Tin tức

Ba rủi ro trong hợp đồng cà phê Châu Âu

30/08/2016 11:40

Các DN VN hiện thường ký hợp đồng XK cà phê theo một hợp đồng mẫu mà người mua đưa ra là Hợp đồng cà phê Châu Âu (ECC). Tuy nhiên, điều đó dẫn đến nhiều rủi ro.

a13 copy

Chế biến cà phê xuất khẩu tại Đắc Lắc

Quy định điều khoản chất lượng như thế nào?

Nhiều hợp đồng xuất khẩu cà phê của Việt Nam quy định chất lượng theo mẫu, theo đó, mẫu trước khi giao hàng phải được người mua chấp thuận mà chưa quy định việc bảo quản mẫu. Trong khi vấn đề bảo quản cần được đặc biệt lưu tâm nếu không có biện pháp bảo quản thích hợp và có nguy cơ gây ra tranh chấp khi thực hiện hợp đồng. Một số hợp đồng xuất khẩu lại sử dụng việc dẫn chiếu đến tiêu chuẩn khi quy định chất lượng.

Ví dụ hợp đồng xuất khẩu cà phê robusta giữa một người xuất khẩu Việt Nam và bên mua Đức (năm 2014) có dẫn chiếu đến rất nhiều tiêu chuẩn: ISO 6673/1983, ISO 4150/1980, ISO 3310-2/1990, TCVN 4334/2001, TCVN 4193/2005. Hơn nữa, cũng trong hợp đồng này, hai bên thống nhất giám định theo quy trình của một Cty giám định quốc tế.

Không rõ nếu có sự mẫu thuẫn giữa các tiêu chuẩn này thì xử lý thế nào? Các tiêu chuẩn này đều có phương pháp giám định, có thể dẫn tới sự mâu thuẫn giữa tiêu chuẩn và quy trình giám định của Cty nước ngoài. Vì vậy, lời khuyên cho DN là cần phải nêu rõ tên tiêu chuẩn, năm ban hành, cơ quan ban hành tiêu chuẩn để tiện cho việc tham khảo, dẫn chiếu; chỉ nên dẫn chiếu đến một bộ tiêu chuẩn để tránh xảy ra mâu thuẫn giữa các bộ tiêu chuẩn.

Điều 8 của ECC quy định cụ thể cách lấy mẫu dùng cho mục đích đánh giá chất lượng cà phê đóng bao và cà phê đóng rời (có quy định thêm cách lấy mẫu cho phương thức vận tải bằng container). Địa điểm lấy mẫu kiểm tra phẩm chất ở đây là địa điểm nhận hàng (Điều 8(a), ECC 2002), điều này có nghĩa là người bán chịu mọi rủi ro về chất lượng hàng hóa trong quá trình vận chuyển hàng hóa và việc kiểm tra phẩm chất tại cảng đến có giá trị cuối cùng, quyết định.

Các quy định tại Điều 7 và Điều 8 ECC về lấy mẫu và kiểm tra chất lượng tại cảng đến là bất lợi cho người xuất khẩu Việt Nam. DN xuất khẩu cà phê Việt Nam nên cố gắng đàm phán để việc kiểm tra phẩm chất tại cảng đi là chung thẩm và ràng buộc cả hai bên. Để có thể thuyết phục đối tác chấp nhận điều này, nên chỉ định một Cty giám định độc lập, chuyên nghiệp, đồng thời quy định về phương pháp, cách thức lấy mẫu và tiến hành giám định ở cảng đi theo cách đã được quy định tại Điều 8 ECC.

"Thay vì phải áp dụng luật nước ngoài, trong bối cảnh Việt Nam đã tham gia CISG và các đối tác nhập khẩu cà phê chính của Việt Nam đều đã tham gia CISG (trừ Anh), thì việc áp dụng CISG là thuận lợi đối với DN Việt Nam."

Rủi ro “trọng lượng miễn trừ “

Trọng lượng miễn trừ là 0,5% và bất kỳ sự hao hụt trọng lượng nào ở nơi đến vượt quá 0,5%, người bán sẽ phải hoàn lại tiền theo ECC (Điều 2.e). Trước đây, trọng lượng miễn trừ là 1%, ECC năm 2002 giảm từ 1% xuống 0,5% với lý do là khi việc hàng được chuyên chở bằng bao gói hay bằng container làm giảm một cách đáng kể việc hao hụt trong lượng. Nhiều DN Việt Nam đã bị khiếu nại và phải hoàn lại tiền cho đối tác nước ngoài do tỷ lệ miễn trừ cao hơn 0,5%. Có hai cách để DN xuất khẩu cà phê Việt Nam đàm phán liên quan đến vấn đề trọng lượng hàng:

Một là, đàm phán để nâng trọng lượng miễn trừ lên 1%. Rõ ràng là điều kiện khí hậu ở Việt Nam là nóng ẩm khác với điều kiện khô lạnh ở Châu Âu (độ ẩm trung bình ở Việt Nam lên đến 80%, trong khi đó ở Châu Âu chỉ khoảng 50%), cà phê có tính hút ẩm, vì vậy việc áp dụng tỷ lệ miễn trừ là 0,5% là không phù hợp.

Hai là, đàm phán để áp dụng trọng lượng giao hàng ở cảng đi và giấy chứng nhận trọng lượng ở cảng đi là cuối cùng. Hóa đơn thanh toán ghi theo trọng lượng giao hàng ở cảng đi, người mua sẽ không có quyền đòi hoàn tiền nữa mà phải thanh toán dựa trên trọng lượng ở cảng đi.

Trọng tài nước ngoài hay trọng tài Việt Nam?

Theo ECC 2002, bất kỳ tranh chấp nào phát sinh mà không thể giải quyết bằng thương lượng sẽ được giải quyết bằng trọng tài tại địa điểm được xác định trong hợp đồng. Luật áp dụng là luật quốc gia nơi tiến hành trọng tài. Khảo sát các hợp đồng xuất khẩu cà phê mà DN Việt Nam ký kết, địa điểm trọng tài là: London, Hamburg, Le Havre, không có hợp đồng nào sử dụng trọng tài tại Việt Nam. Điều này còn kéo theo luật áp dụng là luật nước ngoài. Như vậy DN Việt Nam sẽ hoàn toàn bất lợi trong việc giải quyết tranh chấp. Giải pháp mà DN có thể tính đến, đó là đàm phán để sử dụng trọng tài Việt Nam, ví dụ như Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC), và luật áp dụng là Công ước Viên năm 1980 của Liên Hợp Quốc về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế (CISG). Điều 15 của ECC có loại trừ áp dụng CISG, nhưng điều đó không cản trở việc các bên trong hợp đồng thỏa thuận luật áp dụng là CISG (vì thỏa thuận của các bên có giá trị áp dụng cao hơn các quy định tại ECC).

-----

Kết quả hình ảnh cho nguyễn minh hằng ngoại thương

TS Nguyễn Minh Hằng

Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam

Trưởng Khoa Luật, Đại học Ngoại thương

Theo Báo Diễn đàn Doanh nghiệp

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Tòa án: điểm tựa cho hòa giải ngoài Tòa án 18/04/2018 16:17

    Theo nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới tại 190 nền kinh tế, có đến 173 nền kinh tế chấp nhận hoạt động hoà giải tự nguyện ngoài Tòa án. Ở Việt Nam, BLTTDS 2015 có một chương mới về công nhận thoả thuận hoà giải thành ngoài Toà án. Tháng 2 năm 2017, Chính phủ cũng ban hành Nghị định 22/2017/NĐ-CP về hoà giải thương mại. 

  • Tính bảo mật trong hòa giải thương mại 03/04/2018 17:04

    Hòa giải thương mại và Trọng tài thương mại là hai trong các phương thức giải quyết tranh chấp lựa chọn (ngoài tòa án) theo pháp luật Việt Nam. Theo đó, các phương thức này được hình thành dựa trên sự thỏa thuận, tự nguyện và có thủ tục giải quyết tuân thủ quy định pháp luật, cụ thể là Nghị định 22/2017/NĐ-CP (NĐ22) về hòa giải thương mại và Luật Trọng tài thương mại năm 2010 (LTTTM). 

  • Để tránh “chưa được vạ thì má đã sưng” trong giải quyết tranh chấp 03/04/2018 11:28

    Trong rất nhiều vụ tranh chấp, bên thắng kiện “chưa được vạ thì má đã sưng” do phải mất nhiều thời gian, công sức, chi phí để khởi kiện nhưng bên thua kiện thì không còn tài sản để thi hành án. Do đó, việc áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời (BPKCTT) là cần thiết để hạn chế rủi ro cho bên thắng kiện.

  • Bộ Tư pháp cam kết đơn giản hóa điều kiện gia nhập thị trường 28/03/2018 11:39

    Thực hiện Nghị quyết của Chính phủ, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tư pháp đã chỉ đạo các đơn vị thuộc Bộ có liên quan rà soát các điều kiện kinh doanh còn chồng chéo, bất cập, không đồng bộ không cần thiết thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ và đề xuất phương án đơn giản, cắt giảm hoặc bãi bỏ.

  • VIAC và THAC ký kết thỏa thuận hợp tác 21/03/2018 09:25

    THAC là tổ chức trọng tài quốc tế thứ 9 ký kết thỏa thuận hợp tác với VIAC trong mục tiêu chung hướng tới đẩy mạnh, phát triển nền trọng tài tại mỗi quốc gia cũng như trên thế giới. Thỏa thuận hợp tác giữa THAC và VIAC đánh dấu một bước tiến mới trong hợp tác giữa hai bên cũng như mở ra cơ hội tăng cường hoạt động phối hợp nhằm tiếp cận và hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp tại Thái Lan và Việt Nam tốt hơn.

  • VIAC kết nạp 06 Trọng tài viên mới 21/03/2018 07:30

    Các Trọng tài viên mới đều là những chuyên gia uy tín giàu kinh nghiệm trong các lĩnh vực tài chính, chứng khoán, bảo hiểm, xây dựng đều là những lĩnh vực tranh chấp chiếm tỷ lệ cao tại VIAC sau mua bán hàng hóa. Với Danh sách Trọng tài viên không ngừng mở rộng, bao gồm những chuyên gia uy tín hàng đầu trong các lĩnh vực, VIAC mong muốn ngày càng đáp ứng tốt hơn nhu cầu giải quyết tranh chấp thương mại bằng trọng tài.

  • Hòa giải thương mại Việt Nam đã tiệm cận thông lệ quốc tế? 07/03/2018 15:25

    Sau một giai đoạn dài hoạt động, hòa giải thương mại đã chính thức được công nhận kết quả hòa giải ngoài Tòa án trong Luật. Các văn bản dưới Luật đã và đang nỗ lực để hoàn thiện khung pháp lý, mở ra cơ hội giải quyết các tranh chấp bằng hòa giải cho các bên trong hoạt động thương mại tại Việt Nam.

  • Chế tài trả tiền chênh lệch - "bảo bối" bị bỏ quên 22/02/2018 08:52

    Ở vị trí trung gian, doanh nghiệp thường gặp phải nỗi lo từ cả bên mua lẫn bên bán như bên mua có thể vi phạm hợp đồng, không giao hàng, giao hàng không đúng phẩm chất thỏa thuận, giao hàng trễ hẹn… trong khi đó, bên bán còn canh cánh nỗi lo mất uy tín với khách hàng cuối khi phát sinh trục trặc với lô hàng.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC