Góc nhìn trọng tài viên

Điều kiện kinh doanh: Nhà quản lý và doanh nghiệp đều muốn giữ?

06/07/2017 09:38

Đó là nhận định của Luật sư Trương Thanh Đức - Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Luật Basico, Trọng tài viên VIAC tại hội thảo về thực trạng các điều kiện kinh doanh và quyền tự do kinh doanh ở Việt Nam.

Thực chất chỉ là sắp xếp lại câu từ

Theo Luật sư Trương Thanh Đức, đã có những tín hiệu tích cực hơn trong việc cắt giảm các điều kiện kinh doanh, nhưng theo cá nhân ông, cứ 10 điều kiện kinh doanh được cắt giảm thì lại có 7 điều kiện kinh doanh khác tăng thêm.

Ông Đậu Anh Tuấn - Trưởng ban Pháp chế của VCCI,

Ông Đậu Anh Tuấn - Trưởng ban Pháp chế của VCCI,

“Giảm một ít thì lại tăng một ít, thậm chí một số đẻ ra còn gây khó khăn, mệt mỏi nhiều hơn. Vì nhiều đối tượng liên quan, từ cán bộ nhà nước cho tới doanh nghiệp, không muốn bỏ điều kiện kinh doanh. Nhiều khi 1% doanh nghiệp phản đối sức nặng lại lớn hơn 99% còn lại" - ông Đức nói.

Ông Đức dẫn một số ví dụ: "Như một loạt điều kiện kinh doanh của ngành Công thương quy định về quy mô, nhiều doanh nghiệp không muốn bỏ vì điều kiện này có thể giúp loại bỏ đối thủ quy mô nhỏ hơn. Hay như với ngành nghề công chứng, yên tâm là giờ không ai có thể chen chân vào vì quy hoạch chỉ có thế. Hay như mới đây nhất, Bộ Giao thông vận tải yêu cầu hạn chế đi xe chung là trái luật bởi đây là mô hình kinh doanh khác, cấm là vô căn cứ".

Displaying Quote anh Đức 8.jpg

LS Trương Thanh Đức cho rằng, việc đưa ra quá nhiều quy hoạch ngành, nghề chi tiết đã dẫn đến tình trạng tương tự như ngăn cấm, gây trở ngại khó khăn cho quyền tự do hoạt động đầu tư kinh doanh. Ví dụ, quy hoạch thương nhân, kinh doanh xuất khẩu gạo của Bộ Công thương đã đưa ra các tiêu chí quá cao, dẫn đến tình trạng loại bỏ đa số doanh nghiệp xuất khẩu gạo.

“Việc giảm 267 xuống 243 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện không có nghĩa là sau 2 năm đã giảm được 24 ngành, nghề mà phần lớn là giảm do sắp xếp lại, thay đổi từ ngữ và sáp nhập một số ngành, nghề” - LS. Trương Thanh Đức nêu rõ. 

Nhiều điều kiện kinh doanh không cần thiết

Theo ông Đậu Anh Tuấn - Trưởng ban Pháp chế của VCCI, nhiều ngành, nghề kinh doanh không cần thiết phải kiểm soát bằng điều kiện kinh doanh hoặc nhiều điều kiện kinh doanh chưa phù hợp.

Trong đó, một số ngành, nghề không có tác động đáng kể tới lợi ích công cộng. Đó là những ngành, nghề kinh doanh thông thường, các rủi ro được giải quyết bằng pháp luật dân sự hoặc không có nguy cơ ảnh hưởng đến quốc phòng an ninh, trật tự, đạo đức xã hội và sức khỏe cộng đồng (như kinh doanh dịch vụ quản lý, vận hành nhà chung cư, kinh doanh dịch vụ đại lý tàu biển...).

Một số ngành, nghề khác có thể quản lý bằng hình thức khác thay vì điều kiện kinh doanh như quản lý bằng quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật, các quy định quản lý quá trình kinh doanh hay quản lý chất lượng sản phẩm đầu ra...

Có thể kể đến ngành sản xuất mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy; dịch vụ sản xuất, phát hành phim; dịch vụ giới thiệu sản phẩm quảng cáo đến công chúng; kinh doanh dịch vụ lữ hành...

Thậm chí, có ngành, nghề thuộc danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện nhưng lại không phải là ngành, nghề kinh doanh. Ví dụ như “kinh doanh dịch vụ logistics” thuộc danh mục nhưng logistics lại bao gồm nhiều hoạt động như vận tải, đóng gói, làm thủ tục thuế, hải quan... và mỗi hoạt động đó lại là một ngành, nghề riêng; hoặc “hoạt động nhượng quyền thương mại” là phương thức kinh doanh chứ không phải là ngành nghề...

Do vậy, ông Tuấn cho rằng, ngành, nghề kinh doanh có thể thay bằng biện pháp quản lý khác thay vì điều kiện đầu tư kinh doanh.

Để góp phần chủ động rà soát thường xuyên về ngành nghề kinh doanh có điều kiện, ông Tuấn kiến nghị 16 ngành, nghề không nên đưa vào danh mục và 10 ngành nghề có phạm vị kiểm soát chưa phù hợp.

Đừng để điều kiện kinh doanh giết chết doanh nghiệp

Bà Nguyễn Thị Diệu Hồng - Ban Pháp chế VCCI cho biết, qua rà soát 14 ngành nghề trong các lĩnh vực: Công Thương, Giao thông vận tải và Khoa học công nghệ với 402 điều kiện kinh doanh cho thấy có 3 đặc điểm nổi bật.

Thứ nhất, nhiều điều kiện kinh doanh có tính chất áp đặt quy mô doanh nghiệp. Ví dụ là đơn vị vận tải taxi phải có tối thiểu 50 xe nếu trụ sở đặt tại các thành phố trực thuộc trung ương; thương nhân xuất nhập khẩu khí hóa lỏng phải có tổng dung tích bồn chứa tối thiểu 3.000m3; thương nhân bán buôn rượu phải có số vốn tối thiểu 300 triệu đồng…

Thứ hai, điều kiện kinh doanh có tính chất can thiệp vào quyền tự quyết của doanh nghiệp. Điển hình là quy định phương án kinh doanh của các doanh nghiệp vận tải bằng ô tô phải được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

Thứ ba, điều kiện kinh doanh có tính chất can thiệp vào thị trường bằng các biện pháp mệnh lệnh hành chính. Ví dụ như yêu cầu về chất lượng dịch vụ của các đơn vị vận tải hành khách bằng ô tô. Yêu cầu này không cần thiết bởi thị trường có rất nhiều phân khúc và khách hàng sẽ lựa chọn chất lượng phù hợp.

Bà Hồng cũng cho biết: “Thực tế đã chứng minh những điều kiện trên đã giết chết nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa, biến thị trường thành sân chơi của một số doanh nghiệp có tiềm lực như thị trường xuất khẩu gạo hay phân phối khí”.

Displaying quote chú Huỳnh 5.jpg

Tồn tại và hạn chế là vậy, nhưng bao giờ môi trường kinh doanh mới thật sự thuận lợi và các điều kiện kinh doanh không còn là rào cản vẫn là câu hỏi đang bỏ ngỏ bởi theo Luật sư Trần Hữu Huỳnh - Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), câu chuyện về cải cách điều kiện kinh doanh ở Việt Nam đã được bàn đi bàn lại nhiều lần, nhưng vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

“Tôi đã tham gia bàn luận về vấn đề này từ lúc tóc còn xanh, tới nay đầu đã bạc, nhưng câu chuyện vẫn cứ phải bàn đi bàn lại” - ông Huỳnh bày tỏ.

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Tăng trưởng bền vững là mệnh lệnh của cuộc sống 17/11/2017 11:17

    Tại Hội thảo Kinh tế Việt Nam: Động lực tăng trưởng và giải pháp thúc đẩy diễn ra hôm qua, ngày 15/11, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh: Phát triển nhanh, bền vững là chủ trương của Đảng, là mệnh lệnh của cuộc sống để rút ngắn khoảng cách của Việt Nam với các nước khác trên thế giới. Ông cũng lưu ý, nếu thành quả của tăng trưởng không được chia sẻ tới các tầng lớp nhân dân thì tăng trưởng sẽ không có ý nghĩa.

  • Cần toàn diện trong tăng trưởng 16/11/2017 10:39

    Ngày 15/11, Viện Hàn Lâm khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học Kinh tế Việt Nam: Động lực tăng trưởng và giải pháp thúc đẩy. Tại đây, các ý kiến đều cho rằng, cách tiếp cận với vấn đề tăng trưởng Việt Nam vẫn bị lệch, nghiêng nhiều về số lượng.

  • Chậm giải ngân, hiệu quả đầu tư giảm 16/11/2017 10:35

    Đến nay, giải ngân vốn đầu tư công (ĐTC) mới chỉ đạt 72,5% vốn quy hoạch, trong khi cùng kỳ năm 2016 đạt 78,6%. Như vậy, giải ngân năm 2017 chưa có sự cải thiện. Tình trạng này vừa tác động tới việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế, vừa làm giảm hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, khi mà Chính phủ đang phải vay với lãi suất cao mà không chi được tiền.

  • TS. Nguyễn Đình Cung: Tại sao TP.HCM không thể là “phòng thí nghiệm thể chế” về kinh tế thị trường? 15/11/2017 16:32

    Quốc hội đang bàn về Luật Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt, mà một trong những mục tiêu là tạo ra những “phòng thí nghiệm thể chế”. Thế thì tại sao TP.HCM lại không thể là một “phòng thí nghiệm” về cơ chế thị trường, trong khi TP đã có những điều kiện, nền tảng rất tốt cho việc đó? PV đã có cuộc trao đổi với TS. Nguyễn Đình Cung - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế trung ương về vấn đề này.

  • TS. Lê Đăng Doanh: “Tăng thu đòi theo thông lệ quốc tế, nhưng chi thì rất tuỳ tiện” 15/11/2017 16:03

    "Người ta cứ nói phải chấp nhận thông lệ quốc tế về thu nhưng thông lệ quốc tế chi không thấy ai nói cả, phải công khai trên mạng để báo chí người dân đều biết, chứ chi hiện nay là rất tuỳ tiện"

  • TS. Nguyễn Đình Cung: Thúc giải ngân đầu tư, không khéo lại thất thoát 08/11/2017 09:32

    Lũy kế 9 tháng, giải ngân vốn đầu tư phát triển chỉ đạt khoảng 53,1% so kế hoạch Quốc hội thông qua, bằng 53,8% kế hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ giao. Tương tự, việc giải ngân dự án có vốn ODA cũng thấp hơn so cùng kỳ năm ngoái. Giải ngân vốn đầu tư công chậm không chỉ ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế trong năm nay, mà còn gây lãng phí nguồn lực khi có tiền mà không tiêu được, tiền đã vay và vẫn phải trả lãi, nhưng lại không đưa được vào nền kinh tế để đầu tư phát triển. 

     

  • Khó kiểm soát việc thanh toán bằng tiền ảo vì chưa có hành lang pháp lý 07/11/2017 09:44

    Luật sư Trương Thanh Đức - Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam cho biết, vì Việt Nam chưa công nhận loại tiền ảo này nên chưa có hành lang pháp lý để quản lý tiền ảo. Luật sư cũng cho hay, việc kiểm soát Bitcoin rất khó bởi bản chất của loại tiền này khác so với những loại tiền tệ khác, bởi nó không phải qua bất cứ hệ thống giao dịch nào mà hoàn toàn tự giao dịch với nhau..

  • Việt Nam chưa có nhiều Doanh nghiệp "lớn" đúng nghĩa 02/11/2017 11:23

    Với hơn 600 ngàn DN tư nhân đang hoạt động, mục tiêu đến năm 2020 sẽ có 1 triệu DN tư nhân, nên các DN rất mong muốn môi trường kinh doanh được cải thiện tích cực hơn nữa, để DN thực sự lớn lên, hội nhập quốc tế. Chiều 26/10, tại Hà Nội, Báo Diễn đàn DN – Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức Diễn đàn DN 2017 với chủ đề “Kiến tạo môi trường cho DN tư nhân phát triển”.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC