Góc nhìn trọng tài viên

Kỳ II: Không áp dụng điều 20 thì tác giả "trắng tay"

30/08/2017 09:02

Việc đề cập vai trò của Điều 33 Luật Sở hữu trí tuệ (SHTT) trong vụ tranh chấp chỉ để rộng đường dư luận nhằm đáp lại ý kiến của cơ quan quản lý nhà nước khẳng định Điều 33 Luật SHTT là cơ sở pháp luật, vì đương nhiên Điều 33 Luật SHTT không thể là cơ sở pháp luật. Tiếp nối bài viết Kỳ I: Một "lỗi kỹ thuật" của Luật Sở hữu trí tuệ bài viết dưới đây, Chuyên gia Đỗ Khắc Chiến, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) gửi đến bạn đọc một số phân tích xoay quanh quy định tại điều 20 Luật SHTT.

Kết quả hình ảnh cho tivi phòng khách sạnẢnh minh họa

Theo ông Đỗ Khắc Chiến, Chuyên gia sở hữu trí tuệ; Trọng tài viên Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) thì: Điều 20 Luật SHTT đương nhiên là cơ sở pháp luật vì lý do đơn giản sau đây: Mọi hành vi sử dụng tác phẩm được bảo hộ theo Luật SHTT đều thuộc phạm vi điều chỉnh của quyền tài sản trong quyền tác giả (sau đây có thể rút gọn là 'quyền tài sản'); Điều 20 Luật SHTT là điều duy nhất của Luật SHTT quy định các nội dung cơ bản của  quyền tài sản; và trong trường hợp có quy định khác của Luật SHTT, ngoài Điều 20, đề cập đến quyền tài sản thì quy định đó cũng chỉ có thể đề cập đến một hoặc một số khía cạnh cụ thể của quyền tài sản, với điều kiện quy định đó phải phù hợp với quy định của Điều 20.

Nếu Điều 20 Luật SHTT không được áp dụng làm cơ sở pháp luật trong hoạt động sử dụng tác phẩm thì tất cả các tác giả không được hưởng bất kỳ một sự bảo hộ nào về mặt kinh tế hoặc vật chất theo Luật SHTT, tức là tác giả hoàn toàn trắng tay trong khi người sử dụng được tự do hưởng lợi.  

Tuy nhiên, việc áp dụng Điều 20 Luật SHTT đòi hỏi sự diễn giải chuẩn xác các quy định của Điều 20 Luật SHTT, một số quy định khác của Luật SHTT, đặc biệt là các quy định về giới hạn quyền tài sản tại Điều 25 và 26 Luật SHTT.

Liên quan đến những quy định cụ thể về Quyền tài sản; Quy định về độc quyền cho phép tại Điệu 20 của Luật Sở hữu trí tuệ, ông Đỗ Khắc Chiến chỉ ra rằng: Điều 20 Luật SHTT quy định các vấn đề cơ bản của quyền tài sản, trong đó: khoản 1 quy định tập hợp các quyền cụ thể thuộc quyền tài sản, ứng với mỗi quyền là một hành vi sử dụng tác phẩm; khoản 2 quy định chủ sở hữu quyền tài sản có độc quyền thực hiện hoặc cho phép người khác thực hiện quyền tài sản, tức là cho phép thực hiện hành vi sử dụng tác phẩm quy định tại khoản 1 nói trên; và khoản 3 quy định người "sử dụng một, một số hoặc toàn bộ các quyền quy định tại khoản 1" có trách nhiệm "phải xin phép và trả tiền nhuận bút, thù lao, các quyền lợi vật chất khác cho chủ sở hữu quyền tác giả".

Như vậy, Điều 20 Luật SHTT điều chỉnh quan hệ giữa chủ sở hữu quyền tác giả và người sử dụng tác phẩm, theo đó nếu hành vi sử dụng tác phẩm thuộc phạm vi một trong các quyền tài sản tại khoản 1 Điều 20 Luật SHTT thì chủ sở hữu quyền tác giả có độc quyền cho phép (hoặc không cho phép) người khác thực hiện hành vi đó và ngược lại.

Quy tắc chung tại Điều 20 Luật SHTT có một số giới hạn hoặc ngoại lệ, nhằm đảm bảo lợi ích của xã hội trong trường hợp lợi ích của xã hội và lợi ích của chủ sở hữu quyền tác giả cần được cân bằng, bao gồm: giới hạn toàn phần quyền tài sản, quy định tại Điều 25 Luật SHTT (Các trường hợp sử dụng tác phẩm đã công bố không phải xin phép, không phải trả tiền nhuận bút, thù lao); giới hạn một phần quyền tài sản, quy định tại Điều 26 Luật SHTT (Các trường hợp sử dụng tác phẩm đã công bố không phải xin phép nhưng phải trả tiền nhuận bút, thù lao).

Kết hợp các quy định của Điều 20, Điều 25 và Điều 26 Luật SHTT, có thể phát biểu một quy tắc khái quát về sử dụng quyền tài sản như sau: người không phải là chủ sở hữu quyền tác giả chỉ có thể thực hiện hành vi sử dụng tác phẩm thuộc phạm vi quy định tại khoản 1 Điều 20 Luật SHTT nhưng không thuộc phạm vi quy định tại Điều 25 hoặc Điều 26 Luật SHTT, nếu được chủ sở hữu quyền tác giả cho phép; và người không phải là chủ sở hữu quyền tác giả chỉ có thể thực hiện hành vi sử dụng tác phẩm thuộc phạm vi quy định tại khoản 1 Điều 20 Luật SHTT và thuộc phạm vi quy định tại Điều 26 Luật SHTT với điều kiện phải trả tiền nhuận bút, thù lao cho chủ sở hữu quyền tác giả. Việc thực hiện hành vi trái với quy tắc nói trên là hành vi xâm phạm quyền tác giả, cụ thể là xâm phạm quyền tài sản, theo quy định tại Điều 28 Luật SHTT.

Như vậy, Điều 20 Luật SHTT áp dụng đối với bất kỳ một hành vi sử dụng tác phẩm nào. Nhưng Điều 20 Luật SHTT phân biệt các hành vi sử dụng tác phẩm cụ thể theo hình thức sử dụng. Khoản 1 Điều 20 quy định một tập hợp các quyền tài sản cụ thể, ứng với mỗi hình thức sử dụng là một quyền tài sản cụ thể.

Trong thực tế, áp dụng quy định về quyền tài sản tại Điều 20 Luật SHTT được thực hiện thông qua áp dụng quy định cụ thể về quyền tài sản. Nếu khẳng định được rằng hành vi sử dụng tác phẩm thuộc phạm vi bảo hộ của một quyền tài sản cụ thể tại khoản 1 Điều 20 Luật SHTT thì có thể tiến hành việc áp dụng đối với hành vi sử dụng tác phẩm cụ thể.

Chính vì vậy, việc xác định quyền cụ thể trong khoản 1 Điều 20 Luật SHTT làm cơ sở pháp luật để VCPMC yêu cầu khách sạn trả tiền cũng gây tranh cãi. VCPMC cho rằng đó là quyền biểu diễn tác phẩm trước công chúng tại điểm b) khoản 1 Điều 20 Luật SHTT, nhưng thực ra hành vi sử dụng tác phẩm tại phòng ngủ khách sạn không thuộc phạm trù quyền biểu diễn tác phẩm trước công chúng.  Khả năng áp dụng Điều 20 Luật SHTT đối với hành vi sử dụng tác phẩm cụ thể phụ thuộc vào quy định về giới hạn quyền tài sản, cụ thể là: nếu hành vi sử dụng tác phẩm thuộc phạm vi quy định tại Điều 25 Luật SHTT thì quy định tại Điều 20 Luật SHTT không áp dụng; nếu hành vi sử dụng tác phẩm thuộc phạm vi quy định tại Điều 26 Luật SHTT thì quy định tại Điều 20 Luật SHTT chỉ áp dụng một phần, vì người sử dụng chỉ có trách nhiệm trả tiền nhuận bút, thù lao.

Như vậy: Điều 20 Luật SHTT là cơ sở pháp luật để xem xét hành vi sử dụng tác phẩm trong bất kỳ một vụ tranh chấp nào về quyền tài sản trong quyền tác giả. Đương nhiên, Điều 20 Luật SHTT là cơ sở pháp luật để xem xét hành vi sử dụng tác phẩm âm nhạc trong vụ tranh chấp giữa VCPMC và một số khách sạn.

Để áp dụng Điều 20 Luật SHTT vào vụ tranh chấp giữa VCPMC và một số khách sạn tại Thành phố Đà Nẵng, cần phải làm rõ hành vi sử dụng tác phẩm âm nhạc mà VCPMC yêu cầu khách sạn trả tiền và đối chiếu hành vi sử dụng quyền tài sản đó với quy định tại các Điều 20, 25 và 26 Luật SHTT.

Theo Báo điện tử Tầm nhìn đăng ngày 29/08/2017

Xem thêm bài viết góp ý của chuyên gia Đỗ Khắc Chiến trên trang điện tử vibonline

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Tăng trưởng bền vững là mệnh lệnh của cuộc sống 17/11/2017 11:17

    Tại Hội thảo Kinh tế Việt Nam: Động lực tăng trưởng và giải pháp thúc đẩy diễn ra hôm qua, ngày 15/11, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh: Phát triển nhanh, bền vững là chủ trương của Đảng, là mệnh lệnh của cuộc sống để rút ngắn khoảng cách của Việt Nam với các nước khác trên thế giới. Ông cũng lưu ý, nếu thành quả của tăng trưởng không được chia sẻ tới các tầng lớp nhân dân thì tăng trưởng sẽ không có ý nghĩa.

  • Cần toàn diện trong tăng trưởng 16/11/2017 10:39

    Ngày 15/11, Viện Hàn Lâm khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học Kinh tế Việt Nam: Động lực tăng trưởng và giải pháp thúc đẩy. Tại đây, các ý kiến đều cho rằng, cách tiếp cận với vấn đề tăng trưởng Việt Nam vẫn bị lệch, nghiêng nhiều về số lượng.

  • Chậm giải ngân, hiệu quả đầu tư giảm 16/11/2017 10:35

    Đến nay, giải ngân vốn đầu tư công (ĐTC) mới chỉ đạt 72,5% vốn quy hoạch, trong khi cùng kỳ năm 2016 đạt 78,6%. Như vậy, giải ngân năm 2017 chưa có sự cải thiện. Tình trạng này vừa tác động tới việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế, vừa làm giảm hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, khi mà Chính phủ đang phải vay với lãi suất cao mà không chi được tiền.

  • TS. Nguyễn Đình Cung: Tại sao TP.HCM không thể là “phòng thí nghiệm thể chế” về kinh tế thị trường? 15/11/2017 16:32

    Quốc hội đang bàn về Luật Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt, mà một trong những mục tiêu là tạo ra những “phòng thí nghiệm thể chế”. Thế thì tại sao TP.HCM lại không thể là một “phòng thí nghiệm” về cơ chế thị trường, trong khi TP đã có những điều kiện, nền tảng rất tốt cho việc đó? PV đã có cuộc trao đổi với TS. Nguyễn Đình Cung - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế trung ương về vấn đề này.

  • TS. Lê Đăng Doanh: “Tăng thu đòi theo thông lệ quốc tế, nhưng chi thì rất tuỳ tiện” 15/11/2017 16:03

    "Người ta cứ nói phải chấp nhận thông lệ quốc tế về thu nhưng thông lệ quốc tế chi không thấy ai nói cả, phải công khai trên mạng để báo chí người dân đều biết, chứ chi hiện nay là rất tuỳ tiện"

  • TS. Nguyễn Đình Cung: Thúc giải ngân đầu tư, không khéo lại thất thoát 08/11/2017 09:32

    Lũy kế 9 tháng, giải ngân vốn đầu tư phát triển chỉ đạt khoảng 53,1% so kế hoạch Quốc hội thông qua, bằng 53,8% kế hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ giao. Tương tự, việc giải ngân dự án có vốn ODA cũng thấp hơn so cùng kỳ năm ngoái. Giải ngân vốn đầu tư công chậm không chỉ ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế trong năm nay, mà còn gây lãng phí nguồn lực khi có tiền mà không tiêu được, tiền đã vay và vẫn phải trả lãi, nhưng lại không đưa được vào nền kinh tế để đầu tư phát triển. 

     

  • Khó kiểm soát việc thanh toán bằng tiền ảo vì chưa có hành lang pháp lý 07/11/2017 09:44

    Luật sư Trương Thanh Đức - Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam cho biết, vì Việt Nam chưa công nhận loại tiền ảo này nên chưa có hành lang pháp lý để quản lý tiền ảo. Luật sư cũng cho hay, việc kiểm soát Bitcoin rất khó bởi bản chất của loại tiền này khác so với những loại tiền tệ khác, bởi nó không phải qua bất cứ hệ thống giao dịch nào mà hoàn toàn tự giao dịch với nhau..

  • Việt Nam chưa có nhiều Doanh nghiệp "lớn" đúng nghĩa 02/11/2017 11:23

    Với hơn 600 ngàn DN tư nhân đang hoạt động, mục tiêu đến năm 2020 sẽ có 1 triệu DN tư nhân, nên các DN rất mong muốn môi trường kinh doanh được cải thiện tích cực hơn nữa, để DN thực sự lớn lên, hội nhập quốc tế. Chiều 26/10, tại Hà Nội, Báo Diễn đàn DN – Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức Diễn đàn DN 2017 với chủ đề “Kiến tạo môi trường cho DN tư nhân phát triển”.

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC