Tin tức

Tranh chấp về nội dung vận đơn - tàu khởi hành chậm. Ai phải chịu trách nhiệm?

26/10/2016 10:17
Ngô Khắc Lễ, Trọng tài viên VIAC
                                            
Hợp đồng vận chuyển theo chuyến mẫu Gencon, chở hàng từ cảng Kakinada (Ấn Độ) về Hải Phòng (Việt nam), hàng hóa vận chuyển là lúa mỳ để rời (bulk wheat). Sau khi bốc xong hàng, tàu không thể rời cảng ngay vì vận đơn chưa được ký phát với lý do có tranh chấp giữa chủ tàu/người vận chuyển về tình trạng hàng hóa ghi trên biên lai thuyền phó (Mate’s Receipt) và vận đơn.         
Kết quả hình ảnh cho vận tải biển 
Sau khi hàng được bốc lên tàu, người giao hàng/thuê vận chuyển đòi phải có vận đơn hoàn hảo với lý do hàng đã được bốc lên tàu trong tình trạng tốt (sound condition) và đã được giám định viên của người mua hàng kiểm tra rất nghiêm ngặt. Chủ tàu/người vận chuyển căn cứ vào kết quả giám định của giám định viên thuộc Hội Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ tàu (P&I Club) - người đã thay mặt cho cả chủ tàu đăng ký (registered owner) và chủ tàu danh nghĩa (disponent owners - người đi thuê lại tàu để vận chuyển hàng hóa - chính là người vận chuyển) để giám định tình trạng hàng hóa khi bốc lên tàu, và chủ tàu cho rằng, theo mẫu hàng lấy ngẫu nhiên từ các hầm hàng, bột mỳ đã bị lẫn tạp chất như sợi đay, cỏ khô... Một số chỗ có hiện tượng hàng bị biến mầu mà nguyên nhân có thể là do còn sót lại một số viên thuốc hun trùng (fumigant tables), nên đã từ chối cấp vận đơn hoàn hảo cho người giao hàng/người thuê vận chuyển.     
Đứng trước nguy cơ không lấy được vận đơn hoàn hảo, người thuê vận chuyển hơi “xuống nước” với đồng ý có ghi chú về tình trạng hàng hoá nhưng là ghi vào Biên bản sự kiện (statement of facts), còn Biên lai thuyền phó (Mate’s receipt) và Vận đơn vẫn phải “hoàn hảo”, tức là không có bất cứ ghi chú nào. Ngoài ra, họ còn cho rằng họ không có quan hệ hợp đồng với chủ tàu đăng ký (registered owners) - người dứt khoát đòi phải ghi chú tình trạng hàng hóa lên vận đơn.
Hội đồng trọng tài nhận thấy, tuy người thuê vận chuyển nói rằng có làm giám định tình trạng hàng hóa nhưng chưa bao giờ thu xếp giám định đối tịch để phản bác kết luận của giám định viên hội P&I hoặc tiến hành giám định chung (joint surey) cùng với các giám định của hội P&I cũng như chưa đưa ra được bất kỳ biên bản giám định hay bằng chứng nào khác với biên bản giám định của giám định viên hội P&I đưa ra. Sau khi xem xét, hội đồng trọng tài thấy rằng, có đủ cơ sở để kết luận hàng có lẫn côn trùng (live weevil infestation) như biên bản giám định của giám định viên hội P&I đã phát hiện.    
Người thuê vận chuyển cho rằng do họ không có quan hệ hợp đồng với chủ tàu chính (head owners) nên chủ tàu danh nghĩa (disponent owners) – người vận chuyển cũng không có quyền khiếu nại đòi họ bồi thường vì đã gây ra chậm trễ cho tàu. Quan điểm này đã không được hội đồng trọng tài chấp nhận với phân tích rằng chủ tàu danh nghĩa ở đây chính là “người vận chuyển” (carrier) mà “người vận chuyển” là người dùng tàu thuộc sở hữu của mình hoặc tàu của người khác (đi thuê tàu) để vận chuyển hàng hoá. Vì vậy, chủ tàu danh nghĩa ở đây có đầy đủ quyền như một chủ tàu chính trong việc khiếu kiện trước hội đồng trọng tài. Hội đồng trọng tài còn cho rằng, vì hàng hoá có lẫn côn trùng và tạp chất nên chủ tàu/người vận chuyển không những có quyền ghi chú tình trạng này lên vận đơn mà còn phải có nghĩa vụ đối với bên thứ ba cầm giữ vận đơn (third party holders of the bills of lading) trong việc phản ánh đúng đắn tình trạng hàng hoá khi bốc lên tàu thể hiện trên vận đơn. 
Theo hợp đồng mua bán hàng hóa, hàng phải được giao phù hợp với hợp đồng về mặt chất lượng, số lượng… Đây là quan hệ giữa người bán và người mua và không thể vì yêu cầu đó mà phản ánh không trung thực trên vận đơn tình trạng thực tế của hàng hoá. Nếu người giao hàng hay người thuê vận chuyển muốn được cấp Biên lai thuyền phó và vận đơn hoàn hảo, họ phải chứng minh rằng hàng hoá được bốc lên tàu trong tình trạng tốt (good condition).   
Người thuê vận chuyển biết rằng hàng hóa được bốc lên tàu trong tình trạng không thể được cấp vận đơn hoàn hảo nên đã đề nghị được làm thư cam kết bồi thường về tình trạng hàng hoá như vậy nếu có khiếu nại. Thư cam kết không phải là hiếm khi xảy ra nhưng chủ tàu/người vận chuyển không buộc phải chấp nhận thư loại này vì làm như vậy là họ đã đánh lừa bên thứ ba cầm giữ vận đơn. Ngoài ra, chủ tàu/người vận chuyển đã tự đặt mình vào thế bất lợi khi bồi thường cho bên thứ ba nếu có khiếu nại về tình trạng hàng hoá và đi đòi người có thư cam kết nói trên bồi thường thiệt hại trong khi số tiền mà chủ tàu/người vận chuyển đã trả cho bên thứ ba lại không được Hội P&I xem xét bồi thường vì theo qui tắc của Hội, mọi hành vi gian dối đều không thuộc rủi to được bảo hiểm.  Do đó, trong bất kỳ thời gian và hoàn cảnh nào (kể cả tình huống cụ thể này là tàu đã bốc xong hàng, chờ khỏi hành) việc chủ tàu/người vận chuyển từ chối, không chấp nhận thư cam kết bồi thường cũng không thể bị coi là một hành động không hợp lý (unreasonable) như lập luận lẽ của người thuê vận chuyển.
Nhiều ngày trôi qua sau khi bốc xong hàng, tàu vẫn chưa rời cảng. Các bên vẫn tiếp tục thương lượng về việc cấp chứng từ “hoàn hảo” (clean).
Cuối cùng thì chủ tàu/người vận chuyển chấp nhận thư cam kết bồi thường của người thuê vận chuyển và đồng ý cấp vận đơn hoàn hảo nhưng vẫn có ghi chú về tình trạng hàng hoá trên Biên lai thuyền phó. Sau đó, vì thời gian đã quá muộn, người thuê vận chuyển lại đề nghị chủ tàu/người vận chuyển cho ghi lùi ngày trên vận đơn (ante-dated bill of lading) để phù hợp với hợp đồng mua bán hàng hóa. Một lần nữa, chủ tàu/người vận chuyển lại chấp nhận đề nghị này của người thuê vận chuyển.     
Lại xảy ra tiếp một việc, vì tàu đỗ tại cảng khá lâu nên đã quá thời hạn phải trả tiền cước vận chuyển trong khi người thuê vận chuyển muốn có vận đơn “freight prepaid” (đã trả tiền cước vận chuyển). Để được như vậy, chủ tàu/người vận chuyển yêu cầu người người thuê vận chuyển trả tiền cước trước khi ký phát vận đơn “freight prepaid”. Người thuê vận chuyển tiếp tục  gây chậm trễ cho tàu trong khi làm thủ tục để chuyển trả tiền cước vận chuyển.    
Cuối cùng, Hội đồng trọng tài kết luận rằng người thuê vận chuyển phải chịu trách nhiệm về thời gian chậm trễ gây ra cho tàu trong quá trình thương lượng về chứng từ cũng như thời gian chờ đợi việc trả cước phí vận chuyển. Chủ tàu/người vận chuyển không phải chịu trách nhiệm về thời gian chậm trễ này.     
Chủ tàu/người vận chuyển đã hành động một cách hợp lý trong khi người thuê vận chuyển đã có những đòi hỏi vô lý - những đòi hỏi mà mình không có quyền yêu cầu cũng như không có quyền kéo dài thời gian cho những đòi hỏi vô lý đó, vì theo luật, người thuê vận chuyển có nghĩa vụ và bảo đảm rằng trong một khoảng thời gian hợp lý sau khi tàu bốc xong hàng (thường là một vài giờ đồng hồ), tàu có thể rời cảng. Nếu không, người thuê vận chuyển phải bồi thường thiệt hại vì đã gây ra chậm trễ cho tàu. 
Trong vụ tranh chấp nói trên, việc đòi hỏi vô lý về nội dung vận đơn của người thuê vận chuyển đã gây ra chậm trễ cho tàu 11 ngày và 6 giờ. Chủ tàu/người vận chuyển có quyền đòi bồi thường thiệt hại về khoảng thời gian này.
(Vụ tranh chấp nêu trên đã được giải quyết tại Trọng tài Luân-Đôn - London Arbitration Award, No. 12/07, Lloyd’s Maritime Law Newsletter No. 719, 6 June 2007)./. 
Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Diễn đàn Hòa giải Châu Á Thái Bình Dương APMF lần thứ 8 17/11/2017 15:46

    Diễn đàn Hòa giải Châu Á Thái Bình Dương (APMF) được thành lập từ năm 2001 và là một tổ chức phi lợi nhuận nhằm mục đích truyền bá, phổ biến và phát triển kiến thức và kĩ năng của việc hòa giải và các hình thức giải quyết tranh chấp khác giữa các quốc gia với các nền văn hóa đa dạng trong khu vực châu Á Thái Bình Dương. 

  • Chung kết Cuộc thi Phiên tòa giả định cấp quốc gia VMOOT 2017 14/11/2017 17:23

    Sáng 13/11, Vòng chung kết Cuộc thi Phiên tòa giả định (VMOOT) cấp quốc gia năm 2017 đã diễn ra sôi nổi và kịch tính. Cuộc thi do Đại học Luật tổ chức với sự đồng hành và bảo trợ về chuyên môn của Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) và Câu lạc bộ Luật sư Thương mại Quốc tế (VBLC). Sau 4 tháng tranh tài sôi nổi, vượt qua 52 đội thi đến từ 28 đơn vị đào tạo Luật trên cả nước, đội tuyển trường Đại học Luật thành phố Hồ Chí Minh đã xuất sắc giành giải Nhất trong mùa đầu tiên.

  • Hội nghị Trọng tài Quốc tế 2017: Giới thiệu Luật mềm của IBA 08/11/2017 11:12

    Ngày 04/11/2017 tại Hà Nội, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp với nhóm Trọng tài Châu Á Thái Bình Dương của Liên đoàn Luật sư quốc tế IBA tổ chức Ngày Trọng tài Quốc tế 2017: Giới thiệu Luật mềm của IBA. Chương trình đã thu hút đông đảo các Trọng tài viên, các luật sư trong và ngoài nước tham dự. Chương trình nhằm hỗ trợ các luật sư, đại diện doanh nghiệp tiếp nhận các kinh nghiệm quốc tế trong việc sử dụng trọng tài quốc tế để giải quyết các tranh chấp.

  • Sản phẩm bảo hộ tại Việt Nam chưa chắc nước khác công nhận 08/11/2017 10:08

    Trong quá trình vận hành Bàn tư vấn Pháp luật - hoạt động thuộc Dự án Nâng cao năng lực hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam, VIAC đã nhận được nhiều câu hỏi, yêu cầu tư vấn liên quan tới việc đăng ký sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm của doanh nghiệp khởi nghiệp trong hoạt động thương mại quốc tế. Tuy vậy, nhãn hiệu được Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam thì sẽ được bảo hộ tại Việt Nam chứ chưa chắc được bảo hộ tại các nước khác trên thế giới.

  • Hội nghị Xúc tiến thương mại giữa các nền kinh tế APEC 08/11/2017 09:03

    Vừa qua, Câu lạc bộ Luật sư Thương mại Quốc tế (VBLC) phối hợp cùng với Liên đoàn Luật sư Châu Á Thái Bình Dương (IPBA), Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) tổ chức hội nghị Xúc tiến thương mại giữa các nền kinh tế APEC. Với những chủ đề hấp dẫn, hội thảo đã thu hút sự quan tâm của các luật sư, đại diện doanh nghiệp lớn cùng các nhà hoạch định chính sách trong và ngoài nước tham gia.

  • Phân biệt hòa giải thương mại và trọng tài thương mại 07/11/2017 09:41

    Hòa giải thương mại và trọng tài thương mại là hai trong các phương thức giải quyết tranh chấp lựa chọn (ngoài tòa án) theo pháp luật Việt Nam. Theo đó, các phương thức này được hình thành dựa trên sự thỏa thuận, tự nguyện và có thủ tục giải quyết tuân thủ quy định pháp luật; cụ thể là Nghị định 22/2017/NĐ-CP về hòa giải thương mại và Luật Trọng tài thương mại năm 2010. 

  • VIAC tiếp đón Phó Tổng Thư ký Tòa án Trọng tài Thường trực PCA tới thăm và làm việc 03/11/2017 14:40

    Tuần qua, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam vinh dự được tiếp đón đại diện Tòa án Trọng tài Thường trực (PCA) – Ông Brooks W. Daly, Phó Tổng Thư ký PCA và đại diện Bộ Ngoại giao Việt Nam tới thăm và làm việc tại VIAC. Ông Daly, đại diện Bộ Ngoại giao và các đại diện từ VIAC đã có buổi làm việc ngắn với chủ đề xoay quanh thực trạng giải quyết tranh chấp tại Việt và đề nghị hợp tác giữa hai bên trong thời gian tới.

  • VIAC tiếp đón đoàn cán bộ đại diện Samsung Việt Nam 02/11/2017 17:33

    Sáng ngày 31/10/2017, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) đã có buổi tiếp đón đoàn cán bộ Samsung Việt Nam tới thăm và làm việc. Qua các nội dung trao đổi, đại diện Samsung - ông Han Ki Wook (Giám đốc Pháp chế Samsung Việt Nam) đã dành những đánh giá tích cực về xu thế trọng tài thương mại tại Việt Nam những năm gần đây, ông cho rằng phương thức giải quyết tranh chấp tiến bộ này là mảnh ghép hoàn hảo cho sự văn minh trong kinh doanh và bày tỏ thiện chí muốn tìm hiểu rõ hơn hoạt động giải quyết tranh chấp tại VIAC.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC