Góc nhìn trọng tài viên

Không tìm hiểu đối tác trong mua bán quốc tế: Mất trắng gần 3.000 tấn gạo

05/06/2017 15:48

 

Mới đây, một công ty thương mại Việt Nam đã bị lừa “đau” khi ký hợp đồng bán 3.000 tấn gạo 5% tấm cho người mua Đài Loan theo điều kiện FOB cảng Sai Gòn Incoterms 2010, cảng dỡ là Port Kelang. Nếu "giao hàng ngay", thanh toán trả trước 10% tiền hàng, 90% còn lại bằng điện chuyển tiền (telegraphic transfer) khi người bán gửi bản sao chứng từ cho người mua.

 

Tin người môi giới

Hợp đồng được giao dịch, đàm phán và ký kết thông qua người môi giới - người được người bán tin tưởng vì đã từng làm trước đó. Người bán chỉ biết người môi giới mà không tìm hiểu người mua.

Với niềm tin như vậy, người bán đã giao ngay 3.000 tấn gạo xuống tàu biển do người mua chỉ định khi nhận được 10% số tiền trả trước.

p/Giao hàng cho tàu mà không lấy vận đơn làm bằng chứng giao hàng, bằng chứng về hợp đồng vận chuyểnp/theo pháp luật Việt Nam và quốc tế thì sẽ gặp nhiều khó khăn khi đòi bồi thườngGiao hàng cho tàu mà không lấy vận đơn làm bằng chứng giao hàng, bằng chứng về hợp đồng vận chuyển theo pháp luật Việt Nam và quốc tế thì sẽ gặp nhiều khó khăn khi đòi bồi thường

 

Tàu nhận xong hàng và rời cảng trong khi chưa cấp vận đơn đích danh cho người giao hàng đồng thời là người bán. Toàn bộ chứng từ đã được chuyển ngay cho người môi giới để yêu cầu người bán trả nốt số tiền còn lại.

Do chưa lấy được vận đơn nên người bán yêu cầu người vận chuyển chỉ trả hàng khi có thư cam kết bồi thường (LOI) của người giao hàng, đồng thời liên tục thúc dục người môi giới yêu cầu người mua trả nốt tiền. Sau đó, người mua đã trả tiếp 30% tiền hàng.

Thấy tàu đến Port Kelang đã hơn một tuần mà chưa nhận được tiền hàng còn lại, người bán đành liên hệ với người vận chuyển và rất bất ngờ khi hay tin tàu đã trả 2.400 tấn gạo cho người nhận hàng căn cứ vào 03 LOI có chữ ký của shipper (người bán), trong khi người bán khẳng định không hề ký những chứng từ này. Trên tàu lúc đó chỉ còn 600 tấn gạo. Người bán đã yêu cầu tàu không dỡ số hàng này và tìm cách đưa hàng về hoặc bán cho người khác.

Như vậy, người mua mới trả 40% số tiền mà đã nhận được hơn 2.400 tấn hàng bằng 03 LOI giả. Người mua chưa trả hơn 400 nghìn USD. Việc đưa 600 tấn hàng về cũng không dễ vì theo pháp luật địa phương và ai phải trả tiền phạt cho nhiều ngày chờ đợi của tàu để được phép dỡ hàng.

 

Không tìm hiểu đối tác

Người viết từng tham gia tìm hiểu một DN tại Malaysia năm 2013 mới thấy rằng đây là câu chuyện các DN Việt cần cẩn trọng. Một Cty thương mại và vận tải biển ở Hà Nội ("Cty") nhận được chào giá dầu diesel của một "Cty Malaysia" có giá thấp hơn giá thị trường khoảng 20% với điều kiện trả trước 25% tiền hàng và trả nốt khi nhận dầu.

Đồng thời họ cũng chào một lô hàng cho tàu vận chuyển là phân bón từ một cảng Malaysia về Việt Nam với giá cước cạnh tranh; họ cũng chào luôn dịch vụ đại lý cho tàu với phí hấp dẫn để chủ tàu chuyển tiền trước khi tàu đến cảng theo thông lệ quốc tế. Thấy giá quá hời, Cty đã chuyển trước 25% vào tài khoản của DN này ở Singapore.

Tiền được chuyển đã lâu, tàu đến khu neo chờ vào cảng đã nhiều ngày mà không thấy ai liên hệ để cấp dầu, bốc hàng trong khi điện thoại với một người tên là Jacson - đại diện Cty thì ông ta bảo tàu cứ chờ để họ thu xếp. Gần 2 tuần kể từ khi tàu đến cảng, Cty điện thoại cho người viết xin tư vấn.

Nghe qua sự việc, người viết bảo rằng khả năng lừa đảo là khá cao. Ngay hôm sau, DN Việt phải lên đường đi Malaysia. Đến nơi, theo địa chỉ "DNMalaysia" nêu trong hợp đồng thì đó là một... hiệu sách! "Chi nhánh" của họ nêu trong hợp đồng ở phía nam Malaysia thì không tìm thấy vì họ ghi kiểu như "quận "Ba Đình" TP HCM!

Kết quả, sau gần một tuần nữa "nằm chơi", tàu phải rời cảng mà không có hàng và đoàn đi tìm Cty lừa cũng "lên đường về nước" và đến nay cảnh sát Malaysia chưa tìm ra thủ phạm.

 

Hệ lụy DN chịu

Vì vậy, khi giao dịch quốc tế, bài học đầu tiên của các DN Việt là điều tra người mua. Đây là điều khoản mà vẫn còn môt số thương nhân chưa quan tâm đúng mức. Với tên Cty đầy đủ trong hợp đồng, không khó để tìm hiểu qua website, gọi điện thoại, nhắn tin tìm hiểu, yêu cầu họ gửi đăng ký kinh doanh của Cty... chưa kể đến việc nhờ sứ quán, thương vụ ta ở nước sở tại tìm hiểu giúp.

Bên cạnh đó, giao hàng cho tàu mà không lấy vận đơn làm bằng chứng giao hàng, bằng chứng về hợp đồng vận chuyển bằng vận đơn theo pháp luật Việt Nam và quốc tế thì sẽ gặp nhiều khó khăn khi đòi bồi thường, chưa kể là với vận đơn đích danh khi được ký phát thì quyền sở hữu hàng hóa đã thuộc về người mua.

Thêm nữa, trong kinh doanh những hợp đồng quá “hời” các DN Việt cũng cần phải cảnh giác cao vì nó tương tự... miếng ngon trong bẫy chuột!

 

Ngô Khắc Lễ - Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC)

Theo báo Diễn đàn Doanh nghiệp

 

 

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Cảnh báo rủi ro trong giao dịch quốc tế từ vụ lừa đảo của Echopack Inc 21/03/2019 17:30

    Một bài học lớn là vụ lừa đảo của Echopack Inc. với nhiều doanh nghiệp thủy sản Việt Nam. Thực ra trong vụ này, nếu tinh ý, doanh nghiệp sẽ không bị lừa khi từ chối LC không khả thi. Nhà xuất khẩu phải gửi chứng từ đến ngân hàng phát hành, có chữ ký của người đại diện ký hợp đồng phù hợp với chữ ký lưu trong hồ sơ để thanh toán. 

  • Còn nhiều việc phải làm trong cải cách pháp luật về doanh nghiệp 20/03/2019 09:24

    Luật sư Nguyễn Tiến Lập, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) bày tỏ, không phủ nhận là có rất nhiều quy định của hai luật nêu trên đã thể hiện các nguyên tắc như: doanh nghiệp được làm tất cả những gì mà luật không cấm hay doanh nghiệp tự kê khai và tự chịu trách nhiệm...., nhưng thực tế thi hành luật lại khác và đơn cử: doanh nghiệp tự kê khai, song không được tự chịu trách nhiệm trước pháp luật mà vẫn phải định kỳ bị kiểm tra.

  • Lưu ý về điều khoản loại trừ trong hợp đồng bảo hiểm 19/03/2019 17:10

    Bất đồng quan điểm giữa bên bảo hiểm và bên được bảo hiểm liên quan đến việc áp dụng hay không áp dụng các điều khoản loại trừ được quy định trong hợp đồng/ điều khoản bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ tàu và hợp đồng/điều khoản bảo hiểm thân tàu là một trong những nguyên nhân thường xảy ra tranh chấp trong tai nạn đâm va. Vụ tranh chấp dưới đây được giải quyết tại một trung tâm trọng tài thương mại cho thấy những lưu ý cần thiết về vấn đề nêu trên.

  • Nghị định “đá” luật, hàng loạt dự án bất động sản có tranh chấp 15/03/2019 11:04

    Theo thống kê của Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (BĐS), hiện nay, cả nước có 215 dự án BĐS có khiếu nại, tranh chấp, trong đó có 108 dự án xảy ra tranh chấp giữa chủ đầu tư với cư dân, 107 dự án có khiếu nại, tranh chấp về thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng và những nội dung dân sự khác. 

  • Rủi ro trong giao dịch quốc tế khi làm ăn "xuôi chèo, mát mái" 14/03/2019 10:06

    Nhà nhập khẩu ứng vốn ngay sau khi ký hợp đồng và trừ vào từng lô hàng. Nhanh chóng, thuận tiện, hợp đồng ký hàng năm, giao hàng nhiều đợt, ứng trước 70% giá trị, thanh toán nhanh gọn. Mọi giao dịch đều 'xuôi chèo, mát mái', lòng tin nhà xuất khẩu tăng lên.

  • Tác hại khôn lường từ gian lận xuất xứ 13/03/2019 16:00

    Tình trạng hàng hóa được nhập khẩu từ nước ngoài hoặc đặt gia công ở nước ngoài nhưng lại đội lốt hàng Việt, ghi nhãn xuất xứ “Made in Viet Nam” đánh lừa người tiêu dùng… đang ngày càng gia tăng, có chiều hướng tinh vi hơn. Nó không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến DN làm ăn chân chính và nguy hại cho người tiêu dùng mà còn gây ra những tác hại khôn lường trong hoạt động thương mại quốc tế của hàng hóa Việt Nam.

  • Những thách thức pháp lý khi thí điểm thanh toán qua di động 08/03/2019 10:36

    Việc Thủ tướng Chính phủ đồng ý cho thí điểm sử dụng tài khoản viễn thông để thanh toán là cơ hội phát triển kinh tế, vì sự tiện lợi cho hàng chục triệu người trong việc mua bán, du lịch... với một chiếc điện thoại di động sẵn có mà không cần phải mang theo các phương tiện thanh toán như tiền hay thẻ thanh toán, đồng thời cũng là cơ hội lớn cho các nhà mạng.

  • Đổ bộ ồ ạt, xe con Trung Quốc có đủ sức làm "cách mạng về giá" như thời xe máy ở Việt Nam? 08/03/2019 10:28

    Mặc dù các dòng xe Trung Quốc chưa nhận được cảm tình của nhiều người mua xe tại Việt Nam, tuy nhiên với lợi thế giá rẻ, đa tiện nghi và mở rộng hệ thống phân phối, xe Trung Quốc đang buộc các hãng xe tại Việt Nam phải chú ý nhiều về giá trong cuộc chiến giành thị trường về lâu dài.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC