Góc nhìn trọng tài viên

Vướng mắc trong giải quyết tranh chấp

31/07/2017 10:46

Việt Nam đã gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) và ký nhiều hiệp định thương mại tự do, đồng nghĩa với việc các giao dịch thương mại xuyên biên giới sẽ tăng lên và cùng với đó là các tranh chấp phát sinh. Chỉ tính riêng tại Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), một trung tâm hàng đầu trong 18 trung tâm trọng tài hiện có của Việt Nam thì số lượng các vụ kiện trong lĩnh vực xây dựng đã tăng liên tục: từ 10% năm 2014 lên đến 15% năm 2016. Vậy nên, trong bối cảnh hiện nay, nhu cầu sử dụng trọng tài như một phương thức giải quyết tranh chấp là hết sức cấp thiết.

 

Nhìn chung, khung pháp lý về trọng tài đã có sự cải thiện theo từng năm, đặc biệt là Luật Trọng tài 2010 đã được soạn thảo với ý tưởng tiếp thu các thực tiễn quốc tế, để thúc đẩy việc sử dụng trọng tài thương mại và chia sẻ gánh nặng với hệ thống tòa án đang quá tải tại Việt Nam. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, có một sự bất cân bằng trong các hình thức giải quyết tranh chấp ở Việt Nam, giữa giải quyết tranh chấp bằng trọng tài so với giải quyết tranh chấp bằng hình thức khác, đặc biệt là hòa giải cấp cơ sở khác.

Vì sao lại như vậy? Thứ nhất, có yếu tố văn hóa, truyền thống. Người Việt Nam thường giải quyết tranh chấp bằng hòa giải cơ sở hay tòa án chứ không sử dụng trọng tài. Thứ hai, về quy mô doanh nghiệp nhỏ và vừa, trị giá tranh chấp thường không lớn và các doanh nghiệp thường cố gắng tìm tới các tổ chức của Nhà nước để giải quyết như là Tòa án hoặc các cơ quan hành chính. Trong khi đó, phương thức giải quyết trọng tài tại Việt Nam đôi khi vẫn chưa thật sự hiệu quả, đã làm giảm lòng tin của khách hàng. Ðiều này phần nào cản trở hình thức giải quyết tranh chấp bằng trọng tài và phát triển kinh tế ở Việt Nam.

Các vụ kiện trong lĩnh vực xây dựng đã tăng liên tục: từ 10% năm 2014 lên đến 15% năm 2016.

 

Do đó, để đáp ứng xu thế phát triển của xử kiện bằng trọng tài tại Việt Nam, cần tiếp tục cải thiện Luật Trọng tài ở Việt Nam sao cho đáp ứng được yêu cầu theo các cam kết của Việt Nam tại các hiệp định thương mại tự do, cam kết WTO,... Ðặc biệt là vấn đề quyền hạn và vai trò của Tòa án ở Việt Nam đối với hoạt động trọng tài, bởi hiện nay, thẩm quyền của tòa án và trọng tài chưa được rõ ràng nên vẫn có những trường hợp Tòa án can thiệp vào quyền hạn của hội đồng trọng tài. Ðiều đó dẫn tới việc nhiều khi trọng tài bị mất đi tính độc lập và rủi ro phán quyết trọng tài bị hủy, khiến cho lòng tin của nhà đầu tư bị giảm sút. Bên cạnh đó cũng cần nâng cao chất lượng của các phán quyết trọng tài. Bởi, một phán quyết khi được ban hành sẽ chưa thể biết đâu là điều tốt nhất nhưng phải bảo đảm kết quả tại phán quyết đưa ra là đúng nhất, bảo đảm đủ thời gian để giảm thiểu những sai sót rủi ro trong những phán quyết của trọng tài và phải cố gắng bảo đảm rằng phán quyết của trọng tài là khách quan nhất.

 

Theo GS Lê Hồng Hạnh, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Pháp lý VIAC

Đăng trên báo Nhân dân ngày 29/07/2017

 

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • 4 ngân hàng thương mại nhà nước đến mức giới hạn tăng trưởng 14/06/2019 10:18

    Để đáp ứng được chủ trương và mục tiêu Chính phủ đề ra, 4 NHTM nhà nước đang rất trông chờ vào quyết định của Nhà nước với vai trò của cổ đông chi phối trong việc thực hiện tăng vốn điều lệ. Báo Đầu tư Chứng khoán đã phỏng vấn luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch HĐTV Công ty Luật BASICO, thành viên Ban Chủ nhiệm Câu lạc bộ Pháp chế ngân hàng thuộc Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam về vấn đề này.

  • Giải quyết tranh chấp bằng hòa giải thương mại giúp cải thiện môi trường kinh doanh 14/06/2019 10:12

    Nhiều chuyên gia khẳng định, hòa giải thương mại không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro, tiết kiệm chi phí mà còn giúp cải thiện môi trường kinh doanh.

  • Quản lý chặt việc thu thuế thương mại điện tử 14/06/2019 10:08

    Quản lý thuế thương mại điện tử đang là thách thức đối với ngành Thuế. Trao đổi với phóng viên Báo Hànộimới, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam khẳng định: Dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) với nhiều quy định mới sẽ khắc phục những bất cập, góp phần quản lý chặt chẽ việc thu thuế thương mại điện tử.

  • Kinh tế tư nhân: Cần siêu tập đoàn? 13/06/2019 14:57

    Dù là các tập đoàn hùng mạnh hay các doanh nghiệp nhỏ cũng cần một môi trường cạnh tranh lành mạnh.

  • Đổi mới cách tiếp cận vấn đề đầu tư công 13/06/2019 14:52

    Luật sư Nguyễn Tiến Lập Trọng tài viên VIAC khẳng định đã đến lúc chúng ta cần đổi mới cách tiếp cận vấn đề đầu tư công và chấp nhận mô hình quản trị công của các nước OECD.

  • Khó khăn từ Nghị định 20: Doanh nghiệp than vãn, Tổng cục Thuế nói gì? 05/06/2019 14:42

    Nghị định 20 được ban hành với mục đích hạn chế trốn thuế của các doanh nghiệp FDI, tuy nhiên, Nghị định này lại khiến nhiều doanh nghiệp trong nước gặp khó khăn.

  • TS Nguyễn Đình Cung: Chi phí logistic tắc nghẽn từ cảng biển bằng 18% GDP của cả nước 05/06/2019 14:33

    Theo TS Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), chi phí logistic tắc nghẽn từ cảng biển ở Việt Nam hiện đang rất cao, bằng 18% GDP của cả nước, trong khi tại các quốc gia khác thì con số này cao nhất chỉ khoảng 10%.

  • Đã đến lúc dừng BT! 04/06/2019 10:53

    Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa công bố Dự thảo Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP). Trong đó, đối với hình thức BT, câu trả lời cho câu hỏi giữ hay bỏ các dự án BT (xây dựng- chuyển giao) vẫn chưa có lời giải đáp. Nhưng từ góc nhìn cá nhân, người viết cho rằng đã đến lúc chấm dứt các dự án BT theo cơ chế “đổi đất lấy hạ tầng”.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC