Góc nhìn trọng tài viên

Tư duy “liệu cơm gắp mắm” và bài học phát triển đô thị

09/02/2018 09:44

Khi bàn về quy hoạch phát triển đô thị tại TPHCM, chuyên gia kinh tế Trần Du Lịch, Phó Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam khuyến nghị đừng mang tư tưởng ‘liệu cơm gắp mắm’ vào quy hoạch phát triển cơ sở hạ tầng. Một khi làm dự án đô thị theo kiểu có bao nhiêu vốn làm bấy nhiêu thì chắc chắn sẽ phải trả giá đắt trong tương lai.   

Một công trình metro số 1 tại TPHCM - Ảnh: Anh Quân.

Trong chương trình "Lắng nghe và Trao đổi" diễn ra ngày 4-2 vừa qua, ông Trần Du Lịch kể lại một câu chuyện. Nhiều năm trước, khi chính quyền thành phố bàn cách giải tỏa nhà ven kênh để làm đại lộ Đông-Tây và do có tâm lý “liệu cơm gắp mắm” nên đã có ý kiến cho rằng trước mắt chỉ giải tỏa khoảng 5.000 căn ven kênh phía quận 1 và quận 5, còn phía quận 4 và quận 8 không thực hiện, khi nào có tiền làm sau. Vào thời điểm đó, cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt nói rằng: “Nếu bên này làm khang trang mà bên kia kênh còn nhà sàn thì coi sao được và phải chúng ta làm cả hai bên”. Vậy nên, cuối cùng chính quyền thành phố đã phải giải tỏa thêm khoảng 5.000 căn nhà ven bờ kênh còn lại và giờ đây mới có đôi bờ kênh xanh Tàu Hủ - Bến Nghé.

“Từ một số bài học về phát triển và chỉnh trang đô thị nói trên, tôi rút ra bài học cho tương lai rằng: dù ông bà ta có dạy cần ‘liệu cơm gắp mắm’, nhưng chỉ có thể đúng trong tiêu dùng, còn trong đầu tư phát triển mà lấy tư tưởng ‘liệu cơm gắp mắm’, có bao nhiêu làm bấy nhiêu thì chúng ta sẽ không làm được chuyện lớn!”, ông Trần Du Lịch nói.

Thực vậy, với những công trình hạ tầng về giao thông, đô thị đã và đang được triển khai tại TPHCM cho thấy cần có tầm nhìn xa và rộng hơn rồi mới tính toán đến nguồn lực. Nghe có vẻ vô lý nhưng lấy trường hợp dự án tuyến metro số 1 với tổng vốn đến nay hơn 2,2 tỉ đô la Mỹ làm ví dụ. Dự án này đã bị đội vốn rất lớn so với dự trù ban đầu, nhưng giả sử các nhà hoạch định ngay từ khi lập dự án đã tính khả năng kết nối tuyến metro số 1 với những địa phương khác như Đồng Nai hay Bình Dương thì chắc chắn nguồn lực về tài chính sẽ được tính toán một cách đầy đủ hơn và từ đó công tác thu hút vốn tài trợ cũng sẽ khác.

Một ví dụ khác liên quan đến hoạt động xử lý nước thải của thành phố. Hiện nay, dù công trình thu gom nước thải sinh hoạt dọc tuyến kênh Nhiêu Lộc-Thị Nghè đã hoàn thành nhưng nước thải cuối nguồn lại phải bơm ra sông Sài Gòn bởi thiếu nhà máy xử lý. Trong khi đó, nhà máy xử lý nước thải lưu vực Tham Lương-Bến Cát  dù đã xây xong nhưng lại thiếu nước thải để xử lý do không được đầu tư hệ thống ống thu gom nước thải từ các hộ dân về …

Và cũng theo ông Trần Du Lịch, hiện nay TPHCM đang bị “vướng” nhiều công trình làm theo kiểu ‘liệu cơm gắp mắm’ kể trên. Để bỏ đi tư duy đầu tư kiểu cũ này, đòi hỏi cả đội ngũ tham mưu lẫn người lãnh đạo phải đủ bản lĩnh, có tầm nhìn, định hướng lâu dài thì mới có các sáng kiến cho sự phát triển của thành phố.

Theo các chuyên gia kinh tế, trong bối cảnh TPHCM được Quốc hội phê duyệt Nghị quyết 54 về một số cơ chế đặc thù cùng với việc tiếp tục triển khai các dự án thuộc bảy chương trình đột phá thì thành phố còn phải đầu tư thêm hàng chục, thậm chí hàng trăm công trình lớn khác. Chẳng hạn về giao thông, sẽ có thêm 5-6 tuyến metro nữa, đường vành đai 2, vành đai 3, đường cao tốc TPHCM-Cần Thơ… với số vốn cần thực hiện sẽ rất lớn nên các cơ quan quản lý phải tính đến bước xa hơn. Các dự án hạ tầng đô thị cần mang tính kết nối cả vùng, có tính đồng bộ để kết nối và phát huy hiệu quả của các dự án, hạn chế việc đầu tư riêng lẻ từng chặng, từng chặng theo khả năng tài chính hiện có để rồi cái đi trước có khi không “khớp” với cái đi sau.

Điều này còn đồng nghĩa với việc huy động vốn cần tập trung cho những công trình có tính liên kết và hệ thống, thành phố phát triển không chỉ riêng cho thành phố mà cho cả vùng, cho cả nước.

Với góc nhìn của một nhà khoa học, tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh, Giám đốc Trường chính sách công và quản lý thuộc trường Đại học Fulbright Việt Nam cho rằng, nút thắt của mọi nút thắt cho kinh tế TPHCM phát triển nằm ở tư duy, cách thức tổ chức và vận hành bộ máy quản lý và thể chế mà thành phố đang có được. TPHCM chỉ có thể duy trì được vị thế dẫn đầu cả nước một cách bền vững nếu thành phố duy trì được tinh thần tiên phong, không bằng lòng với hiện tại và luôn luôn có khát vọng.

Theo Văn Nam - Thời báo Kinh tế Sài Gòn đăng ngày 07/02/2018

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Ba điểm sáng của dân chủ trong kinh doanh 21/02/2018 11:18

    Quyền tự do kinh doanh là quyền con người, được quy định trong Hiến pháp năm 2013, theo nghĩa rộng hơn, đó còn là cam kết của Nhà nước, bằng trách nhiệm và nghĩa vụ của mình, bảo đảm để mỗi người (kể cả người nước ngoài tại Việt Nam) được thực hiện quyền này với chi phí thấp nhất và độ an toàn cao nhất

  • Tiền ảo tiềm ẩn những cái chết bất ngờ, dễ bị tội phạm lợi dụng 07/02/2018 14:32

    Trong khi khung pháp lý chưa rõ ràng, việc lướt sóng tiền ảo ẩn chứa nhiều nguy cơ mất an toàn và những 'cái chết' bất ngờ.

  • Tranh chấp thương mại: Vì sao nên chọn hòa giải? 07/02/2018 13:57

    Hiện nay, tình trạng quá tải trong giải quyết tranh chấp thương mại là vấn đề bức xúc của doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước. Bởi vậy, trong các phương thức giải quyết ngoài tòa án thì hòa giải thương mại là phương thức rất đáng quan tâm, lựa chọn

  • Chủ động đón nhận “kinh tế chia sẻ” 05/02/2018 14:05

    “Kinh tế chia sẻ” không còn là khái niệm mới mẻ với thế giới và ngay cả với Việt Nam. Tại phiên họp thường kỳ đầu tiên của năm 2018, Chính phủ đã nghe Bộ Kế hoạch và Đầu tư báo cáo về sự cần thiết xây dựng Đề án về mô hình kinh tế chia sẻ. Nếu không có gì thay đổi, Đề án này sẽ được trình Chính phủ vào tháng 6 tới.

  • Cải cách và hệ lụy từ Bộ luật Dân sự 2015 02/02/2018 14:13

    Việc Thông tư 32/2016 của Ngân hàng Nhà nước yêu cầu mọi tổ chức không có tư cách pháp nhân phải đóng tài khoản để chuyển sang giao dịch dưới danh nghĩa cá nhân là minh chứng cho những cách hiểu khác nhau đối với quy định mới về chủ thể trong BLDS 2015. Do đó, cần có những trao đổi công khai và toàn diện hơn về vấn đề này.

  • Siết vốn vào bất động sản, tín dụng: Vẫn lo lách luật 01/02/2018 10:12

    Trước đó, thống kê của NHNN, năm 2017, tỷ trọng cho vay bất động sản trong tổng dư nợ chiếm 6,53%. Trong khi đó, theo số liệu của Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, tín dụng đổ vào hoạt động kinh doanh bất động sản và xây dựng giảm nhẹ so với năm 2016, chiếm 15,8% trong tổng tín dụng (năm 2016 là 17,1%). Trong đó, vào lĩnh vực xây dựng khoảng 9,9%, vào hoạt động kinh doanh bất động sản chiếm 5,9%.

  • Thương mại điện tử cần sự vào cuộc của nhiều bộ 01/02/2018 10:06

    Chiều 30/1/2018, tại trụ sở Bộ Công Thương, Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải và lãnh đạo một số vụ chức năng của Bộ Công Thương đã làm việc với Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ về thực trạng hoạt động và khung chính sách liên quan đến thương mại trong nước và thương mại điện tử trong bối cảnh hội nhập và cách mạng công nghiệp 4.0.

  • “Cuộc chiến” điều kiện kinh doanh nhìn từ Hiến pháp 2013 25/01/2018 14:12

    Ngày 15/01/2018, Thủ tướng Chính phủ đã ký Nghị định số 08/2018/NĐ-CP nhằm sửa đổi một số Nghị định liên quan đến điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý Nhà nước của Bộ Công Thương. Sự kiện này chứng minh quyết tâm của Chính phủ trong việc tiếp tục thực hiện mục tiêu cắt giảm, đơn giản hoá 50% danh mục hàng hoá, thủ tục kiểm tra chuyên ngành và điều kiện đầu tư kinh doanh hướng tới đưa Việt Nam vào nhóm ASEAN – 4 về năng lực cạnh tranh và môi trường kinh doanh trong năm 2018.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC