Góc nhìn trọng tài viên

Chính phủ “tuyên chiến” với giấy phép con

08/08/2017 11:33

Để cắt giảm thủ tục hành chính, đặc biệt là giấy phép con, cần giao cho các bộ, ngành trong một năm phải giảm bao nhiêu. Ví dụ, một năm giao giảm 1/3 thủ tục hành chính, các bộ, ngành được tự chọn giảm thủ tục nào nhưng phải cam kết trách nhiệm với Chính phủ. Nếu không làm được, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm.

 

Ts. Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam – thành viên Tổ Tư vấn Kinh tế của Thủ tướng Chính phủ, đã đưa ra giải pháp như vậy trước vấn nạn giấy phép con nói riêng và thủ tục hành chính nói chung đang “hành” doanh nghiệp (DN). Theo đó, DN không chỉ mất thời gian, công sức, chi phí thực hiện các thủ tục giấy phép hành chính, mà còn đang đánh mất cơ hội kinh doanh.

 

Mất cơ hội kinh doanh

Câu chuyện mới đây của công ty Vĩnh Hoàn là một minh chứng cụ thể. Sau khi ký được hợp đồng xuất khẩu 100 tấn mỡ cá vào thị trường Chi-lê, dự kiến xuất hàng trong tháng 6/2017, công ty Vĩnh Hoàn đã liên hệ và gửi công văn đến nhiều cơ quan thẩm quyền khác nhau, bao gồm: Cục Thú y, Cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản, Tổng cục Thủy sản, Phòng Thương mại và Công nghiệp Cần Thơ, Sở Công Thương tỉnh Đồng Tháp để xin giấy chứng nhận xuất xứ hợp pháp (Certificate of Legal Origin) nhưng cho đến nay, chưa có cơ quan nào xác nhận thẩm quyền và cấp cho chứng nhận này.

Kết quả, đã quá hạn xuất khẩu lô mỡ cá sang Chi-lê nhưng DN vẫn chưa biết phải liên hệ với cơ quan thẩm quyền nào để xin cấp giấy chứng nhận xuất xứ hợp pháp cho lô hàng mỡ cá trên.

Hay câu chuyện hạt điều nhập khẩu đã trở thành vấn đề đáng quan tâm khi về tới Việt Nam phải “lượn” thêm ba lần đường nữa mới đến được DN, khiến các DN nhập khẩu điều phải làm đơn kêu cứu lên Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ NN&PTNT, Tổng cục Hải quan.

Cụ thể, hành trình DN nhập khẩu hạt điều về Việt Nam phải đi là thông quan cảng Tp.HCM, sau đó đưa hàng đi thông quan tại Chi cục Hải quan của các tỉnh, thành phố (nơi họ đặt cơ sở sản xuất) rồi chính những container hạt điều này phải quay lại Tp.HCM để làm thủ tục kiểm dịch thực vật. Cuối cùng, sau khi hoàn tất mới được chuyển từ Tp.HCM về các tỉnh và đến tay DN.

Hay việc một sản phẩm thực phẩm sản xuất tại Việt Nam đang phải chịu sự quản lý của nhiều giấy phép con. Xét riêng về nguyên liệu, một chiếc bánh có đến 12 nguyên liệu, thời gian xin giấy phép mỗi nguyên liệu mất 30 ngày, vậy tổng cộng mất hơn 300 ngày. Đây chỉ là một trong rất nhiều bằng chứng cho thấy, DN đang bị nhiều loại thủ tục, giấy phép con gây phiền hà.

Lo lắng trước vấn nạn giấy phép kinh doanh, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nói: “Giấy phép kinh doanh rất nhiều, rất nhiều. Bộ trưởng thấy DN lên xếp hàng rất lâu thì phải xem lại cung cách làm việc của Bộ”.

Còn người phát ngôn Chính phủ, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng, cho biết, theo thống kê của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), trong 243 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, hiện có tổng số 5.719 điều kiện kinh doanh (giấy phép con).

Trong đó, Bộ Công Thương có nhiều giấy phép con nhất, với 27 ngành nghề kinh doanh có điều kiện thuộc phạm vi quản lý cùng 1.220 điều kiện kinh doanh, ít nhất là Bộ Xây dựng cũng có 17 ngành nghề kinh doanh có điều kiện với 106 điều kiện kinh doanh.

 

Để cắt giảm thủ tục hành chính, cần gắn với trách nhiệm cá nhân người đứng đầu bộ, ngành đó

 

Quy trách nhiệm cá nhân

Liên quan tới thủ tục kiểm tra chuyên ngành, tại một báo cáo mới đây của Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) chỉ rõ, để đáp ứng các thủ tục về quản lý chuyên ngành, các DN phải bỏ ra khoảng 28,6 triệu ngày công và khoảng 14,3 nghìn tỷ đồng mỗi năm. Số lượng hàng hóa thuộc diện kiểm tra chuyên ngành vào khoảng 100.000 mặt hàng.

Trong đó, theo CIEM, số lượng văn bản về quản lý, kiểm tra chuyên ngành là 414 văn bản, với 30 là Luật, pháp lệnh; 97 là các nghị định và thông tư. Đồng thời, trong 14,3 nghìn tỷ đồng chi phí mà DN phải chi trả cho kiểm tra chuyên ngành, đứng đầu là giấy phép nhập khẩu và các yêu cầu tương đương 41,2%; kiểm tra chất lượng, kiểm tra hiệu suất năng lượng 25,3%; kiểm tra an toàn thực phẩm 19,1%; kiểm dịch động vật – thú y 14,3%; kiểm dịch thực vật chiếm 0,1%,
Vì vậy, CIEM kiến nghị cắt giảm danh mục 100.000 mặt hàng phải thực hiện kiểm tra chuyên ngành. Theo đó, nếu cắt giảm 30% danh mục sẽ tiết kiệm được khoảng 8,6 triệu ngày công và khoảng 4,3 nghìn tỷ đồng; nếu cắt giảm 50% danh mục sẽ tiết kiệm được khoảng 14,3 triệu ngày công và khoảng 7,1 nghìn tỷ đồng.

Dưới góc độ chuyên gia, Ts. Thiên nhận định, số lượng DN thành lập đông nhưng số lượng DN đóng cửa nhiều. Điều này chứng tỏ, lập ra DN nhưng môi trường để cho DN sống và lớn lên lại không thuận lợi. Nguyên nhân là vì thủ tục hành chính rườm rà, sách nhiễu DN. Vì vậy, một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Chính phủ sắp tới là cắt giảm thủ tục hành chính “nhiêu khê”, chấm dứt tình trạng bớt được cái này lại “lòi” ra cái khác.

Để cắt giảm thủ tục hành chính, đặc biệt là giấy phép con, cần giao cho các bộ, ngành trong một năm phải giảm bao nhiêu. Ví dụ, một năm giao giảm 1/3 thủ tục hành chính, các bộ, ngành được tự chọn giảm thủ tục nào nhưng phải cam kết trách nhiệm với Chính phủ. Nếu không làm được, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm.

Ngay tại Diễn đàn Kinh tế tư nhân vừa qua, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng nhấn mạnh rằng chi phí là vấn đề sống còn của DN. Vì vậy, Tổ Tư vấn Kinh tế cũng đề xuất với Thủ tướng, nếu giải quyết được điều này, tức là cắt giảm cả chi phí chính thức và không chính thức, tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam sẽ tăng lên nhiều, đặc biệt thủ tục hành chính phải gắn với trách nhiệm của bộ, ngành, địa phương. Đầu tiên phải là trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu.

Ông Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC), cho rằng: như VCCI đã chỉ ra, trong số 243 ngành nghề kinh doanh có điều kiện trong luật, có 16 ngành nghề không cần quy định là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, hoặc có phạm vi quá rộng cần điều chỉnh. Tuy nhiên, các cuộc rà soát này mới chỉ dừng lại ở mức rà soát tự thân, chúng ta chưa có cuộc rà soát tổng thể, toàn diện, triệt để đối với tất các điều kiện kinh doanh trên.

Ông Huỳnh cho biết, hiện nay chưa rà soát được những điều kiện kinh doanh “trá hình”, không nằm trong danh mục cũng như ngành nghề cụ thể mà ẩn trong những văn bản, quy định với những tên gọi hình thức khác.

Trước tình trạng trên, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa yêu cầu VCCI và CIEM gửi các báo cáo rà soát về điều kiện kinh doanh tới Bộ KH&ĐT và Bộ Tư pháp trước ngày 10/8. Thủ tướng giao Bộ Tư pháp có ý kiến về danh mục các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản khác có quy định về điều kiện đầu tư, kinh doanh nếu có tại các báo cáo nói trên, gửi cho Bộ KH&ĐT.

Bộ KH&ĐT chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp, Văn phòng Chính phủ tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 25/8, trong đó có kiến nghị phương án xử lý cụ thể, tạo điều kiện cho DN phát triển sản xuất, kinh doanh.

Theo Lê Thúy (Thời báo Kinh Doanh) đăng ngày 07/08/2017

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Hòa giải tranh chấp thương mại - thân thiện và cùng thắng 18/08/2017 10:24

    Năm 2018, cạnh tranh càng trở nên gay gắt, nguy cơ phát sinh tranh chấp giữa các doanh nghiệp Việt Nam với nhau và giữa các doanh nghiệp Việt Nam với các doanh nghiệp nước ngoài tăng cao. 

     

  • Tinh thần kinh doanh của người Việt 18/08/2017 10:04

    Sau khi Việt Nam gia nhập WTO và tham gia vào thương mại toàn cầu với các luật chơi chung, các nhà đầu tư nước ngoài đã chú ý đến thị trường M&A tại Việt Nam. Các doanh nhân Việt đáp lại nhu cầu đó có phần rụt rè ban đầu, nhưng sau đó đầy hào hứng. 

  • Bơm tiền kích cầu kinh tế: Chạy xe tốc độ cao... 17/08/2017 14:31

    Việc tăng, giảm tín dụng do khả năng hấp thu của nền kinh tế, nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp và đánh giá tính khả thi vốn vay của ngân hàng.

  • Đừng đặt lên vai hệ thống ngân hàng quá nhiều nhiệm vụ 10/08/2017 13:48

    "Ngân hàng là huyết mạch của nền kinh tế, hệ thống ngân hàng phải vững mạnh, hiệu quả mới có thể hỗ trợ nền kinh tế tăng trưởng bền vững. Bởi vậy, tái cơ cấu hệ thống ngân hàng là việc làm cần thiết, trong đó nâng cao năng lực quản trị, tính minh bạch của các ngân hàng theo chuẩn mực quốc tế là vô cùng quan trọng", TS. Nguyễn Đình Cung - Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) chia sẻ.

  • Rủi ro trong thương mại quốc tế: Những suy ngẫm từ thực tiễn 09/08/2017 10:48

    Sau 30 năm đổi mới, các Doanh nghiệp Việt Nam đã lớn mạnh, vững vàng và bản lĩnh hơn trên trường Quốc tế. Chúng ta đã học được nhiều từ thực tế của quá trình hội nhập và phát triển. Rủi ro thương trường trên bình diện Quốc tế là cái giá không nhỏ chúng ta phải trả. Tuy nhiên vẫn còn nhiều điều cần nêu ra trong việc ngăn ngừa hiểm họa cho các doanh nghiệp cả ở góc độ người bán lẫn người mua.

  • TS. Nguyễn Đình Cung: “Có dám nói với Thủ tướng hay không chứ ai cấm” 04/08/2017 11:40

    Trao đổi với Dân Việt, TS. Nguyễn Đình Cung, thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng, Viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), cho biết cơ chế hoạt động của tổ là cơ chế mở, thu hút và tập hợp sự đóng góp của các bên, những người quan tâm.

  • Những giải pháp nào giúp nền kinh tế tăng trưởng trên 7%? 04/08/2017 10:25

    Làm việc với Tổ tư vấn kinh tế, Thủ tướng chỉ rõ: “Khi phát hiện bất cập, biết cách làm thì đất nước sẽ chuyển mình, không phụ lòng tin của nhân dân". 3 Trọng tài viên VIAC là TS. Trần Du Lịch, TS. Nguyễn Đình Cung và GS. TS. Trần Đình Thiên vinh dự góp mặt trong Tổ tư vấn kinh tế.

  • Trả hàng theo vận đơn đích danh - Vấn đề không mới nhưng chưa cũ 03/08/2017 14:47

    Vận đơn đích danh được dùng rất phổ biến. Tuy nhiên quan điểm về việc có phải nộp vận đơn khi nhận hàng hay không của luật và phán quyết của Tòa án, Trọng tài ở một số nước, tranh chấp vẫn còn nhiều sự mâu thuẫn. Ngoài ra, thỏa thuận không rõ ràng, cụ thể trong quá trình giao dịch, đàm phán, ký kết hợp đồng mua bán và hợp đồng vận chuyển hàng hóa về việc trả hàng theo “điện giao hàng” (telex release) đối với loại vận đơn này cũng có thể làm phát sinh tranh chấp. Cùng theo dõi bài viết dưới đây của Trọng tài viên Ngô Khắc Lễ để hạn chế đến mức thấp nhất xảy ra tổn thất trong hợp đồng vận chuyển hàng hóa nhé.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC