Góc nhìn trọng tài viên

Điều kiện kinh doanh: Nhà quản lý và doanh nghiệp đều muốn giữ?

06/07/2017 09:38

Đó là nhận định của Luật sư Trương Thanh Đức - Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Luật Basico, Trọng tài viên VIAC tại hội thảo về thực trạng các điều kiện kinh doanh và quyền tự do kinh doanh ở Việt Nam.

Thực chất chỉ là sắp xếp lại câu từ

Theo Luật sư Trương Thanh Đức, đã có những tín hiệu tích cực hơn trong việc cắt giảm các điều kiện kinh doanh, nhưng theo cá nhân ông, cứ 10 điều kiện kinh doanh được cắt giảm thì lại có 7 điều kiện kinh doanh khác tăng thêm.

Ông Đậu Anh Tuấn - Trưởng ban Pháp chế của VCCI,

Ông Đậu Anh Tuấn - Trưởng ban Pháp chế của VCCI,

“Giảm một ít thì lại tăng một ít, thậm chí một số đẻ ra còn gây khó khăn, mệt mỏi nhiều hơn. Vì nhiều đối tượng liên quan, từ cán bộ nhà nước cho tới doanh nghiệp, không muốn bỏ điều kiện kinh doanh. Nhiều khi 1% doanh nghiệp phản đối sức nặng lại lớn hơn 99% còn lại" - ông Đức nói.

Ông Đức dẫn một số ví dụ: "Như một loạt điều kiện kinh doanh của ngành Công thương quy định về quy mô, nhiều doanh nghiệp không muốn bỏ vì điều kiện này có thể giúp loại bỏ đối thủ quy mô nhỏ hơn. Hay như với ngành nghề công chứng, yên tâm là giờ không ai có thể chen chân vào vì quy hoạch chỉ có thế. Hay như mới đây nhất, Bộ Giao thông vận tải yêu cầu hạn chế đi xe chung là trái luật bởi đây là mô hình kinh doanh khác, cấm là vô căn cứ".

Displaying Quote anh Đức 8.jpg

LS Trương Thanh Đức cho rằng, việc đưa ra quá nhiều quy hoạch ngành, nghề chi tiết đã dẫn đến tình trạng tương tự như ngăn cấm, gây trở ngại khó khăn cho quyền tự do hoạt động đầu tư kinh doanh. Ví dụ, quy hoạch thương nhân, kinh doanh xuất khẩu gạo của Bộ Công thương đã đưa ra các tiêu chí quá cao, dẫn đến tình trạng loại bỏ đa số doanh nghiệp xuất khẩu gạo.

“Việc giảm 267 xuống 243 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện không có nghĩa là sau 2 năm đã giảm được 24 ngành, nghề mà phần lớn là giảm do sắp xếp lại, thay đổi từ ngữ và sáp nhập một số ngành, nghề” - LS. Trương Thanh Đức nêu rõ. 

Nhiều điều kiện kinh doanh không cần thiết

Theo ông Đậu Anh Tuấn - Trưởng ban Pháp chế của VCCI, nhiều ngành, nghề kinh doanh không cần thiết phải kiểm soát bằng điều kiện kinh doanh hoặc nhiều điều kiện kinh doanh chưa phù hợp.

Trong đó, một số ngành, nghề không có tác động đáng kể tới lợi ích công cộng. Đó là những ngành, nghề kinh doanh thông thường, các rủi ro được giải quyết bằng pháp luật dân sự hoặc không có nguy cơ ảnh hưởng đến quốc phòng an ninh, trật tự, đạo đức xã hội và sức khỏe cộng đồng (như kinh doanh dịch vụ quản lý, vận hành nhà chung cư, kinh doanh dịch vụ đại lý tàu biển...).

Một số ngành, nghề khác có thể quản lý bằng hình thức khác thay vì điều kiện kinh doanh như quản lý bằng quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật, các quy định quản lý quá trình kinh doanh hay quản lý chất lượng sản phẩm đầu ra...

Có thể kể đến ngành sản xuất mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy; dịch vụ sản xuất, phát hành phim; dịch vụ giới thiệu sản phẩm quảng cáo đến công chúng; kinh doanh dịch vụ lữ hành...

Thậm chí, có ngành, nghề thuộc danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện nhưng lại không phải là ngành, nghề kinh doanh. Ví dụ như “kinh doanh dịch vụ logistics” thuộc danh mục nhưng logistics lại bao gồm nhiều hoạt động như vận tải, đóng gói, làm thủ tục thuế, hải quan... và mỗi hoạt động đó lại là một ngành, nghề riêng; hoặc “hoạt động nhượng quyền thương mại” là phương thức kinh doanh chứ không phải là ngành nghề...

Do vậy, ông Tuấn cho rằng, ngành, nghề kinh doanh có thể thay bằng biện pháp quản lý khác thay vì điều kiện đầu tư kinh doanh.

Để góp phần chủ động rà soát thường xuyên về ngành nghề kinh doanh có điều kiện, ông Tuấn kiến nghị 16 ngành, nghề không nên đưa vào danh mục và 10 ngành nghề có phạm vị kiểm soát chưa phù hợp.

Đừng để điều kiện kinh doanh giết chết doanh nghiệp

Bà Nguyễn Thị Diệu Hồng - Ban Pháp chế VCCI cho biết, qua rà soát 14 ngành nghề trong các lĩnh vực: Công Thương, Giao thông vận tải và Khoa học công nghệ với 402 điều kiện kinh doanh cho thấy có 3 đặc điểm nổi bật.

Thứ nhất, nhiều điều kiện kinh doanh có tính chất áp đặt quy mô doanh nghiệp. Ví dụ là đơn vị vận tải taxi phải có tối thiểu 50 xe nếu trụ sở đặt tại các thành phố trực thuộc trung ương; thương nhân xuất nhập khẩu khí hóa lỏng phải có tổng dung tích bồn chứa tối thiểu 3.000m3; thương nhân bán buôn rượu phải có số vốn tối thiểu 300 triệu đồng…

Thứ hai, điều kiện kinh doanh có tính chất can thiệp vào quyền tự quyết của doanh nghiệp. Điển hình là quy định phương án kinh doanh của các doanh nghiệp vận tải bằng ô tô phải được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

Thứ ba, điều kiện kinh doanh có tính chất can thiệp vào thị trường bằng các biện pháp mệnh lệnh hành chính. Ví dụ như yêu cầu về chất lượng dịch vụ của các đơn vị vận tải hành khách bằng ô tô. Yêu cầu này không cần thiết bởi thị trường có rất nhiều phân khúc và khách hàng sẽ lựa chọn chất lượng phù hợp.

Bà Hồng cũng cho biết: “Thực tế đã chứng minh những điều kiện trên đã giết chết nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa, biến thị trường thành sân chơi của một số doanh nghiệp có tiềm lực như thị trường xuất khẩu gạo hay phân phối khí”.

Displaying quote chú Huỳnh 5.jpg

Tồn tại và hạn chế là vậy, nhưng bao giờ môi trường kinh doanh mới thật sự thuận lợi và các điều kiện kinh doanh không còn là rào cản vẫn là câu hỏi đang bỏ ngỏ bởi theo Luật sư Trần Hữu Huỳnh - Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), câu chuyện về cải cách điều kiện kinh doanh ở Việt Nam đã được bàn đi bàn lại nhiều lần, nhưng vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

“Tôi đã tham gia bàn luận về vấn đề này từ lúc tóc còn xanh, tới nay đầu đã bạc, nhưng câu chuyện vẫn cứ phải bàn đi bàn lại” - ông Huỳnh bày tỏ.

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • TS Trần Đình Thiên: Cố tăng tín dụng sẽ gây rủi ro 21/09/2017 09:39

    Phân tích kỹ hơn về những rủi ro, vị chuyên gia chỉ ra rằng: "Theo tính toán, 1% tăng trưởng tín dụng sẽ tác động đến lạm phát nhiều hơn so với tác động tích cực lên tăng trưởng kinh tế. Vì vậy, đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng chưa hẳn đã thúc đẩy được tăng trưởng GDP, mà hậu quả để lại là khó tránh rủi ro nợ xấu.

  • Rà soát, loại bỏ điều kiện kinh doanh: Phải vạch được mặt, chỉ được tên 21/09/2017 09:27

    Ví như cuộc chiến của Uber, Grap với taxi truyền thống chẳng hạn. Có cuộc chiến này là do chúng ta cho thí điểm loại hình mới vào lưu hành nhưng lại “lúng túng” trong quá trình quản lí tổng thể hoạt động taxi. Chính sự lúng túng này đã khiến taxi truyền thống cảm thấy “bất công” bởi họ có nguy cơ phải chịu thêm rất nhiều điều kiện kinh doanh như: cấm chạy trên một số tuyến đường, chạy vào một thời gian nhất định… còn Uber hay Grap thì lại có thể… hoạt động thoải mái.

  • Vụ tranh chấp VCPMC - khách sạn trong vòng luẩn quẩn 20/09/2017 10:13

    Với tuyên bố ngày 11 tháng 9 năm 2017 của VCPMC về tiếp tục thu tiền sử dụng tác phẩm âm nhạc trên TV lắp đặt trong phòng ngủ khách sạn từ tháng 10 năm 2017, vụ tranh chấp giữa Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) và một số khách sạn tại Thành phố Đà Nẵng đã quay trở lại vạch xuất phát ngày 26 tháng 4 năm 2017 và bắt đầu đi vào vòng luẩn quẩn.

  • Gỡ điểm nghẽn LC tại thị trường Nam Phi 18/09/2017 17:39

    Đây là nhận định chung của phần lớn doanh nghiệp đã có hoạt động xuất khẩu hàng hoá sang thị trường Nam Phi tại Hội thảo “Xúc tiến Thương mại, Đầu tư và Du lịch Việt Nam - Nam Phi” được Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Đại sứ Nam Phi tại Việt Nam tổ chức mới đây.

  • Suýt mất tiền tỷ vì vận đơn giả 18/09/2017 11:31

    Cuối năm 2016, một công ty Việt Nam (“CTV”) mua 4.000 tấn thép phế liệu (Heavy Steel Scrap for Melting) theo điều kiện CFR Saigon Port, Incoterms 2010, thanh toán bằng thư tín dụng trả tiền ngay (L/C at sight). Hàng được bốc lên tàu tại cảng Kobe (Nhật Bản). 

  • Giữ chữ tín trong kinh doanh 13/09/2017 15:12

    Việt Nam đã hội nhập sâu rộng về kinh tế, thương mại với khu vực và thế giới. Hàng hóa của Việt Nam đã có mặt tại hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ, giúp mang về cho đất nước khoảng 200 tỉ USD mỗi năm. Tuy nhiên, bước vào sân chơi toàn cầu, vẫn còn không ít doanh nghiệp Việt Nam có lối làm ăn chụp giật, ngắn hạn, chạy theo lợi nhuận trước mắt, thiếu coi trọng chữ tín, gây tổn hại tới chính doanh nghiệp và rộng hơn là uy tín của hàng Việt Nam cũng như hình ảnh của cả quốc gia trên trường quốc tế.

  • BOT Bất cập làm méo mó chủ trương tốt 13/09/2017 11:20

    Không thể phủ nhận BOT đã mang lại một bộ mặt mới cho giao thông đường bộ; từ khi có nhiều hơn những con đường BOT, lưu thông nhanh hơn. Tuy nhiên ở nhiều nơi BOT đang được triển khai không đúng với bản chất, không phải là làm thêm con đường mới mà chỉ là nâng cấp con đường đã có, chỉ có một con đường duy nhất không cho người dân lựa chọn.

  • “Ở Việt Nam đầu tư BOT kiểu gì cũng lãi, cuối cùng dân nghèo chịu thiệt” 12/09/2017 10:48

    Vốn các dự án BOT hiện nay chủ yếu là nhà nước và các ngân hàng lo. Luật quy định vốn trên 15% đối với dự án có vốn hơn 1.000 tỷ. Nhưng nhiều dự án lớn như cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, chủ đầu tư chỉ phải lo hơn 10% vốn, còn lại là vay ngân hàng.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC