Tin tức

Dự án Luật Hành chính: Tiền lệ tốt cho quy trình làm luật mới

28/12/2016 17:19

Dự án Luật Hành chính công được triển khai xây dựng khơi nguồn cho một không khí cạnh tranh về ý tưởng, sáng kiến xây dựng luật. Đây là quan điểm của LS Trương Thanh Đức – Chủ tịch Cty Luật Basico, Trọng tài viên Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam.

Theo LS Trương Thanh Đức dù đây là lần đầu tiên một dự án luật được xây dựng dựa trên sáng kiến của một đại biểu Quốc hội (ĐBQH) nhưng cơ sở pháp lý để xây dựng một đạo luật mới dựa trên sáng kiến của một ĐBQH, một cơ quan, tổ chức đã được quy định tại Điều 23 của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (BHVBQPPL).

Kết quả hình ảnh cho trương thanh đức

– Quy định đã có từ lâu, nhưng vấn đề chính của các ý tưởng, sáng kiến xây dựng một đạo luật mới phải đạt tiêu chí quan trọng gì, thưa ông?

Theo tôi, quan trọng hơn quy trình làm luật chính là là vấn đề chất lượng luật ra sao. Quy trình bình thường có thể giao cho Tòa án, mặt trận, Ủy ban thường vụ Quốc hội (UBTVQH) chủ trì. Tuy nhiên, 90% các đạo luật hiện nay là giao cho các cơ quan thuộc Chính phủ chủ trì xây dựng luật.

Nói về quy trình làm luật của chúng ta thì luật nào cũng được xây dựng theo đúng quy trình. Tuy nhiên, có một số luật hay điều luật không mang tính khả thi, thiếu thực tiễn. Trong khi đó, nhiều quốc gia không có Luật BHVBQPPL chặt chẽ như chúng ta. Thậm chí có nhiều nước còn không đặt nặng vấn đề xây dựng luật dựa trên sáng kiến của một cá nhân, tổ chức xã hội có “vai vế” mà điều quan trọng nhất là Luật phải đi vào cuộc sống.

– Vậy ông bình luận gì về sự kiện UBTVQH ra Nghị quyết thành lập Ban soạn thảo dự án Luật Hành chính công?

Việc giao cho một ủy ban của Quốc hội chủ trì soạn thảo thể hiện đúng chức năng của một cơ quan chuyên về lập pháp đi soạn thảo luật. Một Ủy ban của Quốc hội chủ trì thì cũng tương đương với một bộ của Chính phủ. Tuy nhiên, điểm mới ở đây thể hiện ở chỗ, sáng kiến xây dựng luật từ ĐBQH thì giao cho ĐB chủ trì. Với quy trình mới này, ĐB có cơ hội để thể hiện, làm mẫu, cạnh tranh với các cơ quan thuộc Chính phủ.

Đây là một tiền lệ tốt cho một quy trình làm luật mới. Có thể sau dự án Luật Hành chính công, những chuyên gia, hiệp hội DN… cũng đưa ra sáng kiến xây dựng luật và được chấp nhận. Quy trình này ở nhiều quốc gia phát triển là chuyện bình thường. Luật được xuất phát điểm từ những sáng kiến, từ thực tế đòi hỏi của cuộc sống, miễn là đưa ra Quốc hội thấy tốt và thông qua.

"Việc giao cho một ủy ban của Quốc hội chủ trì soạn thảo thể hiện đúng chức năng của một cơ quan chuyên về lập pháp đi soạn thảo luật. Tuy nhiên, với quy trình mới này, ĐB có cơ hội để thể hiện, làm mẫu, cạnh tranh với các cơ quan thuộc Chính phủ."

Quan trọng hơn, chúng ta có thể loại bỏ dần dần quy trình xây dựng luật theo kiểm “sắp mâm, sắp bát” cứng nhắc như một lập trình. Khi một chương trình xây dựng luật đã nặng tính hình thức thì mọi vấn đề đi theo như thủ tục, trình tự xây dựng luật cũng rất dễ rơi vào bệnh hình thức.

Ngoài ra, không ít dự án luật không thể xây dựng được mặc dù nhu cầu cuộc sống rất cần. Có những dự luật được thai nghén bởi rất nhiều cuộc họp, hội thảo từ tỉnh nọ, khu nghỉ dưỡng kia nhưng cuối cùng sau nhiều năm luật vẫn không ra đời, không thông qua được.

– Hiến pháp 2013 đã khẳng định vai trò hành pháp của Chính phủ, nhưng nếu để tới 90% các dự án luật được xây dựng dựa trên sáng kiến, ý tưởng của các cơ quan hành pháp cùng với đó là giao cho cơ quan hành pháp chủ trì xây dựng luật như hiện nay liệu đã hợp lý chưa, thưa ông?

Luật là từ thực tế đòi hỏi của cuộc sống. Do đó, việc xây dựng luật do các tổ chức, chuyên gia, kể cả cơ quan hành pháp xây dựng là cần thiết. Tuy nhiên, điều cần thiết hiện nay là ban soạn thảo, ban biên tập các dự án luật cần có sự tham gia nhiều hơn nữa của các chuyên gia, các đơn vị hiểu và trực tiếp chịu sự tác động của dự luật đó.

Thực tế, các đạo luật của chúng ta hiện nay hầu hết được xây dựng bởi ý tưởng, sáng kiến của một cơ quan hành pháp. Các dự án luật đó do các bộ quản lý chủ trì xây dựng. Ban soạn thảo thường do một thứ trưởng hoặc bộ trưởng làm trưởng ban. Kéo theo đó là các vụ, cục trong bộ làm thành viên ban soạn thảo.

Điều bất cập hiện nay, cả ban soạn thảo luật và biên tập đều phụ thuộc vào một vài chuyên viên thuộc một bộ, ngành. Những người chịu trách nhiệm chính soạn thảo, biên tập luật chỉ mang tính kiêm nhiệm. Còn nhiều người trong ban soạn thảo gọi là có mặt chứ cũng chẳng có ý tưởng, ý kiến gì vì chỉ mang tính kiêm nhiệm.

Đặc biệt, hạn chế lớn nhất của các đạo luật là vấn đề kiểm soát sự áp đặt tư duy quản lý. Khi các dự án luật chủ yếu được xây dựng từ những cán bộ quản lý thì tư duy quản lý sẽ chi phối sâu vào dự luật. Điều này đồng nghĩa với sự mất cân bằng từ quan điểm của đối tượng bị điều chỉnh là DN và người dân. Do đó, việc xây dựng luật cần đổi mới, gắn trách nhiệm với từng cá nhân, tổ chức hiểu sâu vấn đề và độc lập về quyền lợi.

– Nhưng việc một cơ quan thuộc Quốc hội sẽ chủ trì xây dựng một đạo luật mà đối tượng điều chỉnh là các cơ quan hành pháp liệu có đảm bảo tính khách quan?

Đây là một tiền lệ tốt nhưng vấn đề chính phải là chất lượng của dự thảo khi trình ra UBTVQH, trình ra Quốc hội. Hành chính công là một vấn đề khó liên quan đến rất nhiều dự luật Quốc hội đã thông qua như: Luật về Tổ chức bộ máy nhà nước, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo, Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Phòng chống tham nhũng…

Nếu dự thảo luật có chất lượng thì tiền lệ này có thể phát triển mạnh mẽ. Ngược lại, nếu dự thảo có chất lượng không tốt thì rất dễ có lời ra, tiếng vào và khó phát huy hình thức đó sau này.

– Xin cảm ơn ông!

 Bá Tú thực hiện 

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Nâng cao nhận thức cho sinh viên, các bạn trẻ 23/10/2017 11:16

    Nổi bật là công tác tuyên truyền, lồng ghép kiến thức vào các bài học, các tình huống thực tế… cho đối tượng sinh viên, các bạn trẻ đam mê tìm hiểu về kiến thức pháp luật, nhất là lĩnh vực TTTM. Bởi theo các chuyên gia, những giám đốc, luật sư, trưởng phòng pháp chế tương lai này cần được “làm giàu” kiến thức ngay khi ngồi trên ghế nhà trường.

  • Hết thời cứ đại gia thì dễ dàng vay tiền 20/10/2017 15:56

    "Đã qua rồi cái thời “nhìn mặt” cho vay, đừng tưởng cứ đại gia dễ dàng vay vốn thì sẽ sử dụng hiệu quả đồng vốn ngân hàng” – TS Trần Du Lịch, Phó Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam cho biết

  • Lựa chọn hữu hiệu để giải quyết các tranh chấp thương mại 17/10/2017 14:00

    Riêng Việt Nam thì ngược lại, số lượng giải quyết tranh chấp thương mại qua trọng tài chỉ chiếm chưa tới 10%, khoảng 90% còn lại thường giải quyết ở tòa án. Điều này gây tốn kém thời gian, tiền bạc cho các bên… nhưng không hiệu quả. Báo SGGP đã trao đổi với bà Phan Thị Bình Thuận, Phó Giám đốc Sở Tư pháp TPHCM để giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về tính ưu việt của trọng tài thương mại.

  • Hội thảo Cơ hội và thách thức của Pháp chế doanh nghiệp trong tiến trình hội nhập quốc tế 16/10/2017 10:18

    Ngày 13/10, tại Hà Nội, Câu lạc bộ Luật sư Thương mại Quốc tế Việt Nam (VBLC), trực thuộc Liên đoàn Luật sư Việt Nam đã phối hợp với Tập đoàn điện lực Việt Nam (EVN) tổ chức Hội thảo “Cơ hội, thách thức của  pháp chế doanh nghiệp trong tiến trình hội nhập kinh tế ”.

  • VIAC HỢP TÁC VỚI ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG CƠ SỞ II GIỚI THIỆU VỀ TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI 11/10/2017 14:49

    Tuần qua, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) đã phối hợp với Cơ sở II trường Đại học Ngoại thương tại Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức buổi chia sẻ kinh nghiệm thực tế với chuyên đề: “Cập nhật một số vấn đề thực tiễn trong giải quyết tranh chấp bằng trọng tài”. Tham dự buổi sinh hoạt chuyên đề có sự hiện diện của Trưởng Bộ môn Nghiệp vụ - TS Nguyễn Tiến Hoàng; Luật sư Châu Việt Bắc – Phó Tổng thư kí VIAC, toàn thể giảng viên Tổ Bộ môn Luật và một số giảng viên khác.

  • Lớp học INCOTERMS, Luật mua bán hàng hóa và Hợp đồng thương mại 05/10/2017 10:02

    Ngày 28 - 29/9/2017, Trung tâm Trọng tài Thương mại Quốc tế Việt Nam (VIAC) và Phòng Thương mại Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã phối hợp tổ chức khóa học Incoterms, Luật mua bán hàng hóa và hợp đồng thương mại. Tham dự khóa học là các nhân viên pháp chế, marketing và bộ phận bán hàng đến từ nhiều tập đoàn lớn thuộc nhiều lĩnh vực ngành nghề khác nhau như Nutifood, Hoa Sen v…v…

  • Diễn đàn Kinh tế Đông Nam Bộ: Tầm quan trọng của Liên Kết vùng 27/09/2017 10:43

    Chiều qua (26/09/2017) tại phòng Khánh tiết, Dinh Thống Nhất thành phố Hồ Chí Minh đã điễn ra Diễn đàn Kinh tế Đông Nam Bộ lần thứ 2. Với chủ đề Tái cơ cấu Kinh tế và chuyển đổi Mô hình Kinh tăng trưởng trên cơ sở Liên kết vùng, Diễn đàn đã thu hút sự quan tâm và nhiều ý kiến đóng góp từ các chuyên gia kinh tế và nhiều doanh nghiệp hàng đầu. Ông Trần Du Lịch, Thành viên Tổ tư vấn Kinh tế của Thủ tướng, Phó Chủ tịch VIAC đã tham gia trình bày phương hướng phát triển công nghiệp thương mại để tái cơ cấu kinh tế đến năm 2020.

  • Hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh 26/09/2017 13:47

    Ngày 25-9, Viện nghiên cứu Phát triển kinh tế - xã hội phối hợp với Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa, CLB Đầu tư và khởi nghiệp tỉnh Bắc Ninh, Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam tổ chức hội thảo với chủ đề “Hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh – từ chính sách tới thực tiễn”. Đại diện các đơn vị phối hợp cùng lãnh đạo một số sở ngành liên quan trong tỉnh dự.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC