Tin tức

Để đường sắt bắt kịp ... hàng không

12/12/2016 09:14

Nguyên tắc cơ bản của kinh tế thị trường là tự do cạnh tranh một cách lành mạnh và bình đẳng

Theo LS Đức, Hiến pháp 2013 đã thừa nhận quyền tự do kinh doanh là một trong những quyền cơ bản của công dân. Điều 33 quy định: “Mọi người có quyền tự do kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật không cấm”.

– Nhưng không chỉ Hiến pháp, các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đều cố gắng đảm bảo quyền tự do kinh doanh cho người dân và DN, thưa ông?

Đúng vậy! Thời gian vừa qua, người dân và DN rất đồng tình với chủ trương xây dựng nền kinh tế thị trường, định hướng XHCN được ghi tại Nghị quyết của Đảng và Hiến pháp. Một trong những nguyên tắc quan trọng hàng đầu của chủ trương này là quyền tự do kinh doanh; quyền tự chủ kinh doanh; quyền chủ động điều chỉnh quy mô kinh doanh; quyền chủ động tìm kiếm thị trường, khách hàng và ký kết hợp đồng kinh tế.

Dù đã cố gắng gia tăng chất lượng phục vụ toàn diện, nhưng dường như ngành đường sắt vẫn đang “đuối sức” trước tốc độ phát triển của các ngành vận tải khác, đặc biệt là ngành hàng không giá rẻ.

Thể chế hoá quyền này, Quốc hội cũng thông qua các luật như Luật DN, Luật Cạnh tranh. Theo quy định tại Điều 7 về “Quyền của DN”, Luật DN năm 2014. Những quyền cơ bản về tự do kinh doanh một lần nữa được ghi nhận đầy đủ và chi tiết thành 12 quyền khác nhau.

Nhưng nếu một cơ quan hành chính hoặc người đại diện cơ quan hành chính mà có ý kiến hạn chế ngành này, ưu đãi ngành kia, liệu có ảnh hưởng tới nguyên tắc của kinh tế thị trường không, thưa ông?

Chỉ đạo hạn chế ngành này vì cạnh tranh với ngành kia là vi phạm quy định của Luật Cạnh tranh. Đơn cử như việc của ngành đường sắt và hàng không. Việc buộc DN, cá nhân phải mua dịch vụ của DN đường sắt và cản trở hay hạn chế hoạt động kinh doanh hợp pháp của DN hàng không là phân biệt đối xử.

Tại Điều 6 về “Các hành vi bị cấm đối với cơ quan quản lý nhà nước”, Luật Cạnh tranh năm 2014 quy định: “cơ quan quản lý nhà nước không được thực hiện những hành vi sau đây để cản trở cạnh tranh trên thị trường: 1. Buộc DN, cơ quan, tổ chức, cá nhân phải mua, bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ với DN được cơ quan này chỉ định, trừ hàng hoá, dịch vụ thuộc lĩnh vực độc quyền nhà nước hoặc trong trường hợp khẩn cấp theo quy định của pháp luật; 2. Phân biệt đối xử giữa các DN; 3. Ép buộc các hiệp hội ngành nghề hoặc các DN liên kết với nhau nhằm loại trừ, hạn chế, cản trở các DN khác cạnh tranh trên thị trường; 4. Các hành vi khác cản trở hoạt động kinh doanh hợp pháp của DN”.

Vận dụng điều luật này để thấy rằng, các chỉ thị hành chính cũng cần cẩn trọng.

Thực tế, Bộ trưởng Bộ GTVT cũng mới chỉ nói tại cuộc họp thường trực Ủy ban An toàn giao thông quốc gia “không thể để các hãng muốn tăng chuyến là cho tăng… Chuyện hàng không “vét” hết khách của đường sắt thì chỉ có ở Việt Nam”. Ông đánh giá thế nào về tác động của ý kiến của một tư lệnh ngành này?

Theo tôi, trong những cuộc họp như vậy, phát ngôn của một tư lệnh ngành mang tính chỉ đạo để các cơ quan trực thuộc phải thực hiện. Điều này sẽ rất dễ gây nhiễu loạn thị trường. Phát ngôn đó chưa cần trở thành chỉ đạo chính thức cũng đã có thể gây ra tình trạng khan hiếm, tăng giá vé máy bay, gây thiệt hại cho người dân hoặc gây hoang mang cho DN.

Rõ ràng, lời nói của Bộ trưởng trong một không khí Chính phủ đang quyết liệt cải cách nền hành chính đảm bảo sự phát triển lành mạnh của một nền kinh tế thị trường, như dội gáo nước lạnh vào nền kinh tế. Môi trường đầu tư kinh doanh của các DN liên quan đến lĩnh vực GTVT rất có thể sẽ biến dạng, méo mó, không tuân theo quy luật cạnh tranh.

Điều này cũng gây hoang mang, lo lắng cho hàng triệu người dân sắp phải đối mặt với thực tế đi lại căng thẳng, khó khăn, mệt mỏi vào mỗi dịp lễ tết chuẩn bị mua vé về quê. Cảnh xếp hàng dài chờ mua vé tàu hoả sẽ càng trở nên ám ảnh đối với nhiều người. Cùng với đó là lo sợ vé máy bay tăng giá vì DN chần chừ không dám tăng chuyến do “nhắc nhở” của Bộ trưởng.

Nhưng đường sắt cần ưu ái hơn vì ngành này đang yếu cần phải hỗ trợ, thưa ông?

Hỗ trợ mà trái nguyên tắc cạnh tranh bình đẳng thì chỉ mang lại lợi trước mắt và hại về lâu dài. Nói về chất lượng dịch vụ và vi phạm quy định về an toàn giao thông thì hiện nay chỉ có đường sắt mới dám tăng chỗ ngồi trái quy định. Cứ mỗi dịp tết, các toa tàu hầu như đều có chuyện xếp thêm ghế nhựa, ngồi ghép, nối toa… Trong khi, xe ôtô khách thì bị phạt ngay và máy bay thì không bao giờ có chuyện đó vì an toàn đã theo chuẩn quốc tế hoá.

Không nên lo sợ hàng không sẽ thay thế đường sắt mà mất cân đối về dịch vụ vận tải. Mỗi ngành đều có thế mạnh riêng, máy bay làm sao có thể cạnh tranh tốt với những tuyến đường sắt khoảng 300 km trở lại… và kể cả có biến mất một loại hình vận chuyển nào đó thì cũng chỉ là quy luật phát triển. Như câu chuyện của phim Kodak phải giải tán vì công nghệ kỹ thuật số cũng không thể dùng quyết định hành chính mà cứu vãn được.

– Xin cảm ơn ông!

 Bá Tú thực hiện 

_______________

Kết quả hình ảnh cho trương thanh đức

 

Luật sư Trương Thanh Đức

Chủ tịch Hội đồng Thành viên Công ty Luật BASICO

Trọng tài viên, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam

_____________________

Chuyên mục phối hợp "Báo diễn đàn Doanh nghiệp" và

viac_logo-copy

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Diễn đàn Hòa giải Châu Á Thái Bình Dương APMF lần thứ 8 17/11/2017 15:46

    Diễn đàn Hòa giải Châu Á Thái Bình Dương (APMF) được thành lập từ năm 2001 và là một tổ chức phi lợi nhuận nhằm mục đích truyền bá, phổ biến và phát triển kiến thức và kĩ năng của việc hòa giải và các hình thức giải quyết tranh chấp khác giữa các quốc gia với các nền văn hóa đa dạng trong khu vực châu Á Thái Bình Dương. 

  • Chung kết Cuộc thi Phiên tòa giả định cấp quốc gia VMOOT 2017 14/11/2017 17:23

    Sáng 13/11, Vòng chung kết Cuộc thi Phiên tòa giả định (VMOOT) cấp quốc gia năm 2017 đã diễn ra sôi nổi và kịch tính. Cuộc thi do Đại học Luật tổ chức với sự đồng hành và bảo trợ về chuyên môn của Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) và Câu lạc bộ Luật sư Thương mại Quốc tế (VBLC). Sau 4 tháng tranh tài sôi nổi, vượt qua 52 đội thi đến từ 28 đơn vị đào tạo Luật trên cả nước, đội tuyển trường Đại học Luật thành phố Hồ Chí Minh đã xuất sắc giành giải Nhất trong mùa đầu tiên.

  • Hội nghị Trọng tài Quốc tế 2017: Giới thiệu Luật mềm của IBA 08/11/2017 11:12

    Ngày 04/11/2017 tại Hà Nội, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp với nhóm Trọng tài Châu Á Thái Bình Dương của Liên đoàn Luật sư quốc tế IBA tổ chức Ngày Trọng tài Quốc tế 2017: Giới thiệu Luật mềm của IBA. Chương trình đã thu hút đông đảo các Trọng tài viên, các luật sư trong và ngoài nước tham dự. Chương trình nhằm hỗ trợ các luật sư, đại diện doanh nghiệp tiếp nhận các kinh nghiệm quốc tế trong việc sử dụng trọng tài quốc tế để giải quyết các tranh chấp.

  • Sản phẩm bảo hộ tại Việt Nam chưa chắc nước khác công nhận 08/11/2017 10:08

    Trong quá trình vận hành Bàn tư vấn Pháp luật - hoạt động thuộc Dự án Nâng cao năng lực hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam, VIAC đã nhận được nhiều câu hỏi, yêu cầu tư vấn liên quan tới việc đăng ký sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm của doanh nghiệp khởi nghiệp trong hoạt động thương mại quốc tế. Tuy vậy, nhãn hiệu được Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam thì sẽ được bảo hộ tại Việt Nam chứ chưa chắc được bảo hộ tại các nước khác trên thế giới.

  • Hội nghị Xúc tiến thương mại giữa các nền kinh tế APEC 08/11/2017 09:03

    Vừa qua, Câu lạc bộ Luật sư Thương mại Quốc tế (VBLC) phối hợp cùng với Liên đoàn Luật sư Châu Á Thái Bình Dương (IPBA), Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) tổ chức hội nghị Xúc tiến thương mại giữa các nền kinh tế APEC. Với những chủ đề hấp dẫn, hội thảo đã thu hút sự quan tâm của các luật sư, đại diện doanh nghiệp lớn cùng các nhà hoạch định chính sách trong và ngoài nước tham gia.

  • Phân biệt hòa giải thương mại và trọng tài thương mại 07/11/2017 09:41

    Hòa giải thương mại và trọng tài thương mại là hai trong các phương thức giải quyết tranh chấp lựa chọn (ngoài tòa án) theo pháp luật Việt Nam. Theo đó, các phương thức này được hình thành dựa trên sự thỏa thuận, tự nguyện và có thủ tục giải quyết tuân thủ quy định pháp luật; cụ thể là Nghị định 22/2017/NĐ-CP về hòa giải thương mại và Luật Trọng tài thương mại năm 2010. 

  • VIAC tiếp đón Phó Tổng Thư ký Tòa án Trọng tài Thường trực PCA tới thăm và làm việc 03/11/2017 14:40

    Tuần qua, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam vinh dự được tiếp đón đại diện Tòa án Trọng tài Thường trực (PCA) – Ông Brooks W. Daly, Phó Tổng Thư ký PCA và đại diện Bộ Ngoại giao Việt Nam tới thăm và làm việc tại VIAC. Ông Daly, đại diện Bộ Ngoại giao và các đại diện từ VIAC đã có buổi làm việc ngắn với chủ đề xoay quanh thực trạng giải quyết tranh chấp tại Việt và đề nghị hợp tác giữa hai bên trong thời gian tới.

  • VIAC tiếp đón đoàn cán bộ đại diện Samsung Việt Nam 02/11/2017 17:33

    Sáng ngày 31/10/2017, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) đã có buổi tiếp đón đoàn cán bộ Samsung Việt Nam tới thăm và làm việc. Qua các nội dung trao đổi, đại diện Samsung - ông Han Ki Wook (Giám đốc Pháp chế Samsung Việt Nam) đã dành những đánh giá tích cực về xu thế trọng tài thương mại tại Việt Nam những năm gần đây, ông cho rằng phương thức giải quyết tranh chấp tiến bộ này là mảnh ghép hoàn hảo cho sự văn minh trong kinh doanh và bày tỏ thiện chí muốn tìm hiểu rõ hơn hoạt động giải quyết tranh chấp tại VIAC.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC