Góc nhìn trọng tài viên

Từ cà phê “Xin Chào” đến cà phê khởi nghiệp

04/01/2018 09:43

Hy vọng một năm mới sẽ không còn hiện tượng cà phê “Xin Chào”, sẽ làm phong phú hơn Cà phê doanh nhân , làm sâu sắc hơn Cà phê khởi nghiệp. Con đường cải cách đã mở và đang chờ sự tăng tốc của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Nói lại chuyện buồn

Năm 2015 để mưu sinh, công dân Nguyễn Văn Tấn đã xin mở quán cà phê “Xin chào” trên đất huyện Bình Chánh TP HCM. Quyền “mưu cầu hạnh phúc” được Bác Hồ dẫn chiếu đến trong Tuyên ngôn độc lập gần thế kỷ trước chưa kịp thực thi thì người dân thân phận ấy đã vướng vòng lao lý của cái tưởng như là hiện tượng nhưng thực chất đã khá phổ biến, kéo dài dai dẳng trong gần vài chục năm qua “hình sự hóa các quan hệ dân sự, hành chính”. Ông bị khởi tố, truy tố và chuẩn bị hầu Tòa về tội kinh doanh trái phép với vi phạm “vặt” như mở quán sớm mấy ngày so với qui định mà theo cách nói của ông Phó Giám đốc công an TP HCM thì “vụ án này nhỏ như cái móng tay”!

p/Một buổi Cà phê doanh nhân do VCCI tổ chức

Một buổi Cà phê doanh nhân do VCCI tổ chức

Nếu không có sự phản ánh kịp thời của báo chí, nếu không có phản ứng kịp thời của một số vị trong các cơ quan Đảng, Nhà nước gồm cả cơ quan hành pháp, tư pháp và cả sự chỉ đạo kiên quyết của Thủ tướng CP có thể người dân thân phận ấy giờ vẫn đang ngồi “bóc lịch”. Nhưng lịch sử không chấp nhận chữ “nếu”. Hoàn cảnh đất nước buộc không thể không thay đổi và thay đổi thì phải sâu sắc, toàn diện. Nghị quyết 35 của Chính phủ về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp (Nghị quyết 35/NQ-CP) đã được ban hành, trong đó nhấn mạnh việc cải cách hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, tạo dựng môi trường thuận lợi hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, không được hình sự hóa các quan hệ kinh tế, hành chính, buộc cả hệ thống cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương phải thay đổi cách thức phục vụ. Cùng với các Nghị quyết 19/NQ-CP lấy thước đo đổi mới, tạo thuận lợi cho môi trường kinh doanh theo các tiêu chí, cách thức do Ngân hàng thế giới xây dựng thì Nghị quyết 35/NQ-CP lấy thực tiễn doanh nghiệp làm căn cứ để đặt mục tiêu, tìm giải pháp gỡ khó cho doanh nghiệp, trong đó có mục tiêu rất cụ thể là đến năm 2020 Việt Nam phải có 1 triệu doanh nghiệp hoạt động.

Để nhân rộng niềm vui

Kể từ sau sự kiện quán cà phê “ Xin Chào”, hàng loạt các biện pháp khá kiên quyết, tập trung và khá hệ thống đã được triển khai, trong đó phải kể đến việc “cải cách” các điều kiện kinh doanh (ĐKKD), một việc được khởi xướng, được “đào đi xới lại” trong hơn 20 năm qua kể từ khi ban hành Luật Doanh nghiệp 1999 nhưng chưa thành công với câu nói chua chát “ cắt bỏ giấy phép con tựa như chặt đầu Phạm Nhan, chặt được đầu này mọc trăm đầu khác”.

Đến nay, tuy chưa thể đánh giá việc cải thiện môi trường kinh doanh thông qua cải cách ĐKKD thành công ra sao nhưng thông qua việc Chính phủ yêu cầu cắt giảm từ 1/3 đến 1/2 các ĐKKD đang tồn tại, Bộ Công Thương đề nghị cắt giảm hơn 687 ĐKKD, Bộ NN&PTNT gần 300 ĐKKD và thủ tục hành chính, Bộ Xây dựng gần 40% ĐKKD cùng các bộ khác như Y tế, Giao thông vận tải… đã cho thấy xu hướng này là khó có thể đảo ngược cho dù vẫn còn đó một số hoài nghi, cảnh giác.

Điểm sáng tiếp theo là không khí dân chủ hơn trong quá trình tham gia cải thiện môi trường kinh doanh. Tiếng nói cộng đồng doanh nghiệp được lắng nghe nhiều hơn, có hệ thống hơn, thực chất hơn, mặc dù vẫn còn đó một thực trạng nhức nhối của tệ nạn tham nhũng vặt khi hơn 66% doanh nghiệp sẵn sàng bôi trơn cỗ máy chính quyền và đáng buồn hơn khi chỉ có 10% trong số bôi trơn đó là do gợi ý từ phía cán bộ công chức, còn lại là do doanh nghiệp “tự nguyện” bôi trơn.

Với Chính phủ, năm 2017 đã có hơn 5.000 kiến nghị của DN, người dân được các bộ ngành xem xét, trong đó có hơn 1000 kiến nghị của DN đã được giải quyết. Đã có những tín hiệu tốt về hiệu quả đối thoại chính quyền - doanh nghiệp... các mô hình đối thoại phong phú, đa dạng, độc đáo trong đó có mô hình “Cà phê doanh nhân”, nơi gặp gỡ giữa các lãnh đạo địa phương với cộng đồng doanh nghiệp, một hình thức đối thoại thường xuyên, khá thực chất trong không khí trao đổi thẳng thắn nhưng không căng thẳng, giản dị nhưng không qua loa. 

Điểm sáng thứ ba là phong trào khởi nghiệp đang được triển khai trên diện rộng với sự vào cuộc khá nhiệt tình, bài bản, từ Chính phủ đến doanh nhân, từ lớp doanh nghiệp cựu binh đến lứa thanh niên trẻ tuổi khao khát sáng tạo, dấn thân. Trên con đường gian khó đó, một mô hình mới xuất hiện - mô hình “Cà phê khởi nghiệp” dành cho những doanh nhân chấp nhận thất bại, chấp nhận mạo hiểm để được dấn thân, được sáng tạo bởi không sáng tạo nghĩa là thua cuộc. Và như đã nói, cần lắm một Chính phủ kiến tạo cho một nền kinh tế sáng tạo; còn nếu không được như vậy thì đúng là “đường xa nghĩ nỗi sau này mà kinh”!

"Con đường đã mở, bắt đầu từ việc chặn đứng xu hướng hình sự hóa các quan hệ kinh tế , đi qua chặng đường giải phóng khỏi các điều kiện kinh doanh vô lý, trói buộc để đến với chặng đường tự do kinh doanh, tự do sáng tạo với hy vọng “mọi người được quyền tự do kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật không cấm” (Điều 33 Hiến pháp 2013) sẽ được thực thi với hiệu quả cao nhất."

Cả nước đang phấn khởi trước cảnh “lò đang cháy”; Chống tham nhũng là một việc tất yếu mà Nhà nước phải làm, nếu muốn phát triển. Nhưng còn một việc khác phải lo không kém: trồng rừng. Đã là rừng thì phải xanh. Để có rừng xanh tràn đầy sức sống, ngồn ngộn gỗ tốt, chất lượng kiến tạo của Nhà nước là quyết định.

Chúng ta hy vọng sẽ không còn hiện tượng cà phê “Xin Chào”, sẽ làm phong phú hơn Cà phê doanh nhân, làm sâu sắc hơn Cà phê khởi nghiệp. .

Ls Trần Hữu Huỳnh - Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC)

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Hướng đi nào cho doanh nghiệp? 19/04/2018 17:31

    Mặc dù Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) đã có quy định cụ thể trong việc hình sự hóa các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với pháp nhân, song dù là biện pháp hình sự hay hành chính, nếu doanh nghiệp không tự nâng cao nhận thức cũng như tự bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của mình thì việc bị xâm phạm quyền là điều khó tránh khỏi.

  • Đề xuất đánh thuế tài sản: “Tiền mua nhà là khoản tiết kiệm của người dân, sao lại đánh thuế?” 17/04/2018 10:50

    Cái mà Bộ Tài chính gọi là kinh nghiệm quốc tế thì tôi cho rằng cần phải được nghiên cứu thấu đáo để có thể hiểu được trong bối cảnh nào, với mục đích gì thì nên đánh thuế tài sản. Về nguyên lý về đánh thuế tài sản của phương tây, là để kích thích việc sử dụng tài sản đó hiệu quả hơn, ví dụ, đánh thuế đất dư thừa trong khuôn viên nhà ở để tránh tình trạng một gia đình sử dụng quá nhiều đất mà lẽ ra đất đó có thể được sử dụng hiệu quả hơn.

     

  • Doanh nghiệp bắt đầu "thấm" Nghị định 20 16/04/2018 11:27

    Các quy định mới của Nghị định 20/2017/NĐ-CP về giao dịch liên kết, có hiệu lực từ 1-5-2017, như mẫu tờ khai về hồ sơ thông tin tập đoàn toàn cầu hay báo cáo lợi nhuận liên quốc gia đang là thách thức không dễ vượt qua với nhiều doanh nghiệp trong mùa quyết toán thuế năm 2017 đang diễn ra hiện nay.

  • Cổ đông lớn muốn bước nhanh vào HĐQT, được không? 12/04/2018 10:47

    Chi gần 5 tỷ USD để sở hữu 343.642.587 cổ phiếu SAB vào tháng 12/2017, chiếm 53,59% vốn tại Tổng công ty cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco), Vietnam Beverage muốn bước chân vào Hội đồng quản trị (HĐQT) Sabeco thật sớm.

  • Tiền gửi trong ngân hàng có an toàn không? 11/04/2018 16:33

    Đối với hoạt động nhận, rút tiền gửi tiết kiệm, các văn bản pháp lý hiện hành là Quy chế về tiền gửi tiết kiệm ban hành kèm theo Quyết định 1160/2014 của Ngân hàng Nhà nước (gọi tắt là Quy chế), Quyết định số 47/2006 về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế về tiền gửi tiết kiệm ban hành kèm theo Quyết định 1160/2014.

  • Sửa Luật Phòng, chống tham nhũng: Từ chuyện đánh thuế hay tịch thu tài sản... 06/04/2018 14:23

    Ai cũng biết chống tham nhũng sẽ không đi vào thực chất nếu không thu hồi được tài sản bị chiếm đoạt. Đó là lý do mà dự thảo sửa đổi Luật Phòng, chống tham nhũng đưa ra biện pháp đánh thuế cao tới 45% hay tịch thu các tài sản không giải trình được nguồn gốc trong quá trình kê khai tài sản của cán bộ nhà nước

  • “Kinh tế số và chính sách an ninh mạng Việt Nam”: Không nhất thiết ban hành thêm luật mới 06/04/2018 14:19

    Việt Nam đang chứng kiến đồng thời sự tăng trưởng mạnh mẽ của kinh tế số, đi kèm với gia tăng các rủi ro về an ninh mạng. Do đó, đòi hỏi chính sách an ninh mạng phải được đánh giá lại và có bước tiến mới để đối phó với những lo ngại về an ninh an toàn thông tin cũng như thúc đẩy tăng trưởng kinh tế số.

  • Thúc đẩy doanh nghiệp tư nhân lớn mạnh 06/04/2018 14:16

    Khu vực kinh tế tư nhân ngày càng khẳng định rõ vai trò quan trọng đối với nền kinh tế, song quy mô đầu tư của các doanh nghiệp này lại đang có xu hướng nhỏ đi. Mức vốn đầu tư bình quân của mỗi doanh nghiệp tư nhân năm 1995 là khoảng 1,7 tỷ đồng, đến 2005 giảm còn khoảng 0,98 tỷ đồng, đến năm 2016 chỉ là 0,46 tỷ đồng.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC