Góc nhìn trọng tài viên

Không tìm hiểu đối tác trong mua bán quốc tế: Mất trắng gần 3.000 tấn gạo

05/06/2017 15:48

 

Mới đây, một công ty thương mại Việt Nam đã bị lừa “đau” khi ký hợp đồng bán 3.000 tấn gạo 5% tấm cho người mua Đài Loan theo điều kiện FOB cảng Sai Gòn Incoterms 2010, cảng dỡ là Port Kelang. Nếu "giao hàng ngay", thanh toán trả trước 10% tiền hàng, 90% còn lại bằng điện chuyển tiền (telegraphic transfer) khi người bán gửi bản sao chứng từ cho người mua.

 

Tin người môi giới

Hợp đồng được giao dịch, đàm phán và ký kết thông qua người môi giới - người được người bán tin tưởng vì đã từng làm trước đó. Người bán chỉ biết người môi giới mà không tìm hiểu người mua.

Với niềm tin như vậy, người bán đã giao ngay 3.000 tấn gạo xuống tàu biển do người mua chỉ định khi nhận được 10% số tiền trả trước.

p/Giao hàng cho tàu mà không lấy vận đơn làm bằng chứng giao hàng, bằng chứng về hợp đồng vận chuyểnp/theo pháp luật Việt Nam và quốc tế thì sẽ gặp nhiều khó khăn khi đòi bồi thườngGiao hàng cho tàu mà không lấy vận đơn làm bằng chứng giao hàng, bằng chứng về hợp đồng vận chuyển theo pháp luật Việt Nam và quốc tế thì sẽ gặp nhiều khó khăn khi đòi bồi thường

 

Tàu nhận xong hàng và rời cảng trong khi chưa cấp vận đơn đích danh cho người giao hàng đồng thời là người bán. Toàn bộ chứng từ đã được chuyển ngay cho người môi giới để yêu cầu người bán trả nốt số tiền còn lại.

Do chưa lấy được vận đơn nên người bán yêu cầu người vận chuyển chỉ trả hàng khi có thư cam kết bồi thường (LOI) của người giao hàng, đồng thời liên tục thúc dục người môi giới yêu cầu người mua trả nốt tiền. Sau đó, người mua đã trả tiếp 30% tiền hàng.

Thấy tàu đến Port Kelang đã hơn một tuần mà chưa nhận được tiền hàng còn lại, người bán đành liên hệ với người vận chuyển và rất bất ngờ khi hay tin tàu đã trả 2.400 tấn gạo cho người nhận hàng căn cứ vào 03 LOI có chữ ký của shipper (người bán), trong khi người bán khẳng định không hề ký những chứng từ này. Trên tàu lúc đó chỉ còn 600 tấn gạo. Người bán đã yêu cầu tàu không dỡ số hàng này và tìm cách đưa hàng về hoặc bán cho người khác.

Như vậy, người mua mới trả 40% số tiền mà đã nhận được hơn 2.400 tấn hàng bằng 03 LOI giả. Người mua chưa trả hơn 400 nghìn USD. Việc đưa 600 tấn hàng về cũng không dễ vì theo pháp luật địa phương và ai phải trả tiền phạt cho nhiều ngày chờ đợi của tàu để được phép dỡ hàng.

 

Không tìm hiểu đối tác

Người viết từng tham gia tìm hiểu một DN tại Malaysia năm 2013 mới thấy rằng đây là câu chuyện các DN Việt cần cẩn trọng. Một Cty thương mại và vận tải biển ở Hà Nội ("Cty") nhận được chào giá dầu diesel của một "Cty Malaysia" có giá thấp hơn giá thị trường khoảng 20% với điều kiện trả trước 25% tiền hàng và trả nốt khi nhận dầu.

Đồng thời họ cũng chào một lô hàng cho tàu vận chuyển là phân bón từ một cảng Malaysia về Việt Nam với giá cước cạnh tranh; họ cũng chào luôn dịch vụ đại lý cho tàu với phí hấp dẫn để chủ tàu chuyển tiền trước khi tàu đến cảng theo thông lệ quốc tế. Thấy giá quá hời, Cty đã chuyển trước 25% vào tài khoản của DN này ở Singapore.

Tiền được chuyển đã lâu, tàu đến khu neo chờ vào cảng đã nhiều ngày mà không thấy ai liên hệ để cấp dầu, bốc hàng trong khi điện thoại với một người tên là Jacson - đại diện Cty thì ông ta bảo tàu cứ chờ để họ thu xếp. Gần 2 tuần kể từ khi tàu đến cảng, Cty điện thoại cho người viết xin tư vấn.

Nghe qua sự việc, người viết bảo rằng khả năng lừa đảo là khá cao. Ngay hôm sau, DN Việt phải lên đường đi Malaysia. Đến nơi, theo địa chỉ "DNMalaysia" nêu trong hợp đồng thì đó là một... hiệu sách! "Chi nhánh" của họ nêu trong hợp đồng ở phía nam Malaysia thì không tìm thấy vì họ ghi kiểu như "quận "Ba Đình" TP HCM!

Kết quả, sau gần một tuần nữa "nằm chơi", tàu phải rời cảng mà không có hàng và đoàn đi tìm Cty lừa cũng "lên đường về nước" và đến nay cảnh sát Malaysia chưa tìm ra thủ phạm.

 

Hệ lụy DN chịu

Vì vậy, khi giao dịch quốc tế, bài học đầu tiên của các DN Việt là điều tra người mua. Đây là điều khoản mà vẫn còn môt số thương nhân chưa quan tâm đúng mức. Với tên Cty đầy đủ trong hợp đồng, không khó để tìm hiểu qua website, gọi điện thoại, nhắn tin tìm hiểu, yêu cầu họ gửi đăng ký kinh doanh của Cty... chưa kể đến việc nhờ sứ quán, thương vụ ta ở nước sở tại tìm hiểu giúp.

Bên cạnh đó, giao hàng cho tàu mà không lấy vận đơn làm bằng chứng giao hàng, bằng chứng về hợp đồng vận chuyển bằng vận đơn theo pháp luật Việt Nam và quốc tế thì sẽ gặp nhiều khó khăn khi đòi bồi thường, chưa kể là với vận đơn đích danh khi được ký phát thì quyền sở hữu hàng hóa đã thuộc về người mua.

Thêm nữa, trong kinh doanh những hợp đồng quá “hời” các DN Việt cũng cần phải cảnh giác cao vì nó tương tự... miếng ngon trong bẫy chuột!

 

Ngô Khắc Lễ - Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC)

Theo báo Diễn đàn Doanh nghiệp

 

 

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Doanh nghiệp địa ốc ưa trọng tài hơn tòa án 09/10/2019 11:00

    Với nhiều lợi thế hơn đưa nhau ra tòa, hòa giải thông qua trọng tài thương mại đang là phương thức hữu dụng được nhiều doanh nghiệp bất động sản lựa chọn để giải quyết tranh chấp.

  • Tranh chấp bảo hiểm – trọng tài liệu có hiệu quả? 01/10/2019 08:52

    Dự báo trong năm 2019, ngành bảo hiểm tiếp tục duy trì đà tăng trưởng của thị trường, dự kiến mức tăng trưởng 20% cũng như tăng cường tính hiệu quả, bền vững và an toàn. Cùng với sự phát triển nhanh chóng đó, các tranh chấp hợp đồng bảo hiểm ngày càng gia tăng cả về số lượng cũng như độ phức tạp của tranh chấp.

  • Sửa luật: Cần bắt đầu từ khái niệm… 01/10/2019 08:47

    Một lần nữa, các luật nền tảng về pháp lý thực thể và hoạt động đầu tư, gồm Luật Chứng khoán, Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư, cùng được chỉnh sửa. Dù chưa được thông qua, một người bạn của tôi chia sẻ, anh chưa lạc quan. Anh là người Âu, rất rành tiếng Việt, đã tham gia và có đóng góp lớn trên thị trường từ những ngày đầu. Riêng tôi, vẫn là những băn khoăn cũ…

  • Lối đi nào cho hộ kinh doanh cá thể? 20/09/2019 08:24

    Dự thảo Luật Doanh nghiệp (DN) sửa đổi mới nhất đã bổ sung một chương về hộ kinh doanh (HKD) cá thể. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều tranh cãi về việc có hay không nên đưa HKD vào Luật, thay vào đó xây dựng cơ sở pháp lý khác để tạo điều kiện cho HKD phát triển, lớn lên thành DN.

  • Áp dụng tập quán qua một vụ tranh chấp 16/09/2019 10:31

    Trong hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển theo hợp đồng vận chuyển theo chuyến (voyage charter party) thường có thỏa thuận sau khi hết thời hạn bốc hoặc dỡ hàng, nếu hàng hóa chưa được bốc, dỡ xong thì người thuê vận chuyển phải trả tiền phạt đối với thời gian bốc, dỡ vượt quá thời hạn cho phép. Tập quán “once on demurrage, always on demurrage” (một khi đã bị phạt thì luôn luôn bị phạt) khá phổ biến và được thực hiện ở nhiều nơi trên thế giới nhưng có được áp dụng ở Việt Nam hay không là một vấn đề dễ xảy ra tranh chấp. 

  • Tranh chấp về thỏa thuận được coi là sửa đổi hợp đồng 16/09/2019 10:09

    Dịch vụ logistics ngày càng được sử dụng phổ biến trong thương mại quốc tế và bao gồm nhiều ngành riêng biệt nên càng dễ xảy ra tranh chấp nếu không được chú ý thích đáng. Dưới đây là một vụ kiện để bạn đọc tham khảo. 

  • Hòa giải thương mại tại Việt Nam 16/09/2019 10:04

    Hiện nay, tại Việt Nam tồn tại 4 phương thức giải quyết tranh chấp bao gồm:  Thương lượng, Hòa giải, Trọng Tài, Tòa án. Trong đó, phương thức thương lượng, hòa giải, trọng tài là các phương thức giải quyết tranh chấp ngoài tòa án hay còn gọi là phương thức giải quyết tranh chấp thay thế (Alternative dispute resolution – ADR). 

  • So sánh trọng tài giải quyết tranh chấp do nhà đầu tư kiện quốc gia tiếp nhận đầu tư và trọng tài thương mại 16/09/2019 09:42

    Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, trọng tài đã, đang và sẽ trở thành phương thức giải quyết tranh chấp hiệu quả. Tuy nhiên, vì có nhiều phương thức trọng tài khác nhau; trọng tài giải quyết tranh chấp do nhà đầu tư nước ngoài kiện quốc gia tiếp nhận đầu tư (hay còn gọi trọng tài ISDS) và trọng tài thương mại. Và, vì sự phức tạp của trọng tài ISDS, bài viết nhằm cung cấp đặc điểm cơ bản của trọng tài ISDS trong mối tương quan, so sánh với trọng tài thương mại.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC