Góc nhìn trọng tài viên

Hòa giải tranh chấp thương mại - thân thiện và cùng thắng

18/08/2017 10:24

Năm 2018, một loạt hiệp định FTA có hiệu lực, cạnh tranh càng trở nên gay gắt, nguy cơ phát sinh tranh chấp giữa các doanh nghiệp Việt Nam với nhau và giữa các doanh nghiệp Việt Nam với các doanh nghiệp nước ngoài tăng cao. 

Nghị định số 22/2017/NĐ-CP Về hòa giải thương mại của Chính phủ ban hành ngày 24/2/2017 đã tạo cơ sở pháp lý cho việc hình thành, phát triển dịch vụ hòa giải thương mại tại Việt Nam. Đặc biệt, Nghị định 22 đã xác lập hiệu lực của kết quả hòa giải, đảm bảo quyền lợi của các bên khi sử dụng phương pháp hòa giải.  

Nếu như trước đây không có cơ chế để xác lập hiệu lực thi hành của kết quả hòa giải thì nay Nghị định 22 đã giải quyết được vấn đề này. Song, điều cần lưu ý là phương thức này đòi hỏi sự thiện chí và hợp tác rất cao của các bên, vì nếu các bên không cẩn thận tại giai đoạn hòa giải có thể gặp bất lợi khi thực hiện thủ tục khởi kiện ra trọng tài thương mại hoặc tòa án, chẳng hạn thời hiệu khởi kiện đã hết.

Thế nhưng, có một vấn đề mà Nghị định 22 không đề cập, đó là thời gian giải quyết hòa giải có tính vào thời hiệu khởi kiện hay không. Thời hiệu khởi kiện là thời hạn các bên được quyền khởi kiện để yêu cầu trọng tài hoặc tòa án giải quyết vụ tranh chấp, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm, nếu thời hạn đó kết thúc thì mất quyền khởi kiện.

Hiện nay một số đạo luật, như Luật Trọng tài thương mại quy định thời hiệu khởi kiện theo thủ tục trọng tài là 2 năm, kể từ thời điểm quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm, trừ trường hợp luật chuyên ngành có quy định khác (Điều 33). Do vậy, khi tham gia hòa giải, các bên tranh chấp cần chú ý vấn đề này nhằm đảm bảo khi hòa giải không thành vẫn còn thời gian để khởi kiện ra trọng tài thương mại hoặc tòa án.

Một vấn đề khác cũng không kém phần quan trọng, đó là lựa chọn hòa giải viên. Kinh nghiệm cho thấy, việc hòa giải thành công hay thất bại phụ thuộc rất nhiều vào kinh nghiệm, kỹ năng hòa giải cũng như khả năng vận động, thuyết phục các bên của hòa giải viên. Do vậy, khi tham gia hòa giải, các bên cần chú ý vấn đề này để đảm bảo vụ tranh chấp được giải quyết một cách có hiệu quả.

Thực tế đã ghi nhận sự gia tăng đáng kể các tranh chấp kinh doanh, thương mại. Số liệu của Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) cho thấy, số vụ tranh chấp được giải quyết tại VIAC chỉ trong 3 năm gần đây đã bằng số vụ của 10 năm trước đó. Lĩnh vực tranh chấp cũng rất đa dạng, bao gồm thương mại hàng hóa, thương mại dịch vụ, thương mại đầu tư... Tính đến nay đã có trên 60 quốc gia, vùng lãnh thổ có doanh nghiệp tranh chấp với các doanh nghiệp Việt Nam được giải quyết tại VIAC. Số vụ tranh chấp thương mại do tòa án giải quyết cũng gia tăng mỗi năm khoảng 20%.

Hiện nay, nhiều quốc gia trên thế giới đã có chính sách khuyến khích hòa giải. Hàn Quốc, Thái Lan thực thi ưu đãi tài chính cho các bên cố gắng giải quyết tranh chấp bằng hòa giải (ví dụ, nếu hòa giải thành công sẽ được hoàn lại một phần án phí, thuế thu nhập doanh nghiệp).

Tại Hàn Quốc, trong một số vụ việc, tòa án sẽ chuyển vụ tranh chấp sang giải quyết theo thủ tục hòa giải, tòa án chỉ giải quyết khi các bên hòa giải không thành. Theo thống kê của Hội đồng Trọng tài thương mại Hàn Quốc (KCAB), mỗi năm tòa án các cấp Hàn Quốc chuyển hàng nghìn vụ tranh chấp sang KCAB để giải quyết theo thủ tục hòa giải.

Anh và Hà Lan là hai quốc gia được coi là có nhiều thành tựu nhất tại châu Âu trong xu hướng giải quyết tranh chấp bằng hòa giải. Theo số liệu thống kế của Trung tâm Hòa giải Hà Lan, năm 2011, tổ chức này đã giải quyết 51.690 vụ. Trong khi đó, CEDR - trung tâm cung cấp dịch vụ giải quyết tranh chấp thương mại ngoài tòa án châu Âu, trong năm 2014 đã giải quyết 9.500 vụ dân sự và thương mại bằng hòa giải. Việc hòa giải tiết kiệm cho các doanh nghiệp khoảng 2,4 triệu bảng mỗi năm.

Rõ ràng, khi tham gia đầu tư, kinh doanh, tranh chấp là điều khó tránh khỏi. Cho nên các doanh nghiệp cần chủ động đề ra biện pháp để phòng ngừa, hạn chế thấp nhất các rủi ro, giảm tối đa việc phải gánh chịu những hậu quả, thiệt hại về tài sản, đẩy doanh nghiệp vào tình thế khó khăn hoặc thậm chí phá sản. Cạnh đó, doanh nghiệp nên tìm hiểu các phương thức giải quyết tranh chấp để khi có tranh chấp xảy ra có thể lựa chọn phương thức phù hợp nhất và hiệu quả nhất nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

___________________

Luật sư Vũ Ánh Dương

Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng thư ký 

Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam

Theo Báo Doanh nhân Sài Gòn đăng ngày 17/08/2017

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Tăng trưởng bền vững là mệnh lệnh của cuộc sống 17/11/2017 11:17

    Tại Hội thảo Kinh tế Việt Nam: Động lực tăng trưởng và giải pháp thúc đẩy diễn ra hôm qua, ngày 15/11, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh: Phát triển nhanh, bền vững là chủ trương của Đảng, là mệnh lệnh của cuộc sống để rút ngắn khoảng cách của Việt Nam với các nước khác trên thế giới. Ông cũng lưu ý, nếu thành quả của tăng trưởng không được chia sẻ tới các tầng lớp nhân dân thì tăng trưởng sẽ không có ý nghĩa.

  • Cần toàn diện trong tăng trưởng 16/11/2017 10:39

    Ngày 15/11, Viện Hàn Lâm khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học Kinh tế Việt Nam: Động lực tăng trưởng và giải pháp thúc đẩy. Tại đây, các ý kiến đều cho rằng, cách tiếp cận với vấn đề tăng trưởng Việt Nam vẫn bị lệch, nghiêng nhiều về số lượng.

  • Chậm giải ngân, hiệu quả đầu tư giảm 16/11/2017 10:35

    Đến nay, giải ngân vốn đầu tư công (ĐTC) mới chỉ đạt 72,5% vốn quy hoạch, trong khi cùng kỳ năm 2016 đạt 78,6%. Như vậy, giải ngân năm 2017 chưa có sự cải thiện. Tình trạng này vừa tác động tới việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế, vừa làm giảm hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, khi mà Chính phủ đang phải vay với lãi suất cao mà không chi được tiền.

  • TS. Nguyễn Đình Cung: Tại sao TP.HCM không thể là “phòng thí nghiệm thể chế” về kinh tế thị trường? 15/11/2017 16:32

    Quốc hội đang bàn về Luật Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt, mà một trong những mục tiêu là tạo ra những “phòng thí nghiệm thể chế”. Thế thì tại sao TP.HCM lại không thể là một “phòng thí nghiệm” về cơ chế thị trường, trong khi TP đã có những điều kiện, nền tảng rất tốt cho việc đó? PV đã có cuộc trao đổi với TS. Nguyễn Đình Cung - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế trung ương về vấn đề này.

  • TS. Lê Đăng Doanh: “Tăng thu đòi theo thông lệ quốc tế, nhưng chi thì rất tuỳ tiện” 15/11/2017 16:03

    "Người ta cứ nói phải chấp nhận thông lệ quốc tế về thu nhưng thông lệ quốc tế chi không thấy ai nói cả, phải công khai trên mạng để báo chí người dân đều biết, chứ chi hiện nay là rất tuỳ tiện"

  • TS. Nguyễn Đình Cung: Thúc giải ngân đầu tư, không khéo lại thất thoát 08/11/2017 09:32

    Lũy kế 9 tháng, giải ngân vốn đầu tư phát triển chỉ đạt khoảng 53,1% so kế hoạch Quốc hội thông qua, bằng 53,8% kế hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ giao. Tương tự, việc giải ngân dự án có vốn ODA cũng thấp hơn so cùng kỳ năm ngoái. Giải ngân vốn đầu tư công chậm không chỉ ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế trong năm nay, mà còn gây lãng phí nguồn lực khi có tiền mà không tiêu được, tiền đã vay và vẫn phải trả lãi, nhưng lại không đưa được vào nền kinh tế để đầu tư phát triển. 

     

  • Khó kiểm soát việc thanh toán bằng tiền ảo vì chưa có hành lang pháp lý 07/11/2017 09:44

    Luật sư Trương Thanh Đức - Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam cho biết, vì Việt Nam chưa công nhận loại tiền ảo này nên chưa có hành lang pháp lý để quản lý tiền ảo. Luật sư cũng cho hay, việc kiểm soát Bitcoin rất khó bởi bản chất của loại tiền này khác so với những loại tiền tệ khác, bởi nó không phải qua bất cứ hệ thống giao dịch nào mà hoàn toàn tự giao dịch với nhau..

  • Việt Nam chưa có nhiều Doanh nghiệp "lớn" đúng nghĩa 02/11/2017 11:23

    Với hơn 600 ngàn DN tư nhân đang hoạt động, mục tiêu đến năm 2020 sẽ có 1 triệu DN tư nhân, nên các DN rất mong muốn môi trường kinh doanh được cải thiện tích cực hơn nữa, để DN thực sự lớn lên, hội nhập quốc tế. Chiều 26/10, tại Hà Nội, Báo Diễn đàn DN – Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức Diễn đàn DN 2017 với chủ đề “Kiến tạo môi trường cho DN tư nhân phát triển”.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC