Tin tức

Tọa đàm Các dự án BOT - Chính sách và giải pháp

11/09/2017 21:25

Ngày 08/09/2017 vừa qua tại Hà Nội, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) đã phối hợp cùng với Viện Nghiên cứu Chính sách, Pháp luật và Phát triển (Viện PLD) tổ chức buổi tọa đàm khoa học “Các dự án BOT – Chính sách và giải pháp” với sự tham gia của nhiều chuyên gia đầu ngành cùng các luật sư, luật gia và đại diện doanh nghiệp. Tọa đàm tập trung khai thác những vấn đề thực tiễn xoay quanh các dự án BOT – vốn đang được coi là một trong những tác nhân cho việc gia tăng giá cả hàng hóa, ảnh hưởng đa diện tới cuộc sống của người dân, đồng thời đưa ra các kiến nghị, đề xuất thiết thực, quan trọng để giải quyết những hệ lụy tồn đọng đáng lo ngại nói trên của BOT.

tọa đàm bot

Bất cập làm méo mó chủ trương tốt

Về hình thức BOT (xây dựng – kinh doanh – chuyển giao), Luật sư Nguyễn Tiến Lập – Trọng tài viên VIAC khắng định, đây là giải pháp phù hợp khi quốc gia một mặt đang đứng trước nợ công cao, quản trị công yếu kém, kết cấu hạ tầng lạc hậu, mặt khác Chính phủ gánh trên vai trách nhiệm duy trì tăng trưởng kinh tế và trách nhiệm giải trình. Rõ ràng BOT là giải pháp chính sách lý tưởng để tăng thêm nguồn tài chính, tận dụng công nghệ quản lý của tư vấn để phát triển nhanh kết cấu hạ tầng cất lượng cũng như giảm áp lực trách nhiệm giải trình trực tiếp.

Đối lập với chủ trương của BOT tại các quốc gia khác là phải đảm bảo kinh phí, công nghệ và kinh nghiệm, tại Việt Nam “không có gì cũng có thể làm BOT” điều đó dấy lên lo ngại khi các nhà đầu tư chỉ lo “đặt gạch” làm sao để vào được dự án là xong bởi đầu tư BOT “kiểu gì cũng có lãi, siêu lợi nhuận...

Hay nói như Luật sư Trương Thanh Đức – Chủ tịch HĐTV Công ty Luật Basico, Trọng tài viên VIAC “BOT đang bóp chết nền kinh tế và doanh nghiệp, dồn gánh nặng chi phí lên người dân”.

Không thể phủ nhận BOT đã, đang và luôn là sự hứa hẹn tiềm năng trong việc mang lại bộ mặt mới và không ngừng phát triển cho giao thông đường bộ từ khi có nhiều hơn những con đường BOT, việc lưu thông trở nên ngày một dễ dàng và nhanh chóng. Song ở một số nơi, BOT không được triển khai đúng đắn, phù hợp đã gây ra những sai lệch về bản chất như thay vì thực hiện mở đường mới, thực chất chỉ là nâng câp con đường đã có, chỉ một đường duy nhất và không lắng nghe, quan tâm dến sự lựa chọn của người dân.

“Thu phí BOT hiện nay như kiểu trấn lột, vì có khi người dân không đi một km đường nào cũng phải trả phí. Tôi cho rằng Bộ Giao thông Vận tải cần phải xử lý điều này, phải dời ngay trạm thu phí, không thể như vậy mãi được. Bởi dù chỉ trả một đồng nhưng bất công thì người dẫn cũng không chịu”, TS Nguyễn Sỹ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội nhấn mạnh.

Mảnh đất màu mỡ cho lợi ích nhóm còn người nghèo vẫn nặng gánh

Phát biểu tại tọa đàm, TS Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trường Viện Quản lý kinh tế Trung ương, Trọng tài viên VIAC cho rằng BOT là mảnh đất màu mỡ cho các nhóm lợi ích. Ông nhấn mạnh điều này đã được Thanh tra Chính phủ phát hiện, rằng Nhà đầu tư khi nhận dự án đã mang đi bán lại quyền thực hiện dự án và lấy tiền chênh lệch lớn, khiến chi phí dự án đội giá lên hàng ngàn tỷ đồng. Đó là chi phí của nhóm lợi ích và tham nhũng.

BOT là dùng vốn xã hội để đầu tư phát triển hạ tầng nhưng ở Việt Nam toàn bộ quá trình này không được công khai và chịu sự giám sát của người dân. Kết quả là từ Bắc vào Nam tính tới thời điểm hiện tại có tới 82 trạm BOT, chi phí cho vận tải có nơi tăng lên trên 300 – 500%. Như vậy, với một doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa, đôi khi chi phí BOT còn vượt cả chi phí xăng dầu.

Ông Bùi Danh Liên, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội vận tải Hà Nội cho biết, một xe chạy tuyến tính từ bến xe Nước Ngầm về Nam Định là 70 km mà mỗi tháng mất 18 triệu đồng tiền phí qua 2 trạm soát vé. Phí đường cao, DN vận tải đổ vào vé xe khách, đổ vào cước vận tải, cước vận tính được tính vào giá hàng hóa, như vậy tác động của BOT là toàn xã hội vì làm giá cả hàng hóa tăng lên.

Khi giá cả tăng, tính theo sức mua tương đương, người nghèo bị ảnh hưởng nhiều hơn người giàu, như vậy phí BOT cao, người dân nghèo bị trả giá nghiều nhất. Vậy nên nói không ảnh hưởng gì đến người nghèo là không đúng, TS Hoàng Ngọc Giao nguyên Viện trưởng viện PLD, Trọng tài viên VIAC cho biết.

Có thể khởi tố dự án BOT sai phạm

Tại tọa đàm, TS Nguyễn Sỹ Dũng cũng nhấn mạnh việc Thanh tra Chính phủ "điểm tên, chỉ mặt" những sai sót của một số dự án BOT của Bộ GTVT là rất cần thiết. Với những dự án sai phạm này, Thanh tra Chính phủ hoàn toàn có thể đề nghị khởi tố theo quy định của pháp luật.

“Để cấu thành tội phạm phải có yếu tố lỗi, nếu đơn vị không có trình độ quản lý gây thất thoát tài sản quốc gia, hay không tuân thủ quy định của nhà nước, có lợi ích nhóm…thì những yếu tố lỗi đó thì sẽ cấu thành tội phạm”, ông Dũng dẫn chiếu.

Tọa đàm kết thúc ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp, đặc biệt là các đề xuất, kiến nghị của chuyên gia tham dự tọa đàm với mong muốn cải thiện nhanh chóng, dứt khoát tình hình nói trên. Trong đó, vai trò của Chính phủ, thanh tra Chính phủ được nhấn mạnh với sự kỳ vọng vào nỗ lực của cơ quan này trong việc phát hiện xử lý nghiêm các sai phạm cũng như rà soát và thay đổi chính sách một cách phù hợp nhằm khai thác đúng bản chất tích cực của BOT.

*Tải tài liệu hội thảo đính kèm dưới đây


Tải file đính kèm: Click vào đây.
Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Diễn đàn Hòa giải Châu Á Thái Bình Dương APMF lần thứ 8 17/11/2017 15:46

    Diễn đàn Hòa giải Châu Á Thái Bình Dương (APMF) được thành lập từ năm 2001 và là một tổ chức phi lợi nhuận nhằm mục đích truyền bá, phổ biến và phát triển kiến thức và kĩ năng của việc hòa giải và các hình thức giải quyết tranh chấp khác giữa các quốc gia với các nền văn hóa đa dạng trong khu vực châu Á Thái Bình Dương. 

  • Chung kết Cuộc thi Phiên tòa giả định cấp quốc gia VMOOT 2017 14/11/2017 17:23

    Sáng 13/11, Vòng chung kết Cuộc thi Phiên tòa giả định (VMOOT) cấp quốc gia năm 2017 đã diễn ra sôi nổi và kịch tính. Cuộc thi do Đại học Luật tổ chức với sự đồng hành và bảo trợ về chuyên môn của Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) và Câu lạc bộ Luật sư Thương mại Quốc tế (VBLC). Sau 4 tháng tranh tài sôi nổi, vượt qua 52 đội thi đến từ 28 đơn vị đào tạo Luật trên cả nước, đội tuyển trường Đại học Luật thành phố Hồ Chí Minh đã xuất sắc giành giải Nhất trong mùa đầu tiên.

  • Hội nghị Trọng tài Quốc tế 2017: Giới thiệu Luật mềm của IBA 08/11/2017 11:12

    Ngày 04/11/2017 tại Hà Nội, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp với nhóm Trọng tài Châu Á Thái Bình Dương của Liên đoàn Luật sư quốc tế IBA tổ chức Ngày Trọng tài Quốc tế 2017: Giới thiệu Luật mềm của IBA. Chương trình đã thu hút đông đảo các Trọng tài viên, các luật sư trong và ngoài nước tham dự. Chương trình nhằm hỗ trợ các luật sư, đại diện doanh nghiệp tiếp nhận các kinh nghiệm quốc tế trong việc sử dụng trọng tài quốc tế để giải quyết các tranh chấp.

  • Sản phẩm bảo hộ tại Việt Nam chưa chắc nước khác công nhận 08/11/2017 10:08

    Trong quá trình vận hành Bàn tư vấn Pháp luật - hoạt động thuộc Dự án Nâng cao năng lực hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam, VIAC đã nhận được nhiều câu hỏi, yêu cầu tư vấn liên quan tới việc đăng ký sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm của doanh nghiệp khởi nghiệp trong hoạt động thương mại quốc tế. Tuy vậy, nhãn hiệu được Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam thì sẽ được bảo hộ tại Việt Nam chứ chưa chắc được bảo hộ tại các nước khác trên thế giới.

  • Hội nghị Xúc tiến thương mại giữa các nền kinh tế APEC 08/11/2017 09:03

    Vừa qua, Câu lạc bộ Luật sư Thương mại Quốc tế (VBLC) phối hợp cùng với Liên đoàn Luật sư Châu Á Thái Bình Dương (IPBA), Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) tổ chức hội nghị Xúc tiến thương mại giữa các nền kinh tế APEC. Với những chủ đề hấp dẫn, hội thảo đã thu hút sự quan tâm của các luật sư, đại diện doanh nghiệp lớn cùng các nhà hoạch định chính sách trong và ngoài nước tham gia.

  • Phân biệt hòa giải thương mại và trọng tài thương mại 07/11/2017 09:41

    Hòa giải thương mại và trọng tài thương mại là hai trong các phương thức giải quyết tranh chấp lựa chọn (ngoài tòa án) theo pháp luật Việt Nam. Theo đó, các phương thức này được hình thành dựa trên sự thỏa thuận, tự nguyện và có thủ tục giải quyết tuân thủ quy định pháp luật; cụ thể là Nghị định 22/2017/NĐ-CP về hòa giải thương mại và Luật Trọng tài thương mại năm 2010. 

  • VIAC tiếp đón Phó Tổng Thư ký Tòa án Trọng tài Thường trực PCA tới thăm và làm việc 03/11/2017 14:40

    Tuần qua, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam vinh dự được tiếp đón đại diện Tòa án Trọng tài Thường trực (PCA) – Ông Brooks W. Daly, Phó Tổng Thư ký PCA và đại diện Bộ Ngoại giao Việt Nam tới thăm và làm việc tại VIAC. Ông Daly, đại diện Bộ Ngoại giao và các đại diện từ VIAC đã có buổi làm việc ngắn với chủ đề xoay quanh thực trạng giải quyết tranh chấp tại Việt và đề nghị hợp tác giữa hai bên trong thời gian tới.

  • VIAC tiếp đón đoàn cán bộ đại diện Samsung Việt Nam 02/11/2017 17:33

    Sáng ngày 31/10/2017, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) đã có buổi tiếp đón đoàn cán bộ Samsung Việt Nam tới thăm và làm việc. Qua các nội dung trao đổi, đại diện Samsung - ông Han Ki Wook (Giám đốc Pháp chế Samsung Việt Nam) đã dành những đánh giá tích cực về xu thế trọng tài thương mại tại Việt Nam những năm gần đây, ông cho rằng phương thức giải quyết tranh chấp tiến bộ này là mảnh ghép hoàn hảo cho sự văn minh trong kinh doanh và bày tỏ thiện chí muốn tìm hiểu rõ hơn hoạt động giải quyết tranh chấp tại VIAC.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC