Góc nhìn trọng tài viên

Vẫn “vấn vương” tư duy bao cấp?

04/07/2018 11:04
Một mặt, các bộ chủ trương cắt giảm điều kiện kinh doanh bất hợp lý. Mặt khác, vẫn có những đề xuất gây khó cho doanh nghiệp như yêu cầu công ty đòi nợ thuê có vốn pháp định 2 tỷ đồng. Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam TRẦN HỮU HUỲNH cho rằng, cách quản lý này dường như vẫn “vấn vương” tư duy thời bao cấp, muốn can thiệp vào thị trường.

Chưa thấy rõ mục tiêu

- Bộ Tài chính đang lấy ý kiến Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số Nghị định về điều kiện đầu tư, kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của bộ này. Trong đó có quy định công ty đòi nợ phải có vốn điều lệ tối thiểu 2 tỷ đồng, giám đốc chi nhánh doanh nghiệp đòi nợ phải có trình độ đại học trở lên thuộc ngành kinh tế, quản lý, pháp luật, an ninh… Ông nghĩ sao về đề xuất những kiểu như vậy?

Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam TRẦN HỮU HUỲNH

“Hiện, chúng ta vẫn chưa thực sự huy động được sự tham gia của cộng đồng chuyên gia, đại diện doanh nghiệp trong lĩnh vực sẽ ban hành chính sách. Chẳng hạn, với lĩnh vực đòi nợ thuê, Bộ Tài chính nên huy động sự tham gia của các luật sư về tranh chấp, công nợ và doanh nghiệp đã từng đi đòi nợ. Mặt khác, ở đâu đó đã huy động sự tham gia này thông qua các cuộc hội thảo, tọa đàm nhưng lại mang tính tản mạn. Theo đó, khi chuẩn bị ban hành chính sách, cơ quan soạn thảo tổ chức hội thảo, tọa đàm lấy ý kiến và đăng tải cho người dân biết; nhưng có thể cơ quan, tổ chức khác tổ chức hội thảo về cùng vấn đề nhưng lại không được cơ quan soạn thảo đăng tải”.

- Trước hết, cần nhắc lại rằng, để đưa ra một điều kiện kinh doanh nào đó thì phải trả lời được câu hỏi: Chính sách đó nhằm phục vụ mục tiêu nào? Đó là bảo đảm an ninh quốc gia; trật tự xã hội; sức khỏe cộng đồng hay đạo đức văn hóa và thuần phong mỹ tục? Đối chiếu với các mục tiêu trên, việc quy định vốn pháp định của công ty đòi nợ thuê là 2 tỷ đồng nhằm mục đích gì, có phục vụ cho các mục tiêu khi ban hành chính sách về điều kiện kinh doanh không? Chưa kể, công ty đòi nợ thuê có khi sẽ đòi 20 tỷ, 200 tỷ thì rõ ràng con số 2 tỷ kia chẳng có nghĩa lý gì! Trong trường hợp quy định này được thực thi thì ai sẽ đi kiểm tra xem các doanh nghiệp có thực hiện đúng hay không? Về vấn đề trình độ, có phải cứ người có bằng đại học thì đòi nợ thuê sẽ tốt hơn người không có bằng không? Rõ ràng, trong việc đề xuất quy định này, Bộ Tài chính đã chưa đưa ra được câu trả lời thỏa đáng cho các câu hỏi trên.

- Theo ông, khi ban hành các chính sách liên quan đến điều kiện kinh doanh, cơ quan chủ quản đã bảo đảm tuân thủ nguyên tắc phải trả lời cho các câu hỏi về mục tiêu chính sách như ông nói chưa?

- Tôi thấy cơ bản các cơ quan quản lý đã quan tâm tới việc này, nhưng vẫn chưa thực sự trở thành nguyên tắc nhất quán.

Đề xuất chính sách không hợp lý vì “bí”?!

- Đầu tháng 5 vừa qua, Bộ Tài chính đề xuất cắt bỏ, đơn giản hóa 193 điều kiện kinh doanh giờ lại đưa ra những yêu cầu được đánh giá sẽ gây khó cho doanh nghiệp. Tương tự, Bộ Công thương mới đây cũng đề xuất siêu thị, trung tâm thương mại chỉ được tổ chức 3 đợt bán hàng giảm giá/năm, sau khi đã thực hiện cắt giảm quá nửa số điều kiện kinh doanh hiện hành. Dường như các bộ đang có sự mâu thuẫn trong thực hiện cải thiện môi trường kinh doanh, thưa ông?

- Nhà nước can thiệp vào thị trường đến đâu để vừa thúc đẩy thị trường cạnh tranh vừa bảo đảm cạnh tranh hiệu quả, tức là phải tạo ra môi trường cạnh tranh bình đẳng, an toàn hơn, luôn là bài toán khó cho các cơ quan quản lý và đương nhiên, không thể làm hài lòng tất cả. Bởi mỗi giai đoạn lại xuất hiện những khó khăn, những nhân tố mới mà không phải lúc nào chúng ta cũng kịp xử lý.

Việc một số bộ chủ trương cắt bỏ số lượng lớn điều kiện kinh doanh bất hợp lý nhưng lại tiếp tục có những đề xuất gây khó cho doanh nghiệp đang tạo cảm giác cách quản lý hiện nay vẫn “vấn vương” tư duy thời bao cấp, muốn can thiệp vào thị trường. Rõ ràng, chính sách để cải thiện môi trường kinh doanh dường như vẫn chưa có sự nhất quán với bộ chủ quản, chưa trở thành “máu thịt” với những người thực thi. Tư tưởng về vấn đề tôn trọng quyền tự quyết của doanh nghiệp với bảo vệ điều kiện kinh doanh tối thiểu cần thiết, qua đó bảo đảm yêu cầu về trật tự quản lý công cân bằng chưa thực sự thấm vào tất cả đơn vị soạn thảo, đặc biệt là đơn vị chuyên môn.

- Chứ không phải do trình độ hay năng lực của người soạn thảo chính sách?

- Tôi cho rằng không nên võ đoán, bởi có thể họ cũng đang “bí”. Chẳng hạn, việc đòi nợ không hẳn là vấn đề nhạy cảm nhưng cũng không phải là hoạt động kinh doanh thông thường như bán quần áo. Thực tế, có nhiều loại đòi nợ thuê kiểu xã hội đen, “trống giong cờ mở” gây mất trật tự xã hội, do vậy cơ quan quản lý phải tìm giải pháp thực sự hiệu quả để yêu cầu trách nhiệm của doanh nghiệp đòi nợ. Có thể chính bản thân những người làm chính sách liên quan đến vấn đề này đã cố gắng đi tìm hiểu mới ra được đề xuất về vốn pháp định, bằng cấp của giám đốc… nhưng lại chưa thực sự phù hợp. Do vậy, chúng ta cũng nên có cách nhìn cởi mở hơn, chí ít cũng cần động viên họ để tiếp tục tìm ra được điểm cân bằng giữa quy định của cơ quan quản lý với lợi ích của doanh nghiệp và xã hội trong việc tạo ra môi trường cạnh tranh thực sự.

- Ông là một trong những chuyên gia đã lên tiếng rất tích cực để bãi bỏ điều kiện kinh doanh bất hợp lý đối với doanh nghiệp, vậy nhưng đâu đó vẫn có những đề xuất bất hợp lý, có lúc nào ông cảm thấy nản?

- Chưa bao giờ tôi thấy nản hay mệt mỏi vì công việc mình đang làm mà ngược lại, còn thấy lạc quan. Bởi thực tế, các bộ ngành đã lắng nghe nhiều hơn ý kiến của xã hội. Bằng chứng dễ thấy nhất là hơn chục năm trước đây, chúng tôi phải đi xin dự thảo chính sách vì người ta chỉ để ngăn kéo để đóng góp ý kiến nhưng khi ban hành, họ lại “đánh úp”. Bây giờ, trước khi ra chính sách, các bộ đã đăng tải công khai để xin ý kiến, vấn đề là họ tiếp thu thế nào mà thôi.

- Xin cảm ơn ông!

 
Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC