Góc nhìn trọng tài viên

Từ cà phê “Xin Chào” đến cà phê khởi nghiệp

04/01/2018 09:43

Hy vọng một năm mới sẽ không còn hiện tượng cà phê “Xin Chào”, sẽ làm phong phú hơn Cà phê doanh nhân , làm sâu sắc hơn Cà phê khởi nghiệp. Con đường cải cách đã mở và đang chờ sự tăng tốc của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Nói lại chuyện buồn

Năm 2015 để mưu sinh, công dân Nguyễn Văn Tấn đã xin mở quán cà phê “Xin chào” trên đất huyện Bình Chánh TP HCM. Quyền “mưu cầu hạnh phúc” được Bác Hồ dẫn chiếu đến trong Tuyên ngôn độc lập gần thế kỷ trước chưa kịp thực thi thì người dân thân phận ấy đã vướng vòng lao lý của cái tưởng như là hiện tượng nhưng thực chất đã khá phổ biến, kéo dài dai dẳng trong gần vài chục năm qua “hình sự hóa các quan hệ dân sự, hành chính”. Ông bị khởi tố, truy tố và chuẩn bị hầu Tòa về tội kinh doanh trái phép với vi phạm “vặt” như mở quán sớm mấy ngày so với qui định mà theo cách nói của ông Phó Giám đốc công an TP HCM thì “vụ án này nhỏ như cái móng tay”!

p/Một buổi Cà phê doanh nhân do VCCI tổ chức

Một buổi Cà phê doanh nhân do VCCI tổ chức

Nếu không có sự phản ánh kịp thời của báo chí, nếu không có phản ứng kịp thời của một số vị trong các cơ quan Đảng, Nhà nước gồm cả cơ quan hành pháp, tư pháp và cả sự chỉ đạo kiên quyết của Thủ tướng CP có thể người dân thân phận ấy giờ vẫn đang ngồi “bóc lịch”. Nhưng lịch sử không chấp nhận chữ “nếu”. Hoàn cảnh đất nước buộc không thể không thay đổi và thay đổi thì phải sâu sắc, toàn diện. Nghị quyết 35 của Chính phủ về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp (Nghị quyết 35/NQ-CP) đã được ban hành, trong đó nhấn mạnh việc cải cách hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, tạo dựng môi trường thuận lợi hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, không được hình sự hóa các quan hệ kinh tế, hành chính, buộc cả hệ thống cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương phải thay đổi cách thức phục vụ. Cùng với các Nghị quyết 19/NQ-CP lấy thước đo đổi mới, tạo thuận lợi cho môi trường kinh doanh theo các tiêu chí, cách thức do Ngân hàng thế giới xây dựng thì Nghị quyết 35/NQ-CP lấy thực tiễn doanh nghiệp làm căn cứ để đặt mục tiêu, tìm giải pháp gỡ khó cho doanh nghiệp, trong đó có mục tiêu rất cụ thể là đến năm 2020 Việt Nam phải có 1 triệu doanh nghiệp hoạt động.

Để nhân rộng niềm vui

Kể từ sau sự kiện quán cà phê “ Xin Chào”, hàng loạt các biện pháp khá kiên quyết, tập trung và khá hệ thống đã được triển khai, trong đó phải kể đến việc “cải cách” các điều kiện kinh doanh (ĐKKD), một việc được khởi xướng, được “đào đi xới lại” trong hơn 20 năm qua kể từ khi ban hành Luật Doanh nghiệp 1999 nhưng chưa thành công với câu nói chua chát “ cắt bỏ giấy phép con tựa như chặt đầu Phạm Nhan, chặt được đầu này mọc trăm đầu khác”.

Đến nay, tuy chưa thể đánh giá việc cải thiện môi trường kinh doanh thông qua cải cách ĐKKD thành công ra sao nhưng thông qua việc Chính phủ yêu cầu cắt giảm từ 1/3 đến 1/2 các ĐKKD đang tồn tại, Bộ Công Thương đề nghị cắt giảm hơn 687 ĐKKD, Bộ NN&PTNT gần 300 ĐKKD và thủ tục hành chính, Bộ Xây dựng gần 40% ĐKKD cùng các bộ khác như Y tế, Giao thông vận tải… đã cho thấy xu hướng này là khó có thể đảo ngược cho dù vẫn còn đó một số hoài nghi, cảnh giác.

Điểm sáng tiếp theo là không khí dân chủ hơn trong quá trình tham gia cải thiện môi trường kinh doanh. Tiếng nói cộng đồng doanh nghiệp được lắng nghe nhiều hơn, có hệ thống hơn, thực chất hơn, mặc dù vẫn còn đó một thực trạng nhức nhối của tệ nạn tham nhũng vặt khi hơn 66% doanh nghiệp sẵn sàng bôi trơn cỗ máy chính quyền và đáng buồn hơn khi chỉ có 10% trong số bôi trơn đó là do gợi ý từ phía cán bộ công chức, còn lại là do doanh nghiệp “tự nguyện” bôi trơn.

Với Chính phủ, năm 2017 đã có hơn 5.000 kiến nghị của DN, người dân được các bộ ngành xem xét, trong đó có hơn 1000 kiến nghị của DN đã được giải quyết. Đã có những tín hiệu tốt về hiệu quả đối thoại chính quyền - doanh nghiệp... các mô hình đối thoại phong phú, đa dạng, độc đáo trong đó có mô hình “Cà phê doanh nhân”, nơi gặp gỡ giữa các lãnh đạo địa phương với cộng đồng doanh nghiệp, một hình thức đối thoại thường xuyên, khá thực chất trong không khí trao đổi thẳng thắn nhưng không căng thẳng, giản dị nhưng không qua loa. 

Điểm sáng thứ ba là phong trào khởi nghiệp đang được triển khai trên diện rộng với sự vào cuộc khá nhiệt tình, bài bản, từ Chính phủ đến doanh nhân, từ lớp doanh nghiệp cựu binh đến lứa thanh niên trẻ tuổi khao khát sáng tạo, dấn thân. Trên con đường gian khó đó, một mô hình mới xuất hiện - mô hình “Cà phê khởi nghiệp” dành cho những doanh nhân chấp nhận thất bại, chấp nhận mạo hiểm để được dấn thân, được sáng tạo bởi không sáng tạo nghĩa là thua cuộc. Và như đã nói, cần lắm một Chính phủ kiến tạo cho một nền kinh tế sáng tạo; còn nếu không được như vậy thì đúng là “đường xa nghĩ nỗi sau này mà kinh”!

"Con đường đã mở, bắt đầu từ việc chặn đứng xu hướng hình sự hóa các quan hệ kinh tế , đi qua chặng đường giải phóng khỏi các điều kiện kinh doanh vô lý, trói buộc để đến với chặng đường tự do kinh doanh, tự do sáng tạo với hy vọng “mọi người được quyền tự do kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật không cấm” (Điều 33 Hiến pháp 2013) sẽ được thực thi với hiệu quả cao nhất."

Cả nước đang phấn khởi trước cảnh “lò đang cháy”; Chống tham nhũng là một việc tất yếu mà Nhà nước phải làm, nếu muốn phát triển. Nhưng còn một việc khác phải lo không kém: trồng rừng. Đã là rừng thì phải xanh. Để có rừng xanh tràn đầy sức sống, ngồn ngộn gỗ tốt, chất lượng kiến tạo của Nhà nước là quyết định.

Chúng ta hy vọng sẽ không còn hiện tượng cà phê “Xin Chào”, sẽ làm phong phú hơn Cà phê doanh nhân, làm sâu sắc hơn Cà phê khởi nghiệp. .

Ls Trần Hữu Huỳnh - Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC)

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Doanh nghiệp cần “sống chung với cạnh tranh” 23/07/2018 15:41

    Các đại biểu được TS.Phạm Văn Chắt - Giảng viên cao cấp, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) thông tin về Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Đây được xem là Hiệp định có tiêu chuẩn cao, toàn diện trên tất cả các lĩnh vực, mở ra nột “sân chơi mới” với quy mô thị trường gần 500 triệu dân, chiếm 13,5% GDP toàn cầu. 

  • Cổ phần hóa, thoái vốn có thể “lỡ tàu" 20/07/2018 15:07

    Trao đổi với Báo Đầu tư Chứng khoán, TS-LS. Lê Nết, Công ty Luật LNT và Thành viên, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng, thị trường chứng khoán đang diễn biến không tích cực, nếu các doanh nghiệp nhà nước tiếp tục thoái vốn nhà nước qua sàn thì hiệu quả đạt được sẽ không cao, dẫn đến không hoàn thành kế hoạch thoái vốn đặt ra. 

  • Hàng để tại kho cảng có thuộc phương thức đường biển? 20/07/2018 15:02

    Trong một bản án ngày 28/2/2008, Tòa án cấp phúc thẩm khu vực Hamburg (the Hamburg Higher Regional Court) một lần nữa xác định vấn đề hàng được tiếp nhận và để trong kho bãi khu vực cảng trong vận tải đa phương thức được coi là một phần của chặng (leg) vận chuyển bằng đường biển hay được coi là một phần của chặng vận tải đường bộ. 

  • Vì sao hàng loạt dự án đầu tư công dễ dàng “đội vốn” sai quy định? 12/07/2018 18:28

    Lý giải về nguyên nhân đội vốn ở các dự án đầu tư công, nhiều chuyên gia pháp lý đều cho rằng lỗi không hoàn toàn do cơ chế và những “lỗ hổng” của hệ thống chính sách pháp luật. Vậy thì còn những nguyên nhân nào khác? Bài viết sau đây sẽ trả lời câu hỏi này (bài viết thể hiện quan điểm góc nhìn của các Luật sư và chuyên gia).

  • Truy thu gần 2.300 tỷ từ giao dịch liên kết "nhập nhằng" 12/07/2018 18:23

    “Chúng tôi đề nghị Bộ KH&ĐT nghiên cứu, báo cáo Chính phủ cơ chế kiểm soát để hạn chế DN FDI lỗ luỹ kế, lỗ mất vốn nhưng vẫn tiếp tục đầu tư mở rộng để hưởng ưu đãi thuế. Ngoài ra, Bộ KH&ĐT cần hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu, thông tin đồng bộ về DN FDI để phục vụ việc tổng hợp, đánh giá, giám sát hiệu quả, kịp thời”, đại diện Bộ Tài chính đề nghị.

  • Lạm phát 2018 trong tầm kiểm soát 11/07/2018 10:49

    Nhiều chuyên gia cảnh báo cần phải hết sức lưu ý và theo dõi diễn biến của CPI để có thể kiểm soát lạm phát như mục tiêu đề ra. Xung quanh vấn đề này, ĐTTC có cuộc trao đổi với TS. TRẦN DU LỊCH (ảnh), thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ, Phó Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC).

  • Đề xuất về "người nước ngoài góp ít vốn" Chuyên gia nói gì? 10/07/2018 18:42

    Nếu muốn quy định mức vốn tối thiểu của NNN đầu tư vào Việt Nam, chúng ta cần phải cân nhắc nhiều mặt. Nên nhớ rằng Việt Nam đã hội nhập rất sâu rộng với hàng loạt các FTA và dĩ nhiên là có rất nhiều cam kết quốc tế. Cần phải xem xét việc quy định như vậy có phân biệt đối xử giữa đầu tư trong nước và nước ngoài hay không, có đảm bảo nguyên tắc bình đẳng trong đầu tư hay không. 

  • Chuyện rất kì quặc nhưng cứ diễn ra phổ biến 09/07/2018 20:55

    "Hàng đổi hàng bao giờ cũng lệch lạc về giá trị vì không thông qua đồng tiền và do mỗi bên đều có thước đo về giá trị khác nhau. Đây là điều rất lệch lạc", ông Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, Trọng tài viên VIAC khái quát.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC