Tin tức

Để giảm rủi ro từ các hợp đồng thương mại quốc tế

05/06/2018 08:57
Cách nay vài tuần, Công an TPHCM đã tạm giữ đối tượng Obiora Waltter (quốc tịch Nigeria) sử dụng internet để lừa đảo với số tiền lên tới hàng chục tỷ đồng tại Việt Nam. 
Qua đấu tranh, đối tượng khai nhận đã chiếm quyền kiểm soát, thay đổi địa chỉ email, số tài khoản… của doanh nghiệp bị hại, sau đó nhận tiền bất chính. Trước đó, thương vụ Việt Nam tại một số nước cũng đã phát đi cảnh báo, xử lý các trường hợp liên quan đến việc DN nước ta bị đối tác nước ngoài lừa đảo. 
Mất tiền do chủ quan
Gần đây, có doanh nghiệp chuyên về nông sản tại một tỉnh ở miền Tây Nam bộ đã phải thông qua Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) để khởi kiện một doanh nghiệp nhập khẩu của châu Âu liên quan tới việc nhận hàng nhưng không chuyển tiền. Qua so sánh, đối chiếu thông tin thì bên nước ngoài cho biết đã chuyển tiền đầy đủ làm 4 đợt, với tổng số tiền lên tới hàng chục tỷ đồng cho nguyên đơn. Bên bị đơn cho biết, doanh nghiệp Việt Nam có đưa ra một email tên miền “Yahoo” chỉ định tài khoản thụ hưởng là người Trung Quốc (thực chất là hacker - dùng email mạo danh, đổi thông tin tài khoản doanh nghiệp Việt Nam, đề nghị bên nước ngoài chuyển tiền - PV).
Trong quá trình giải quyết tranh chấp, phía Việt Nam đưa ra hợp đồng có thông tin người thụ hưởng là công ty của họ tại Việt Nam. Vì đây là căn cứ để đối tác nước ngoài chuyển đúng thông tin, không cần phải chuyển vào tài khoản người thứ 3. Nhưng phía bên nước ngoài đưa ra bằng chứng hợp đồng phía Việt Nam không có thông tin người thụ hưởng, nên họ căn cứ vào thông tin trên email chuyển khoản sang người thụ hưởng là bên thứ 3 ở Trung Quốc. 
Để giảm rủi ro từ các hợp đồng thương mại quốc tế ảnh 1Doanh nghiệp chuyên doanh đa ngành nghề như thủ công mỹ nghệ, mây tre đan… cần thận trọng khi giao dịch với đối tác ở nước ngoài. Trong ảnh: Khách chọn mua túi xách làm từ lục bình
Luật sư Châu Việt Bắc, Phó Tổng thư ký VIAC, nhìn nhận, đối với vụ việc trên, theo thủ tục tố tụng trọng tài hoặc tố tụng dân sự tại tòa án thì nghĩa vụ chứng minh thuộc về các bên tham gia vụ kiện. Cụ thể, các bên chứng minh bằng phương thức như truy xuất thông tin bản gốc hợp đồng để cho thấy rằng tài liệu do bên mình cung cấp chính là tài liệu các bên đã ký giao kết. Việc chứng minh này hơi khó, vì liên quan đến phương thức giao dịch. Mà cụ thể trong trường hợp này là giao dịch bằng fax. Nguyên đơn (Công ty Việt Nam) thảo hợp đồng, sau đó chuyển bằng email sang nước ngoài để bị đơn ký tên, đóng dấu rồi fax lại cho nguyên đơn làm thủ tục tương tự (ký tên, đóng dấu, fax trở lại cho bị đơn). Như vậy, chỉ riêng từng bên (nguyên đơn và bị đơn) đang nắm giữ bản lưu hợp đồng chỉ có con dấu có chữ ký… màu đen (thông qua fax) của bên đối tác. Muốn chứng minh hợp đồng là bản chính các bên đã giao dịch thì phải lưu trữ tất cả các file liên quan đến họ đã chuyển bản gốc này cho bên còn lại. Có thể doanh nghiệp chứng minh được rằng, tại thời điểm đó có fax một thông điệp dữ liệu, nhưng không chứng minh được trong nội dung đã fax liệu có tồn tại hay không tồn tại tài khoản người thụ hưởng. Do vậy, với phương thức giao dịch điện tử bằng fax có rủi ro. 
Luật sư Châu Việt Bắc dẫn chứng, có thể chứng minh rằng tài khoản của “anh A” vừa nhận một cuộc điện thoại vào ngày giờ cụ thể, nhưng đâu thể chứng minh nội dung cuộc điện thoại đó là gì. Chính vì vậy, hai bên không chứng minh được thông qua fax, mà phải quay sang chứng minh bằng hình thức khác, đó là căn cứ xem xét email giao dịch chỉ định chuyển tiền cho người thứ ba có phải là của nguyên đơn hay không. Bên nguyên đơn cho rằng, email có tên miền “vnn.vn” là email hợp lệ. Điều đó có nghĩa email chuyển tiền có tên miền “@yahoo.com.vn” không hợp lệ. Trong vụ này, nếu chỉ dừng lại ở việc hai bên giao dịch với nhau qua emai có tên miền “vnn.vn” thì phía Việt Nam sẽ thắng kiện. Thế nhưng, phía bị đơn lại chứng minh được rằng, trong quá trình giao dịch giữa hai bên, phía Việt Nam đã từng sử dụng 2 địa chỉ email có tên miền “vnn.vn” và “@yahoo.com.vn”, mặc dù phía Việt Nam thoái thác từng sử dụng tên miền “@yahoo.com.vn” để chỉ thị chuyển tiền. Kết cục, phía công ty Việt Nam thua kiện. 
Cẩn trọng
Không chỉ bị lừa chuyển tiền như thương vụ trên, còn nhiều vụ lừa đảo trong kinh doanh có yếu tố nước ngoài giữa doanh nghiệp Việt Nam với các đối tác cũng liên tiếp được Bộ Công thương nước ta phát đi cảnh báo, chẳng hạn như vụ doanh nghiệp ký kết các hợp đồng bán hàng nông sản cho đối tác UAE.
Theo phân tích của lãnh đạo Tham tán Thương mại Việt Nam tại UAE, thị trường nước này khá dễ chịu nên nhiều doanh nghiệp Việt muốn hợp tác. Quốc gia này hiện trung chuyển khoảng 40% hàng hóa nhập khẩu, do vậy mức độ cạnh tranh giữa các doanh nghiệp cùng ngành nghề cực kỳ khốc liệt.
Thêm nữa, phương thức thanh toán tại nước này đối với nhóm hàng nông sản thường là đặt cọc, sau đó trả chậm chứ hiếm khi chịu mở L/C (tín dụng thư do ngân hàng lập). Do vậy doanh nghiệp Việt nên cẩn trọng, tránh để bị trả chậm sẽ dẫn đến tình trạng đọng vốn hoặc cạnh tranh kiểu hạ giá bán làm mất uy tín thương hiệu nông sản trong nước. 
Trước đây, chắc hẳn mọi người còn nhớ vụ một tòa án tại Thái Lan đã công nhận phán quyết trọng tài của VIAC xử vụ kiện giữa một công ty tại Việt Nam bán cho một công ty bên Thái Lan 1.000 tấn gạo, nhưng sau đó bị bên Thái “xù” nợ. Cụ thể, hợp đồng bán gạo được chia thành 2 đợt giao hàng, kèm các tiêu chuẩn cụ thể. Bên mua (công ty tại Thái Lan) chấp nhận mẫu hàng do bên bán gửi đến. Thế nhưng, thời điểm bên bán tiến hành giao gạo thì bên mua thông báo từ chối nhận hàng vì chất lượng không phù hợp theo hợp đồng. Vì trong hợp đồng mua bán có thỏa thuận điều khoản hàm lượng hạt tấm không vượt quá 6%, nhưng gạo được giao cho công ty ở Thái Lan lại có hàm lượng hạt tấm vượt quá 7%. Vậy điều này có vi phạm thỏa thuận hợp đồng? Truy ngược lại vụ việc, Hội đồng VIAC phát hiện, trong quá trình lấy mẫu gạo để đi đến ký kết hợp đồng, kết quả tại thời điểm phân tích cho thấy hàm lượng hạt tấm hơn 7% nhưng vẫn được các bên đồng thuận. Theo đó, phía công ty Việt Nam thắng cuộc. 
Luật sư Châu Việt Bắc khuyến cáo, doanh nghiệp hãy cẩn trọng với các giao dịch cùng đối tác. Có những chi tiết nhỏ nhưng cực kỳ quan trọng đã “làm nên lịch sử” như vụ thắng kiện của công ty xuất khẩu gạo; nhưng cũng có sơ suất để hacker nhòm ngó, gây thiệt hại hàng chục tỷ đồng như công ty nông sản làm ăn với đối tác châu Âu. Theo Luật sư Châu Việt Bắc, giao dịch bằng fax luôn có những rủi ro tiềm ẩn. Với trường hợp sử dụng email, doanh nghiệp hãy dùng tên miền riêng của công ty tại Việt Nam, không dùng các địa chỉ email có tên miền khác như gmail, yahoo… Tiếp nữa, khi thanh toán tiền các đơn hàng, doanh nghiệp nên thông qua nhiều phương thức giao dịch khác để xác nhận lại cho chắc chắn, ví dụ điện thoại, viber, wechat chẳng hạn.
 
Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • [TP. HCM] Hội thảo “Xung đột thương mại Mỹ - Trung: Những điểm doanh nghiệp cần lưu ý về phòng vệ thương mại” 14/03/2019 16:23

    Cuộc chiến thương mại giữa hai cường quốc kinh tế Hoa Kỳ - Trung Quốc tính đến thời điểm hiện tại đã có những biến chuyển mới. Tuy vậy, quyết định cuối cùng về việc “tạm ngưng leo thang thuế” của các nhà lãnh đạo vẫn còn là dấu hỏi lớn, và kết quả là nền kinh tế thế giới vẫn phải chịu những ảnh hưởng nhất định. Đối mặt với tình hình này, việc vừa phải bảo vệ thị trường trong nước vừa phải đảm bảo tăng cường xuất khẩu đến các quốc gia khác là một trong những vấn đề vô cùng khó khăn mà các doanh nghiệp Việt đang gặp phải.

  • Thông tin các khóa tập huấn về giải quyết tranh chấp thay thế của Viện Trọng tài Luân Đôn 11/03/2019 17:10

    Đại hội lần thứ 13 của Hiệp hội Luật các nước ASEAN (ALA) tổ chức tại Singopre năm 2018 đã thông qua sáng kiến phối hợp với Viện Trọng tài Luân Đôn (CIArb) chi nhánh tại Singapore, tổ chức các lớp tập huấn về trọng tài quốc tế cho những người làm nghề luật trong ASEAN. Hội Luật gia Việt Nam với vai trò là Trưởng Ủy ban về giải quyết tranh chấp thay thế được giao nhiệm vụ chủ trì xây dựng kế hoạch và triển khai sáng kiến nêu trên. 

  • Chung kết cuộc thi “Việt Nam CISG Pre-Moot 2019” 06/03/2019 11:09

    Cuộc thi “Việt Nam CISG Pre-Moot 2019” nhằm tạo “vườn ươm” tài năng – nơi phát triển và góp phần tạo ra thế hệ các thẩm phán, trọng tài viên, luật sư, chuyên gia có khả năng tham gia tranh tụng quốc tế, từ đó, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu.

  • Cuộc thi "Vietnam CISG Pre-Moot 2019" 01/03/2019 09:26

    Trong nỗ lực nghiên cứu và phổ biến các quy định của CISG tại Việt Nam, Trường Đại học Ngoại thương (FTU) hợp tác với Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC); Hội luật Quốc tế Việt Nam (VSIL) và Câu lạc bộ Luật sư Thương mại Quốc tế (VBLC) tổ chức cuộc thi “Việt Nam CISG Pre-Moot 2019”.

  • Thông điệp của Tổng thư ký 2019 13/02/2019 11:04

    Chúng ta đang trải qua những ngày cuối cùng của năm cũ và khoảng thời gian này luôn là một trong những thời điểm đặc biệt nhất trong năm đối với tôi. 

  • Thông báo lịch nghỉ lễ Tết Nguyên đán năm 2019 03/02/2019 01:56

    Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) trân trọng thông báo tới quý vị thời gian nghỉ Tết Nguyên đán năm 2019. Kính chúc quý vị một năm mới nhiều niềm vui, hạnh phúc và gặt hái được nhiều thành công mới.

  • Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam: Thách thức cạnh tranh và hội nhập 25/01/2019 10:47

    Giải quyết 180 vụ tranh chấp với tổng trị giá tranh chấp lên tới 9.400 tỷ đồng, năm 2018 là một năm hoạt động được đánh giá “vượt ngoài mong đợi” của  Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC), đánh dấu chặng đường 25 năm hoạt động. Song theo Luật sư Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch VIAC, trong bối cảnh cạnh tranh và hội nhập, VIAC đang ở trong thế “ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi”.

  • Các nước thành viên CPTPP họp phiên đầu tiên tại Nhật Bản 25/01/2019 10:16

    Ngay sau khi Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) có hiệu lực, ngày 19/1, các nước thành viên đã tổ chức phiên họp đầu tiên của Hội đồng CPTPP tại Nhật Bản.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC