Góc nhìn trọng tài viên

Từ cà phê “Xin Chào” đến cà phê khởi nghiệp

04/01/2018 09:43

Hy vọng một năm mới sẽ không còn hiện tượng cà phê “Xin Chào”, sẽ làm phong phú hơn Cà phê doanh nhân , làm sâu sắc hơn Cà phê khởi nghiệp. Con đường cải cách đã mở và đang chờ sự tăng tốc của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Nói lại chuyện buồn

Năm 2015 để mưu sinh, công dân Nguyễn Văn Tấn đã xin mở quán cà phê “Xin chào” trên đất huyện Bình Chánh TP HCM. Quyền “mưu cầu hạnh phúc” được Bác Hồ dẫn chiếu đến trong Tuyên ngôn độc lập gần thế kỷ trước chưa kịp thực thi thì người dân thân phận ấy đã vướng vòng lao lý của cái tưởng như là hiện tượng nhưng thực chất đã khá phổ biến, kéo dài dai dẳng trong gần vài chục năm qua “hình sự hóa các quan hệ dân sự, hành chính”. Ông bị khởi tố, truy tố và chuẩn bị hầu Tòa về tội kinh doanh trái phép với vi phạm “vặt” như mở quán sớm mấy ngày so với qui định mà theo cách nói của ông Phó Giám đốc công an TP HCM thì “vụ án này nhỏ như cái móng tay”!

p/Một buổi Cà phê doanh nhân do VCCI tổ chức

Một buổi Cà phê doanh nhân do VCCI tổ chức

Nếu không có sự phản ánh kịp thời của báo chí, nếu không có phản ứng kịp thời của một số vị trong các cơ quan Đảng, Nhà nước gồm cả cơ quan hành pháp, tư pháp và cả sự chỉ đạo kiên quyết của Thủ tướng CP có thể người dân thân phận ấy giờ vẫn đang ngồi “bóc lịch”. Nhưng lịch sử không chấp nhận chữ “nếu”. Hoàn cảnh đất nước buộc không thể không thay đổi và thay đổi thì phải sâu sắc, toàn diện. Nghị quyết 35 của Chính phủ về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp (Nghị quyết 35/NQ-CP) đã được ban hành, trong đó nhấn mạnh việc cải cách hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, tạo dựng môi trường thuận lợi hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, không được hình sự hóa các quan hệ kinh tế, hành chính, buộc cả hệ thống cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương phải thay đổi cách thức phục vụ. Cùng với các Nghị quyết 19/NQ-CP lấy thước đo đổi mới, tạo thuận lợi cho môi trường kinh doanh theo các tiêu chí, cách thức do Ngân hàng thế giới xây dựng thì Nghị quyết 35/NQ-CP lấy thực tiễn doanh nghiệp làm căn cứ để đặt mục tiêu, tìm giải pháp gỡ khó cho doanh nghiệp, trong đó có mục tiêu rất cụ thể là đến năm 2020 Việt Nam phải có 1 triệu doanh nghiệp hoạt động.

Để nhân rộng niềm vui

Kể từ sau sự kiện quán cà phê “ Xin Chào”, hàng loạt các biện pháp khá kiên quyết, tập trung và khá hệ thống đã được triển khai, trong đó phải kể đến việc “cải cách” các điều kiện kinh doanh (ĐKKD), một việc được khởi xướng, được “đào đi xới lại” trong hơn 20 năm qua kể từ khi ban hành Luật Doanh nghiệp 1999 nhưng chưa thành công với câu nói chua chát “ cắt bỏ giấy phép con tựa như chặt đầu Phạm Nhan, chặt được đầu này mọc trăm đầu khác”.

Đến nay, tuy chưa thể đánh giá việc cải thiện môi trường kinh doanh thông qua cải cách ĐKKD thành công ra sao nhưng thông qua việc Chính phủ yêu cầu cắt giảm từ 1/3 đến 1/2 các ĐKKD đang tồn tại, Bộ Công Thương đề nghị cắt giảm hơn 687 ĐKKD, Bộ NN&PTNT gần 300 ĐKKD và thủ tục hành chính, Bộ Xây dựng gần 40% ĐKKD cùng các bộ khác như Y tế, Giao thông vận tải… đã cho thấy xu hướng này là khó có thể đảo ngược cho dù vẫn còn đó một số hoài nghi, cảnh giác.

Điểm sáng tiếp theo là không khí dân chủ hơn trong quá trình tham gia cải thiện môi trường kinh doanh. Tiếng nói cộng đồng doanh nghiệp được lắng nghe nhiều hơn, có hệ thống hơn, thực chất hơn, mặc dù vẫn còn đó một thực trạng nhức nhối của tệ nạn tham nhũng vặt khi hơn 66% doanh nghiệp sẵn sàng bôi trơn cỗ máy chính quyền và đáng buồn hơn khi chỉ có 10% trong số bôi trơn đó là do gợi ý từ phía cán bộ công chức, còn lại là do doanh nghiệp “tự nguyện” bôi trơn.

Với Chính phủ, năm 2017 đã có hơn 5.000 kiến nghị của DN, người dân được các bộ ngành xem xét, trong đó có hơn 1000 kiến nghị của DN đã được giải quyết. Đã có những tín hiệu tốt về hiệu quả đối thoại chính quyền - doanh nghiệp... các mô hình đối thoại phong phú, đa dạng, độc đáo trong đó có mô hình “Cà phê doanh nhân”, nơi gặp gỡ giữa các lãnh đạo địa phương với cộng đồng doanh nghiệp, một hình thức đối thoại thường xuyên, khá thực chất trong không khí trao đổi thẳng thắn nhưng không căng thẳng, giản dị nhưng không qua loa. 

Điểm sáng thứ ba là phong trào khởi nghiệp đang được triển khai trên diện rộng với sự vào cuộc khá nhiệt tình, bài bản, từ Chính phủ đến doanh nhân, từ lớp doanh nghiệp cựu binh đến lứa thanh niên trẻ tuổi khao khát sáng tạo, dấn thân. Trên con đường gian khó đó, một mô hình mới xuất hiện - mô hình “Cà phê khởi nghiệp” dành cho những doanh nhân chấp nhận thất bại, chấp nhận mạo hiểm để được dấn thân, được sáng tạo bởi không sáng tạo nghĩa là thua cuộc. Và như đã nói, cần lắm một Chính phủ kiến tạo cho một nền kinh tế sáng tạo; còn nếu không được như vậy thì đúng là “đường xa nghĩ nỗi sau này mà kinh”!

"Con đường đã mở, bắt đầu từ việc chặn đứng xu hướng hình sự hóa các quan hệ kinh tế , đi qua chặng đường giải phóng khỏi các điều kiện kinh doanh vô lý, trói buộc để đến với chặng đường tự do kinh doanh, tự do sáng tạo với hy vọng “mọi người được quyền tự do kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật không cấm” (Điều 33 Hiến pháp 2013) sẽ được thực thi với hiệu quả cao nhất."

Cả nước đang phấn khởi trước cảnh “lò đang cháy”; Chống tham nhũng là một việc tất yếu mà Nhà nước phải làm, nếu muốn phát triển. Nhưng còn một việc khác phải lo không kém: trồng rừng. Đã là rừng thì phải xanh. Để có rừng xanh tràn đầy sức sống, ngồn ngộn gỗ tốt, chất lượng kiến tạo của Nhà nước là quyết định.

Chúng ta hy vọng sẽ không còn hiện tượng cà phê “Xin Chào”, sẽ làm phong phú hơn Cà phê doanh nhân, làm sâu sắc hơn Cà phê khởi nghiệp. .

Ls Trần Hữu Huỳnh - Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC)

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Lại nóng việc đối tác ngoại lừa doanh nghiệp Việt 24/01/2018 14:14

    Cuối tuần qua, Bộ Công Thương đã phát đi cảnh báo hiện tượng lừa đảo chiếm tiền đặt cọc của một số doanh nghiệp (DN) Thái Lan trong quá trình nhập khẩu (NK). Đây tiếp tục là bài học cho các doanh nghiệp (DN) Việt Nam, không thể lơ mơ khi làm ăn với đối tác ngoại. Những “quả lừa” sẽ còn kéo dài ra nếu DN cứ non nớt trên thương trường quốc tế.

  • Triển vọng và điều kiện sử dụng chứng cứ kinh tế trong xử lý các vụ việc cạnh tranh 24/01/2018 11:13

    Năm 2016, Việt Nam đã xây dựng và công bố kế hoạch hành động thực hiện Chương trình nghị sự mới về cải cách cơ cấu của Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) (RAASR) giai đoạn 2016-2020. Trong khuôn khổ Kế hoạch hành động nói trên, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức Khóa tập huấn về “Triển vọng và điều kiện sử dụng chứng cứ kinh tế trong xử lý các vụ việc cạnh tranh”, từ ngày 18 – 20/01/2018 tại thành phố Đà Nẵng. 

  • Mất hàng triệu USD mỗi năm từ thương mại quốc tế 22/01/2018 11:07

    TS. Nguyễn Xuân Minh, trọng tài viên Trung tâm trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cũng chỉ ra rằng, qua hàng loạt các vụ khiếu kiện tại VIAC thời gian qua cho thấy, xu hướng chủ quan của các DN nội địa Việt Nam trong các giao dịch thương mại quốc tế đang ngày càng gia tăng. Nhiều vụ khiếu kiện xuất phát từ nguyên nhân các DN Việt Nam thực hiện ký kết thương mại qua hệ thống thương mại điện tử nhưng không kỹ càng trong khâu lựa chọn đối tác, không kiểm chứng nguồn thông tin về đối tác và không thực hiện các biện pháp đảm bảo thực hiện hợp đồng. 

  • Hướng tới thu hút FDI có chọn lọc 17/01/2018 11:29

    Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là một trong những điểm sáng ấn tượng nhất của Việt Nam trong năm 2017. Điều này cho thấy, Việt Nam ngày càng khẳng định được sức hấp dẫn của một quốc gia năng động, giầu tiềm năng, lợi thế về thị trường, vị trí địa lý, tài nguyên... Chuyên gia kinh tế Trần Đình Thiên cho rằng, để phát huy đúng tầm của một nền kinh tế mở cửa như Việt Nam thì đây là thời điểm chúng ta khẳng định đẳng cấp của mình, khẳng định “chất” chứ không nên chạy theo số lượng. 

  • Tăng năng suất hướng tới phát triển bền vững 15/01/2018 19:39

    Mặc dù tăng trưởng kinh tế của Việt Nam được duy trì liên tục ở mức tương đối cao trong hơn mười năm qua, nhưng tốc độ lại có xu hướng giảm dần. Theo các chuyên gia, tăng năng suất không ổn định, đã khiến tốc độ tăng trưởng kinh tế chỉ giữ được ở mức vừa phải. Điều này cho thấy, tăng năng suất ngày càng có vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế của Việt Nam.

  • Hãy chú ý khi sử dụng phương thức trả hàng điện tử 10/01/2018 08:37

    Vận đơn điện tử và phương thức trả hàng điện tử (ERS - Electronic Release System) ngày càng được sử dụng rộng rãi. Tuy vậy, người vận chuyển theo vận đơn có thể gặp rủi ro “trả hàng (giao hàng) nhầm” nếu không chú ý thích đáng khi sử dụng phương thức này vì rủi ro pháp lý do tòa án có quan điểm khác với cách hiểu thông thường về trả hàng điện tử.

  • Tạo sân chơi bình đẳng cho doanh nghiệp 04/01/2018 09:38

    Sau 12 năm ra đời, năm 2017, lần đầu tiên Luật Cạnh tranh đã được Bộ Công Thương sửa đổi với mục tiêu có được hệ thống pháp lý đủ mạnh, tạo môi trường đầu tư công bằng cho tất cả các nhà đầu tư trong và ngoài nước, phù hợp với xu thế hội nhập kinh tế quốc tế.  

  • Năm 2018 tiếp tục cắt bỏ 50% các điều kiện kinh doanh: Khó mấy cũng phải làm 03/01/2018 13:51

    Theo Nghị quyết 01 của Chính phủ năm 2018, cải thiện căn bản, tạo chuyển biến mạnh mẽ các chỉ tiêu về môi trường kinh doanh, cắt giảm, đơn giản hóa 50% các điều kiện kinh doanh hiện hành. Trong khi đó, đại diện một số doanh nghiệp cũng cho rằng, tuy đã cắt giảm nhiều các thủ tục hành chính nhưng trên thực tế vẫn chỉ là hình thức, như việc triển khai thanh toán hoá đơn qua mạng nhưng đến nay nhiều DN vẫn chưa triển khai.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC