Tin tức

Kiện gộp tại VIAC

07/02/2018 14:17

Phan Trọng Đạt - Phó Tổng Thư ký, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam

Việc kiện gộp tại Tòa án được qui định tại Điều 188 Bộ luật tố tụng dân sự 2015[1]. Tại Trọng tài, Luật Trọng tài thương mại 2010 không có qui định. Tuy nhiên, Nghị quyết số 01/2014/NQ-HĐTP ngày 20 tháng 3 năm 2014 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao qui định tại Điều 7 “Về thỏa thuận trọng tài qui định tại Điều 16 Luật Trọng tài thương mại” như sau:

[...]

4. Việc gộp nhiều quan hệ pháp luật tranh chấp để giải quyết trong cùng một vụ kiện được thực hiện khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Các bên thỏa thuận đồng ý gộp nhiều quan hệ pháp luật tranh chấp vào giải quyết trong cùng một vụ kiện;

b) Quy tắc tố tụng trọng tài cho phép gộp nhiều quan hệ pháp luật tranh chấp vào giải quyết trong cùng một vụ kiện.

Với qui định pháp luật nêu trên, để đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp, VIAC đã ban hành Quy tắc tố tụng trọng tài năm 2017 (có hiệu lực từ ngày 01 tháng 3 năm 2017) (sau đây gọi là Quy tắc 2017), trong đó có Điều 6 liên quan tới vấn đề kiện gộp[2]. Nội dung Điều 6 áp dụng cho cả các thỏa thuận trọng tài (hợp đồng) ký trước ngày 01 tháng 3 năm 2017. Thống kê cho thấy trong năm 2017, VIAC đã tiếp nhận 151 vụ tranh chấp, trong đó có 26 vụ Nguyên đơn kiện Bị đơn từ hai hợp đồng trở lên theo Quy tắc 2017.

Điều 6 Quy tắc quy định “có thể được gộp trong một Đơn khởi kiện”. Nghĩa là, có những trường hợp tuy giữa Nguyên đơn và Bị đơn cùng ký kết các thỏa thuận trọng tài nhưng lại khó hoặc không gộp được trên thực tế. Để gộp được, cần có thêm 02 điều kiện nữa như sau:

+ Điều kiện 1: Các thỏa thuận trọng tài phải tương thích (compatible). Cụ thể, các nội dung chi tiết của thỏa thuận trọng tài như địa điểm trọng tài, ngôn ngữ trọng tài, luật áp dụng, số lượng trọng tài viên, tiêu chuẩn trọng tài viên, cách thức thành lập Hội đồng trọng tài...được qui định trọng các thỏa thuận trọng tài là tương thích (giống hệt nhau hoặc không mâu thuẫn nhau). 26 vụ tranh tại VIAC chấp nói trên thuộc trường hợp phổ biến là các thỏa thuận trọng tài y hệt nhau trong các hợp đồng khác nhau.

+ Điều kiện 2: Các tranh chấp có cùng quan hệ pháp lý (the same legal relationship). Ví dụ, tranh chấp trong cùng mối quan hệ pháp lý về hàng hóa hoặc mối quan hệ pháp lý về cung ứng dịch vụ...;

Các qui định nêu trên tuy phức tạp nhưng trên thực tế, trường hợp áp dụng phổ biến nhất là giữa hai bên ký kết nhiều hợp đồng. Các hợp đồng này gần như giống nhau về nội dung, trong đó có điều khoản trọng tài. Trong trường hợp này, khi có tranh chấp đối với các hợp đồng đó, Nguyên đơn hoàn toàn đủ điều kiện để khởi kiện từ các hợp đồng trong cùng một Đơn khởi kiện, Trước đây, sau khi Nghị quyết 01/2014 có hiệu lực và trước khi có Quy tắc 2017, Nguyên đơn buộc phải lập từng Đơn khởi kiện đối với từng hợp đồng trừ khi có thỏa thuận gộp với Bị đơn.

Đối với trường hợp “nhiều thỏa thuận trọng tài” giữa nhiều hơn hai bên, một bên chỉ có thể khởi kiện các bên còn lại nếu trong các thỏa thuận trọng tài đó có qui định dẫn chiếu tới nhau. Một ví dụ thường thấy là trong hoạt động cho vay của ngân hàng thường có một hợp đồng bảo đảm giữa ngân hàng và bên bảo đảm bảo đảm cho khoản vay (hợp đồng số 1 giữa A và B) và một hợp đồng tín dụng giữa ngân hàng đó và bên đi vay (hợp đồng số 2 giữa A và C). Khi có tranh chấp về hợp đồng tín dụng, Ngân hàng A chỉ có thể kiện đồng thời 2 Bị đơn (B và C) nếu thỏa thuận trọng tài tại hợp đồng số 1 qui định dẫn chiếu tới hợp đồng số 2 và ngược lại thỏa thuận trọng tài tại hợp đồng số 2 qui định dẫn chiếu tới hợp đồng số 1.

Lưu ý với Nguyên đơn rằng nếu muốn kiện gộp từ nhiều hợp đồng thì cần phải thực hiện việc này ngay trong Đơn khởi kiện ban đầu và cân nhắc về hai điều kiện nói trên. Lưu ý tiếp theo là Hội đồng Trọng tài mới có thẩm quyền quyết định việc gộp có thể thực hiện được hay không. Trường hợp Hội đồng Trọng tài thấy rằng một hoặc cả hai điều kiện đó không được đáp ứng, Hội đồng Trọng tài có thể yêu cầu tách vụ kiện. Thực tế tại với 26 vụ kiện gộp tại VIAC năm 2017 nói trên, chưa có trường hợp nào phải tách như vậy. Tuy nhiên, giả sử Nguyên đơn và Bị đơn ký với nhau hai hợp đồng: một hợp đồng mua bán hàng hóa, một hợp đồng xây dựng công trình. Với trường hợp này, mặc dù Nguyên đơn kiện gộp, cho rằng hai hợp đồng này có quan hệ với nhau nhưng nếu Hội đồng Trọng tài không đồng ý với quan điểm này, Hội đồng Trọng tài có quyền yêu cầu tách vụ kiện.

Tại Tòa án, việc giải quyết đồng thời nhiều quan hệ pháp luật có liên quan với nhau được nhận định là hoàn toàn phù hợp với thực tiễn, tạo điều kiện cho các bên đương sự cũng như các cơ quan chức năng giải quyết vụ việc được linh hoạt; tạo điều kiện thuận lợi cho Tòa án giải quyết các yêu cầu của đương sự phát sinh từ các quan hệ pháp luật khác nhau trong cùng một vụ án, từ đó bảo đảm việc giải quyết các vụ án dân sự được nhanh chóng và đúng đắn, giúp tiết kiệm thời gian, tiền của, công sức của các cơ quan tiến hành tố tụng[3]. Tương tự, hiệu quả của việc kiện gộp tại Trọng tài cũng như vậy. Trước hết về mặt thời gian, việc chỉ một Hội đồng Trọng tài giải quyết đồng thời tranh chấp từ các hợp đồng giữa các bên rõ ràng sẽ nhanh hơn trường hợp từng hợp đồng được giải quyết bởi từng hội đồng trọng tài khác nhau. Về chi phí, tùy vào trị giá của vụ và số lượng hợp đồng được gộp trong cùng một vụ kiện mà phí trọng tài có thể được tiết kiệm từ 15% tới 37%. VIAC là tổ chức hoạt động không vì mục đích lợi nhuận với nguồn thu chủ yếu từ phí trọng tài. Tuy nhiên, với sứ mệnh phục vụ giải quyết tranh chấp cho doanh nghiệp một cách nhanh chóng và hiệu quả, VIAC khuyến khích các doanh nghiệp cân nhắc các yếu tố nêu trên để quyết định kiện gộp ngay từ đầu vì đã có trường hợp, trong Đơn khởi kiện, Nguyên đơn kiện từ một hợp đồng, và sau đó Nguyên đơn bổ sung thêm một hợp đồng nữa trong Đơn khởi kiện bổ sung và việc bổ sung này không được chấp nhận./.

 

ĐIỀU KHOẢN TRỌNG TÀI KHUYẾN NGHỊ

ĐỐI VỚI TRANH CHẤP TÍN DỤNG

I. Điều khoản khuyến nghị cho hợp đồng tín dụng:

1. Điều khoản thông thường:

Mọi tranh chấp phát sinh từ hoặc liên quan đến Hợp đồng này và hợp đồng bảo đảm cho nghĩa vụ theo Hợp đồng này (nếu có) được gộp vào để giải quyết trong cùng một vụ tranh chấp tại Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (“VIAC”) theo Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm này hoặc tại Tòa án.

2. Điều khoản rút gọn:

Mọi tranh chấp phát sinh từ hoặc liên quan đến Hợp đồng này và hợp đồng bảo đảm cho nghĩa vụ theo Hợp đồng này (nếu có) được gộp vào để giải quyết trong cùng một vụ tranh chấp tại Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (“VIAC”) theo Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm này hoặc tại Tòa án.

Các bên thỏa thuận rằng tố tụng trọng tài sẽ được tiến hành theo Thủ tục rút gọn quy định tại Điều 37 của Quy tắc tố tụng trọng tài của VIAC.

II. Điều khoản khuyến nghị cho hợp đồng bảo đảm

1. Điều khoản thông thường:

Mọi tranh chấp phát sinh từ hoặc liên quan đến Hợp đồng này và hợp đồng tín dụng (được bảo đảm bằng hợp đồng này) được gộp vào để giải quyết trong cùng một vụ tranh chấp tại Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (“VIAC”) theo Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm này hoặc tại Tòa án.

2. Điều khoản rút gọn:

Mọi tranh chấp phát sinh từ hoặc liên quan đến Hợp đồng này và hợp đồng tín dụng (được bảo đảm bằng hợp đồng này) được gộp vào để giải quyết trong cùng một vụ tranh chấp tại Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (“VIAC”) theo Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm này hoặc tại Tòa án.

Các bên thỏa thuận rằng tố tụng trọng tài sẽ được tiến hành theo Thủ tục rút gọn quy định tại Điều 37 của Quy tắc tố tụng trọng tài của VIAC.




[1] Điều 188: Phạm vi khởi kiện

1. Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thể khởi kiện một hoặc nhiều cơ quan, tổ chức, cá nhân khác về một quan hệ pháp luật hoặc nhiều quan hệ pháp luật có liên quan với nhau để giải quyết trong cùng một vụ án.

2. Nhiều cơ quan, tổ chức, cá nhân có thể cùng khởi kiện một cơ quan, một tổ chức, một cá nhân khác về một quan hệ pháp luật hoặc nhiều quan hệ pháp luật có liên quan với nhau để giải quyết trong cùng một vụ án.

3. Cơ quan, tổ chức, cá nhân quy định tại Điều 187 của Bộ luật này có thể khởi kiện một hoặc nhiều cơ quan, tổ chức, cá nhân khác về một quan hệ pháp luật hoặc nhiều quan hệ pháp luật có liên quan với nhau để giải quyết trong cùng một vụ án.

[2] Điều 6: Tranh chấp từ nhiều hợp đồng: Các yêu cầu khởi kiện phát sinh từ hoặc liên quan đến nhiều hơn một hợp đồng có thể được gộp trong một Đơn khởi kiện để được giải quyết trong một vụ tranh chấp cho dù các yêu cầu đó được lập trên cơ sở một hoặc nhiều thỏa thuận trọng tài.

[3] Bình luận khoa học Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 (Nhà xuất bản Lao động, 2016). 

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Thận trọng để tránh rủi ro trong xuất nhập khẩu 05/11/2018 09:37

    Trong hoạt động xuất nhập khẩu (XNK), không ít doanh nghiệp (DN) Việt Nam gặp rủi ro khi giao dịch với các đối tác nước ngoài. Tại Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC), đến nay VIAC đã tiếp nhận và xử lý nhiều vụ kiện, trong đó khoảng 50% liên quan đến lĩnh vực hàng hóa (có 60% liên quan đến tranh chấp XNK hàng hóa), còn lại là các tranh chấp ở lĩnh vực xây dựng, ngân hàng, tài chính, bảo hiểm...

  • Hội thảo cuộc chiến thương mại Mỹ Trung: Triển vọng và rủi ro đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu 25/10/2018 15:13

    Ngày 24/10 vừa qua, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp cùng Trung tâm Hỗ trợ Hội nhập Quốc tế TP. Hồ Chí Minh (CIIS) đã tổ chức buổi Hội thảo với tên gọi “Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung: Triển vọng và rủi ro với doanh nghiệp xuất nhập khẩu” hướng tới mục tiêu cung cấp cho doanh nghiệp những diễn biến mới nhất của cuộc thương chiến Mỹ - Trung; đồng thời, tìm ra phương án tối ưu giúp doanh nghiệp hạn chế những rủi ro trong quá trình thực hiện giao dịch xuất nhập khẩu.

  • Công bố 11 án lệ mới 23/10/2018 17:51

    Ngày 17/10/2018, Hội đồng Thẩm phán TANDTC đã thảo luận về 17 bản án, quyết định được đề xuất, lựa chọn làm án lệ. Sau khi thảo luận, đánh giá, phân tích một cách chi tiết đối với từng quyết định giám đốc thẩm được đề xuất, Hội đồng Thẩm phán TANDTC đã quyết định  chọn 11/17 quyết định giám đốc thẩm làm án lệ. Trong đó có 4 án lệ về hình sự, 7 án lệ về dân sự, kinh doanh thương mại và lao động.

  • Lễ ký kết thỏa thuận hợp tác với Viện Trọng tài London (CIArb) và Trung tâm Giải quyết tranh chấp quốc tế (ICDR) 15/10/2018 10:53

    Ngày 12/10/2018, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) đã cùng lúc ký kết Biên bản Ghi nhớ (MOU) với Viện Trọng tài London (CIArb) và Thỏa thuận hợp tác với Trung tâm Giải quyết Tranh chấp Quốc tế (ICDR) thuộc America Arbitration Association (AAA) trong lễ khai mạc Khóa học Giới thiệu về Trọng tài quốc tế do VIAC và CIArb, London đồng tổ chức và với sự tài trợ của ICDR (AAA).

  • Luật sư “chạy đua” cùng quá trình hội nhập 08/10/2018 10:18

    Nhiều luật sư, chuyên gia kinh tế đánh giá rằng, đội ngũ luật sư tại TPHCM nói riêng và Việt Nam nói chung tuy nhiều về số lượng nhưng thiếu đồng đều về chất lượng, gây ra sự bất tương xứng với yêu cầu thị trường dịch vụ pháp lý.

  • Tọa đàm hoạt động đào tạo giải quyết tranh chấp thương mại tại các cơ sở đào tạo luật và nghề luật 04/10/2018 11:44

    Cuối tháng 9 vừa qua, VIAC đã có dịp gặp gỡ và làm việc với đại diện đến từ 8 cơ sở đào tạo luật và nghề luật trên địa bàn thành phố Hà Nội. Qua buổi tọa đàm, VIAC đã được lắng nghe các chia sẻ và cùng thảo luận với các giảng viên về hoạt động hỗ trợ của VIAC đối với công tác đào tạo tại các trường về giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại và hòa giải thương mại. 

  • Phán quyết trọng tài 01/10/2018 10:50

    Trong các giao dịch xuyên biên giới, khi các bên đã bỏ công sức và tiền bạc để đưa tranh chấp ra trọng tài quốc tế, ai cũng sẽ mong muốn rằng, quá trình trọng tài sẽ cho kết quả là một phán quyết trọng tài, trừ khi đạt được thỏa thuận trong quá trình giải quyết tranh chấp. 

  • Tính ưu việt của trọng tài khi xảy ra tranh chấp thương mại 01/10/2018 10:41

    Việt Nam tham gia hàng loạt hiệp định thương mại tự do (FTA), đồng nghĩa với việc doanh nghiệp trong nước “bước chân” vào sân chơi toàn cầu đầy cơ hội cũng như sự cạnh tranh khốc liệt.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC