnh nhắc lại bài học quen thuộc: "Lý thuyết từ trước đến nay là không nên để tất cả trứng vào giỏ, phải đa dạng thị trường hơn nữa. Ngoài ra, DN sản xuất cùng với các nhà tư vấn, tham tán cần có sự liên kết, hợp tác thông tin để hiểu rõ hơn tính chất thị trường trước khi quyết định lựa chọn nơi xuất khẩu".

  • Từ Uber-Grab... đến chính sách cho mô hình kinh tế chia sẻ 12/09/2018 11:00

    Đáng nói, nếu quy định các công ty cung cấp dịch vụ ứng dụng kết nối như Grab hay Uber là đơn vị kinh doanh vận tải sẽ đi ngược lại với xu thế của thế giới. Trong nền kinh tế 4.0, các doanh nghiệp có xu hướng chuyên môn hóa, tập trung đầu tư vào một hoặc một số công đoạn trong chuỗi giá trị, nhằm tìm cách tối đa hóa hiệu quả kinh doanh.

  • Ngành thuế đòi cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng: Tiếp tục bị phản ứng 12/09/2018 10:58

    Dưới góc độ quản lý thuế, nếu loại bỏ yếu tố lạm quyền trong thi hành công vụ, dẫn đến xâm hại lợi ích chính đáng của doanh nghiệp, tôi cho rằng sự phối hợp giữa cơ quan thuế với các cơ quan hữu quan nói chung và với NH thương mại nói riêng là cần thiết để góp phần bảo đảm thực thi quy định thuế, hạn chế gian lận thuế, trốn thuế

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC