Tin tức

Kiện gộp tại VIAC

07/02/2018 14:17

Phan Trọng Đạt - Phó Tổng Thư ký, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam

Việc kiện gộp tại Tòa án được qui định tại Điều 188 Bộ luật tố tụng dân sự 2015[1]. Tại Trọng tài, Luật Trọng tài thương mại 2010 không có qui định. Tuy nhiên, Nghị quyết số 01/2014/NQ-HĐTP ngày 20 tháng 3 năm 2014 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao qui định tại Điều 7 “Về thỏa thuận trọng tài qui định tại Điều 16 Luật Trọng tài thương mại” như sau:

[...]

4. Việc gộp nhiều quan hệ pháp luật tranh chấp để giải quyết trong cùng một vụ kiện được thực hiện khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Các bên thỏa thuận đồng ý gộp nhiều quan hệ pháp luật tranh chấp vào giải quyết trong cùng một vụ kiện;

b) Quy tắc tố tụng trọng tài cho phép gộp nhiều quan hệ pháp luật tranh chấp vào giải quyết trong cùng một vụ kiện.

Với qui định pháp luật nêu trên, để đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp, VIAC đã ban hành Quy tắc tố tụng trọng tài năm 2017 (có hiệu lực từ ngày 01 tháng 3 năm 2017) (sau đây gọi là Quy tắc 2017), trong đó có Điều 6 liên quan tới vấn đề kiện gộp[2]. Nội dung Điều 6 áp dụng cho cả các thỏa thuận trọng tài (hợp đồng) ký trước ngày 01 tháng 3 năm 2017. Thống kê cho thấy trong năm 2017, VIAC đã tiếp nhận 151 vụ tranh chấp, trong đó có 26 vụ Nguyên đơn kiện Bị đơn từ hai hợp đồng trở lên theo Quy tắc 2017.

Điều 6 Quy tắc quy định “có thể được gộp trong một Đơn khởi kiện”. Nghĩa là, có những trường hợp tuy giữa Nguyên đơn và Bị đơn cùng ký kết các thỏa thuận trọng tài nhưng lại khó hoặc không gộp được trên thực tế. Để gộp được, cần có thêm 02 điều kiện nữa như sau:

+ Điều kiện 1: Các thỏa thuận trọng tài phải tương thích (compatible). Cụ thể, các nội dung chi tiết của thỏa thuận trọng tài như địa điểm trọng tài, ngôn ngữ trọng tài, luật áp dụng, số lượng trọng tài viên, tiêu chuẩn trọng tài viên, cách thức thành lập Hội đồng trọng tài...được qui định trọng các thỏa thuận trọng tài là tương thích (giống hệt nhau hoặc không mâu thuẫn nhau). 26 vụ tranh tại VIAC chấp nói trên thuộc trường hợp phổ biến là các thỏa thuận trọng tài y hệt nhau trong các hợp đồng khác nhau.

+ Điều kiện 2: Các tranh chấp có cùng quan hệ pháp lý (the same legal relationship). Ví dụ, tranh chấp trong cùng mối quan hệ pháp lý về hàng hóa hoặc mối quan hệ pháp lý về cung ứng dịch vụ...;

Các qui định nêu trên tuy phức tạp nhưng trên thực tế, trường hợp áp dụng phổ biến nhất là giữa hai bên ký kết nhiều hợp đồng. Các hợp đồng này gần như giống nhau về nội dung, trong đó có điều khoản trọng tài. Trong trường hợp này, khi có tranh chấp đối với các hợp đồng đó, Nguyên đơn hoàn toàn đủ điều kiện để khởi kiện từ các hợp đồng trong cùng một Đơn khởi kiện, Trước đây, sau khi Nghị quyết 01/2014 có hiệu lực và trước khi có Quy tắc 2017, Nguyên đơn buộc phải lập từng Đơn khởi kiện đối với từng hợp đồng trừ khi có thỏa thuận gộp với Bị đơn.

Đối với trường hợp “nhiều thỏa thuận trọng tài” giữa nhiều hơn hai bên, một bên chỉ có thể khởi kiện các bên còn lại nếu trong các thỏa thuận trọng tài đó có qui định dẫn chiếu tới nhau. Một ví dụ thường thấy là trong hoạt động cho vay của ngân hàng thường có một hợp đồng bảo đảm giữa ngân hàng và bên bảo đảm bảo đảm cho khoản vay (hợp đồng số 1 giữa A và B) và một hợp đồng tín dụng giữa ngân hàng đó và bên đi vay (hợp đồng số 2 giữa A và C). Khi có tranh chấp về hợp đồng tín dụng, Ngân hàng A chỉ có thể kiện đồng thời 2 Bị đơn (B và C) nếu thỏa thuận trọng tài tại hợp đồng số 1 qui định dẫn chiếu tới hợp đồng số 2 và ngược lại thỏa thuận trọng tài tại hợp đồng số 2 qui định dẫn chiếu tới hợp đồng số 1.

Lưu ý với Nguyên đơn rằng nếu muốn kiện gộp từ nhiều hợp đồng thì cần phải thực hiện việc này ngay trong Đơn khởi kiện ban đầu và cân nhắc về hai điều kiện nói trên. Lưu ý tiếp theo là Hội đồng Trọng tài mới có thẩm quyền quyết định việc gộp có thể thực hiện được hay không. Trường hợp Hội đồng Trọng tài thấy rằng một hoặc cả hai điều kiện đó không được đáp ứng, Hội đồng Trọng tài có thể yêu cầu tách vụ kiện. Thực tế tại với 26 vụ kiện gộp tại VIAC năm 2017 nói trên, chưa có trường hợp nào phải tách như vậy. Tuy nhiên, giả sử Nguyên đơn và Bị đơn ký với nhau hai hợp đồng: một hợp đồng mua bán hàng hóa, một hợp đồng xây dựng công trình. Với trường hợp này, mặc dù Nguyên đơn kiện gộp, cho rằng hai hợp đồng này có quan hệ với nhau nhưng nếu Hội đồng Trọng tài không đồng ý với quan điểm này, Hội đồng Trọng tài có quyền yêu cầu tách vụ kiện.

Tại Tòa án, việc giải quyết đồng thời nhiều quan hệ pháp luật có liên quan với nhau được nhận định là hoàn toàn phù hợp với thực tiễn, tạo điều kiện cho các bên đương sự cũng như các cơ quan chức năng giải quyết vụ việc được linh hoạt; tạo điều kiện thuận lợi cho Tòa án giải quyết các yêu cầu của đương sự phát sinh từ các quan hệ pháp luật khác nhau trong cùng một vụ án, từ đó bảo đảm việc giải quyết các vụ án dân sự được nhanh chóng và đúng đắn, giúp tiết kiệm thời gian, tiền của, công sức của các cơ quan tiến hành tố tụng[3]. Tương tự, hiệu quả của việc kiện gộp tại Trọng tài cũng như vậy. Trước hết về mặt thời gian, việc chỉ một Hội đồng Trọng tài giải quyết đồng thời tranh chấp từ các hợp đồng giữa các bên rõ ràng sẽ nhanh hơn trường hợp từng hợp đồng được giải quyết bởi từng hội đồng trọng tài khác nhau. Về chi phí, tùy vào trị giá của vụ và số lượng hợp đồng được gộp trong cùng một vụ kiện mà phí trọng tài có thể được tiết kiệm từ 15% tới 37%. VIAC là tổ chức hoạt động không vì mục đích lợi nhuận với nguồn thu chủ yếu từ phí trọng tài. Tuy nhiên, với sứ mệnh phục vụ giải quyết tranh chấp cho doanh nghiệp một cách nhanh chóng và hiệu quả, VIAC khuyến khích các doanh nghiệp cân nhắc các yếu tố nêu trên để quyết định kiện gộp ngay từ đầu vì đã có trường hợp, trong Đơn khởi kiện, Nguyên đơn kiện từ một hợp đồng, và sau đó Nguyên đơn bổ sung thêm một hợp đồng nữa trong Đơn khởi kiện bổ sung và việc bổ sung này không được chấp nhận./.

 

ĐIỀU KHOẢN TRỌNG TÀI KHUYẾN NGHỊ

ĐỐI VỚI TRANH CHẤP TÍN DỤNG

I. Điều khoản khuyến nghị cho hợp đồng tín dụng:

1. Điều khoản thông thường:

Mọi tranh chấp phát sinh từ hoặc liên quan đến Hợp đồng này và hợp đồng bảo đảm cho nghĩa vụ theo Hợp đồng này (nếu có) được gộp vào để giải quyết trong cùng một vụ tranh chấp tại Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (“VIAC”) theo Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm này hoặc tại Tòa án.

2. Điều khoản rút gọn:

Mọi tranh chấp phát sinh từ hoặc liên quan đến Hợp đồng này và hợp đồng bảo đảm cho nghĩa vụ theo Hợp đồng này (nếu có) được gộp vào để giải quyết trong cùng một vụ tranh chấp tại Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (“VIAC”) theo Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm này hoặc tại Tòa án.

Các bên thỏa thuận rằng tố tụng trọng tài sẽ được tiến hành theo Thủ tục rút gọn quy định tại Điều 37 của Quy tắc tố tụng trọng tài của VIAC.

II. Điều khoản khuyến nghị cho hợp đồng bảo đảm

1. Điều khoản thông thường:

Mọi tranh chấp phát sinh từ hoặc liên quan đến Hợp đồng này và hợp đồng tín dụng (được bảo đảm bằng hợp đồng này) được gộp vào để giải quyết trong cùng một vụ tranh chấp tại Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (“VIAC”) theo Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm này hoặc tại Tòa án.

2. Điều khoản rút gọn:

Mọi tranh chấp phát sinh từ hoặc liên quan đến Hợp đồng này và hợp đồng tín dụng (được bảo đảm bằng hợp đồng này) được gộp vào để giải quyết trong cùng một vụ tranh chấp tại Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (“VIAC”) theo Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm này hoặc tại Tòa án.

Các bên thỏa thuận rằng tố tụng trọng tài sẽ được tiến hành theo Thủ tục rút gọn quy định tại Điều 37 của Quy tắc tố tụng trọng tài của VIAC.




[1] Điều 188: Phạm vi khởi kiện

1. Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thể khởi kiện một hoặc nhiều cơ quan, tổ chức, cá nhân khác về một quan hệ pháp luật hoặc nhiều quan hệ pháp luật có liên quan với nhau để giải quyết trong cùng một vụ án.

2. Nhiều cơ quan, tổ chức, cá nhân có thể cùng khởi kiện một cơ quan, một tổ chức, một cá nhân khác về một quan hệ pháp luật hoặc nhiều quan hệ pháp luật có liên quan với nhau để giải quyết trong cùng một vụ án.

3. Cơ quan, tổ chức, cá nhân quy định tại Điều 187 của Bộ luật này có thể khởi kiện một hoặc nhiều cơ quan, tổ chức, cá nhân khác về một quan hệ pháp luật hoặc nhiều quan hệ pháp luật có liên quan với nhau để giải quyết trong cùng một vụ án.

[2] Điều 6: Tranh chấp từ nhiều hợp đồng: Các yêu cầu khởi kiện phát sinh từ hoặc liên quan đến nhiều hơn một hợp đồng có thể được gộp trong một Đơn khởi kiện để được giải quyết trong một vụ tranh chấp cho dù các yêu cầu đó được lập trên cơ sở một hoặc nhiều thỏa thuận trọng tài.

[3] Bình luận khoa học Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 (Nhà xuất bản Lao động, 2016). 

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Sử dụng trọng tài: Lưu ý điểm nhỏ để tránh thiệt hại lớn 12/09/2018 10:55

    Năm 2017, Trung Quốc, Mỹ và Singapore tiếp tục là quốc gia có số lượng doanh nghiệp tham gia giải quyết tranh chấp tại Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) nhiều nhất. Trong nước, 36/63 tỉnh thành có doanh nghiệp sử dụng VIAC; trong khi hơn 60 quốc gia, vùng lãnh thổ có các bên tranh chấp tại đây.

  • Cẩn trọng trong ký kết hợp đồng xuất khẩu hàng hóa 29/08/2018 11:33

    Nhiều DN Việt Nam khi làm ăn với nước ngoài, chưa thẩm tra năng lực của đối tác hoặc thiếu kinh nghiệm xem xét kỹ lưỡng các điều khoản trong hợp đồng, dẫn đến nhiều vụ kiện, tranh chấp xảy ra. Trong hoạt động xuất nhập khẩu, không ít doanh nghiệp (DN) Việt Nam gặp rủi ro khi bán hoặc mua hàng của đối tác nước ngoài.

  • Khoá bồi dưỡng "Các quy định pháp luật về kinh doanh bất động sản" 28/08/2018 10:21

    Ở Việt Nam hiện nay, quy mô thị trường bất động sản chưa phải là lớn so với các nước khác trong khu vực, nhưng có tới hơn 70% vốn đầu tư kinh doanh bất động sản là vốn vay ngân hàng, 65% tài sản bảo đảm vốn vay là bất động sản. Kinh doanh bất động sản là loại hình kinh doanh nhiều thuận lợi nhưng cũng có rất nhiều rủi ro và đòi hỏi phải có một lượng vốn lớn.

  • Hướng ra cho tranh chấp thương mại 20/08/2018 18:49

    Việc giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại có một số ưu điểm như cho phép các bên thỏa thuận nhiều nội dung (chọn phương thức trọng tài trước hoặc sau khi xảy ra tranh chấp; chọn trọng tài viên; số lượng trọng tài viên; địa điểm giải quyết tranh chấp; ngôn ngữ tố tụng).

  • [Tp.HCM] Hội thảo Giải quyết tranh chấp bằng trọng tài và hòa giải - Phương án khả thi cho doanh nghiệp 17/08/2018 17:38

    Ngày 16/08/2018, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) đã phối hợp với Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) thành phố Hồ Chí Minh và Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) - thuộc nhóm Ngân hàng thế giới tổ chức Hội thảo “Giải quyết tranh chấp bằng trọng tài và hòa giải - Phương án khả thi cho doanh nghiệp” tại Khách sạn Sheraton, thành phố Hồ Chí Minh.

  • Yếu tố không thể thiếu trong quá trình giải quyết tranh chấp 14/08/2018 09:21

    Thỏa thuận giải quyết tranh chấp bằng trọng tài là nền tảng cho trọng tài quốc tế. Nó ghi nhận sự đồng thuận của các bên trong việc đưa vụ tranh chấp ra trọng tài. Sự đồng thuận này là không thể thiếu trong bất cứ quá trình giải quyết tranh chấp nào ngoài tòa án. Những quá trình giải quyết tranh chấp như vậy tồn tại phụ thuộc vào thỏa thuận của các bên. 

  • Giải quyết tranh chấp tín dụng 01/08/2018 10:54

    Việc giải quyết tranh chấp tín dụng ngoài điểm giống về phương thức giải quyết tranh chấp thì còn có nhiều điểm khác biệt so với các tranh chấp dân sự hoặc kinh doanh, thương mại nói chung, trong đó có các loại lãi suất thời hiện khởi kiện.

  • Tranh chấp bảo hiểm: tính chất ngày càng phức tạp 25/07/2018 11:27

    Về mặt lý thuyết, kinh doanh bảo hiểm là hoạt động thương mại của doanh nghiệp nhằm mục đích sinh lợi. Theo đó, doanh nghiệp bảo hiểm chấp nhận rủi ro của người được bảo hiểm trên cơ sở bên mua bảo hiểm đóng phí bảo hiểm để được doanh nghiệp bảo hiểm bồi thường cho người được bảo hiểm hoặc trả tiền bảo hiểm cho người được thụ hưởng khi xảy ra.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC