Tin tức

Dự án Luật Hành chính: Tiền lệ tốt cho quy trình làm luật mới

28/12/2016 17:19

Dự án Luật Hành chính công được triển khai xây dựng khơi nguồn cho một không khí cạnh tranh về ý tưởng, sáng kiến xây dựng luật. Đây là quan điểm của LS Trương Thanh Đức – Chủ tịch Cty Luật Basico, Trọng tài viên Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam.

Theo LS Trương Thanh Đức dù đây là lần đầu tiên một dự án luật được xây dựng dựa trên sáng kiến của một đại biểu Quốc hội (ĐBQH) nhưng cơ sở pháp lý để xây dựng một đạo luật mới dựa trên sáng kiến của một ĐBQH, một cơ quan, tổ chức đã được quy định tại Điều 23 của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (BHVBQPPL).

Kết quả hình ảnh cho trương thanh đức

– Quy định đã có từ lâu, nhưng vấn đề chính của các ý tưởng, sáng kiến xây dựng một đạo luật mới phải đạt tiêu chí quan trọng gì, thưa ông?

Theo tôi, quan trọng hơn quy trình làm luật chính là là vấn đề chất lượng luật ra sao. Quy trình bình thường có thể giao cho Tòa án, mặt trận, Ủy ban thường vụ Quốc hội (UBTVQH) chủ trì. Tuy nhiên, 90% các đạo luật hiện nay là giao cho các cơ quan thuộc Chính phủ chủ trì xây dựng luật.

Nói về quy trình làm luật của chúng ta thì luật nào cũng được xây dựng theo đúng quy trình. Tuy nhiên, có một số luật hay điều luật không mang tính khả thi, thiếu thực tiễn. Trong khi đó, nhiều quốc gia không có Luật BHVBQPPL chặt chẽ như chúng ta. Thậm chí có nhiều nước còn không đặt nặng vấn đề xây dựng luật dựa trên sáng kiến của một cá nhân, tổ chức xã hội có “vai vế” mà điều quan trọng nhất là Luật phải đi vào cuộc sống.

– Vậy ông bình luận gì về sự kiện UBTVQH ra Nghị quyết thành lập Ban soạn thảo dự án Luật Hành chính công?

Việc giao cho một ủy ban của Quốc hội chủ trì soạn thảo thể hiện đúng chức năng của một cơ quan chuyên về lập pháp đi soạn thảo luật. Một Ủy ban của Quốc hội chủ trì thì cũng tương đương với một bộ của Chính phủ. Tuy nhiên, điểm mới ở đây thể hiện ở chỗ, sáng kiến xây dựng luật từ ĐBQH thì giao cho ĐB chủ trì. Với quy trình mới này, ĐB có cơ hội để thể hiện, làm mẫu, cạnh tranh với các cơ quan thuộc Chính phủ.

Đây là một tiền lệ tốt cho một quy trình làm luật mới. Có thể sau dự án Luật Hành chính công, những chuyên gia, hiệp hội DN… cũng đưa ra sáng kiến xây dựng luật và được chấp nhận. Quy trình này ở nhiều quốc gia phát triển là chuyện bình thường. Luật được xuất phát điểm từ những sáng kiến, từ thực tế đòi hỏi của cuộc sống, miễn là đưa ra Quốc hội thấy tốt và thông qua.

"Việc giao cho một ủy ban của Quốc hội chủ trì soạn thảo thể hiện đúng chức năng của một cơ quan chuyên về lập pháp đi soạn thảo luật. Tuy nhiên, với quy trình mới này, ĐB có cơ hội để thể hiện, làm mẫu, cạnh tranh với các cơ quan thuộc Chính phủ."

Quan trọng hơn, chúng ta có thể loại bỏ dần dần quy trình xây dựng luật theo kiểm “sắp mâm, sắp bát” cứng nhắc như một lập trình. Khi một chương trình xây dựng luật đã nặng tính hình thức thì mọi vấn đề đi theo như thủ tục, trình tự xây dựng luật cũng rất dễ rơi vào bệnh hình thức.

Ngoài ra, không ít dự án luật không thể xây dựng được mặc dù nhu cầu cuộc sống rất cần. Có những dự luật được thai nghén bởi rất nhiều cuộc họp, hội thảo từ tỉnh nọ, khu nghỉ dưỡng kia nhưng cuối cùng sau nhiều năm luật vẫn không ra đời, không thông qua được.

– Hiến pháp 2013 đã khẳng định vai trò hành pháp của Chính phủ, nhưng nếu để tới 90% các dự án luật được xây dựng dựa trên sáng kiến, ý tưởng của các cơ quan hành pháp cùng với đó là giao cho cơ quan hành pháp chủ trì xây dựng luật như hiện nay liệu đã hợp lý chưa, thưa ông?

Luật là từ thực tế đòi hỏi của cuộc sống. Do đó, việc xây dựng luật do các tổ chức, chuyên gia, kể cả cơ quan hành pháp xây dựng là cần thiết. Tuy nhiên, điều cần thiết hiện nay là ban soạn thảo, ban biên tập các dự án luật cần có sự tham gia nhiều hơn nữa của các chuyên gia, các đơn vị hiểu và trực tiếp chịu sự tác động của dự luật đó.

Thực tế, các đạo luật của chúng ta hiện nay hầu hết được xây dựng bởi ý tưởng, sáng kiến của một cơ quan hành pháp. Các dự án luật đó do các bộ quản lý chủ trì xây dựng. Ban soạn thảo thường do một thứ trưởng hoặc bộ trưởng làm trưởng ban. Kéo theo đó là các vụ, cục trong bộ làm thành viên ban soạn thảo.

Điều bất cập hiện nay, cả ban soạn thảo luật và biên tập đều phụ thuộc vào một vài chuyên viên thuộc một bộ, ngành. Những người chịu trách nhiệm chính soạn thảo, biên tập luật chỉ mang tính kiêm nhiệm. Còn nhiều người trong ban soạn thảo gọi là có mặt chứ cũng chẳng có ý tưởng, ý kiến gì vì chỉ mang tính kiêm nhiệm.

Đặc biệt, hạn chế lớn nhất của các đạo luật là vấn đề kiểm soát sự áp đặt tư duy quản lý. Khi các dự án luật chủ yếu được xây dựng từ những cán bộ quản lý thì tư duy quản lý sẽ chi phối sâu vào dự luật. Điều này đồng nghĩa với sự mất cân bằng từ quan điểm của đối tượng bị điều chỉnh là DN và người dân. Do đó, việc xây dựng luật cần đổi mới, gắn trách nhiệm với từng cá nhân, tổ chức hiểu sâu vấn đề và độc lập về quyền lợi.

– Nhưng việc một cơ quan thuộc Quốc hội sẽ chủ trì xây dựng một đạo luật mà đối tượng điều chỉnh là các cơ quan hành pháp liệu có đảm bảo tính khách quan?

Đây là một tiền lệ tốt nhưng vấn đề chính phải là chất lượng của dự thảo khi trình ra UBTVQH, trình ra Quốc hội. Hành chính công là một vấn đề khó liên quan đến rất nhiều dự luật Quốc hội đã thông qua như: Luật về Tổ chức bộ máy nhà nước, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo, Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Phòng chống tham nhũng…

Nếu dự thảo luật có chất lượng thì tiền lệ này có thể phát triển mạnh mẽ. Ngược lại, nếu dự thảo có chất lượng không tốt thì rất dễ có lời ra, tiếng vào và khó phát huy hình thức đó sau này.

– Xin cảm ơn ông!

 Bá Tú thực hiện 

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Hội thảo "Kết nối khách hàng và nhà cung ứng cho các doanh nghiệp" 22/01/2018 17:09

    Hội nhập kinh tế quốc tế và tự do hóa thương mại đã mang đến nhiều cơ hội mới cho doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs). Doanh nghiệp có thể tiếp cận các thị trường rộng lớn một cách dễ dàng hơn. Tuy nhiên, làm thế nào để lựa chọn được đối tác tiềm năng ở nước ngoài, đồng thời giảm thiểu được rủi ro trong giao dịch thương mại khi ở xa đối tác cả nửa vòng trái đất không phải là chuyện đơn giản. 

  • Dấu mốc quan trọng của hoạt động hoà giải thương mại Việt Nam 18/01/2018 17:15

    Một trong những nghĩa vụ đặc thù của hoà giải viên là “bảo vệ” bí mật thông tin về vụ tranh chấp mà mình tham gia hoà giải, trừ trường hợp các bên có thoả thuận bằng văn bản hoặc theo các quy định pháp luật. Ngoài ra, với bản chất của hoà giải thương mại là sự thiện chí và tự nguyện của các bên để giải quyết tranh chấp, hoà giải viên cũng bị cấm thực hiện một số hành vi như nhận hay đòi hỏi những khoản tiền lợi ích khác ngoài thù lao

  • Lễ bế giảng Chương trình đào tạo Giám đốc điều hành - CEO khóa II năm 2017 10/01/2018 10:28

    Sau 2 tháng học tập nghiêm túc với sự hướng dẫn của các chuyên gia, giảng viên hàng đầu, học viên đã được đào tạo các kiến thức, tư duy mới về: Lập kế hoạch kinh doanh; Quản trị chiến lược - Xây dựng chiến lược phát triển doanh nghiệp với mô hình Hoshin-Kanri; Quản trị Marketing và Thương hiệu; Quản trị nguồn nhân lực; Quản trị Kế toán và Tài chính; Phát luật kinh doanh; Các kỹ năng mềm dành cho CEO;…

  • Thành lập Hội Trọng tài thương mại thành phố Hồ Chí Minh (HCCAA) 10/01/2018 10:09

    Ngày 06/01/2018, tại Hội Nhà báo TPHCM, Hội Trọng tài thương mại TPHCM (HCCAA) chính thức được ra mắt theo Quyết định số 5994/QĐ-UBND TP ngày 13-11-2017. Đây là hội trọng tài thương mại đầu tiên trên cả nước. Ông Vũ Xuân Phong, Phó Chủ tịch VIAC, Giám đốc VIAC Chi nhánh Hồ Chí Minh được bầu làm Phó Chủ tịch HCCAA. Ngoài ra, Trọng tài viên VIAC ông Bùi Xuân Hải là ủy viên Ban Chấp hành và Phó Tổng Thư ký VIAC LS Châu Việt Bắc được tín nhiệm bầu vào Ban Kiểm tra của HCCAA.

  • Chương trình gặp gỡ giảng viên giảng dạy bộ môn Giải quyết tranh chấp thương mại khu vực phía Nam 03/01/2018 17:11

    Chiều ngày 29/12/2017, tại trụ sở chi nhánh VIAC Hồ Chí Minh đã diễn ra buổi gặp gỡ giảng viên giảng dạy bộ môn giải quyết tranh chấp thương mại. Buổi gặp gỡ nhằm tăng cường vai trò của bộ môn trọng tài trong chương trình giảng dạy của các trường Đại học.

  • Án lệ sẽ thúc đẩy giải quyết các tranh chấp 03/01/2018 13:46

    Sau hơn 1 năm triển khai, việc áp dụng án lệ ngày càng trở nên phổ biến tại các cấp tòa án tại các tỉnh, thành phố trên cả nước. Chiếm tỷ trọng lớn nhất là vận dụng án lệ trong tranh chấp hợp đồng kinh tế liên quan đến các khoản vay tín dụng, mua bán hàng hóa…, đặc biệt là án lệ gỡ rối vấn đề lãi suất quá hạn. Việc áp dụng linh hoạt các án lệ kỳ vọng sẽ giúp các tranh chấp được giải quyết nhanh chóng và dễ dàng hơn kể từ năm 2018.

  • Doanh nghiệp Việt với con đường giải quyết tranh chấp bằng trọng tài 02/01/2018 10:22

    Doanh nhân, doanh nghiệp Việt Nam đã hội nhập sâu rộng cùng thế giới. Cùng với đó là sự chấp nhận kinh tế thị trường luôn đi liền với cạnh tranh và phá sản. Vấn đề đặt ra phải chỉ ra được mặt mạnh, mặt yếu và những thất bại nào của doanh nghiệp Việt Nam trong công cuộc hội nhập. 

  • Thông báo lịch nghỉ tết Dương lịch 2018 29/12/2017 13:53

    THÔNG BÁO: Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) trân trọng thông báo tới Quý vị thời gian nghỉ Tết Dương lịch 2018. Thời gian nghỉ Tết là Thứ Hai ngày 01/01/2018. Ngày làm việc trở lại là Thứ Ba ngày 02/01/2018. Trân trọng kính báo.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC