Góc nhìn trọng tài viên

Nhìn lại 2017, cải cách thể chế quyết liệt là lựa chọn duy nhất

27/12/2017 10:27

Báo cáo tăng trưởng kinh tế năm nay cho biết tăng mức kỷ lục là 6,7%, nhưng giới nghiên cứu không mấy lạc quan về con số này, thậm chí có cái nhìn ưu tư hơn về nền kinh tế.

Không phải con số tăng trưởng cao luôn phản ánh lên sự tốt lành của nền kinh tế đất nước, mà phải phân tích từng góc độ khác nhau thì mới thấy được bản chất của con số tăng trưởng.

Trong các khu vực kinh tế của Việt Nam, năm qua khu vực FDI ăn ra làm nên nhất, mà theo các chuyên gia kinh tế, là bởi khu vực này ít bị trói buộc bởi các thể chế, chính sách trong nước. Nhưng khi các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài xuất khẩu mạnh thì cũng chính họ gia tăng nhập khẩu. Vì sự gia tăng nhập khẩu đó dẫn đến mất cân bằng cán cân thương mại, nhập siêu của Việt Nam vẫn cao.

Khu vực FDI thâm dụng lao động nhưng phần lớn là máy móc, dây chuyền lắp ráp cũ, không giúp cho nền kinh tế hấp thu những công nghệ mới, thu nhập của người lao động còn thấp. Vậy thì sự tăng trưởng của khu vực FDI không mang lại hiệu quả cao cho nền kinh tế. Đất nước đang cần các cơ hội tiếp cận với các dây chuyền sản xuất và thiết bị công nghệ cao, hệ thống quản trị hiện đại, nếu như các doanh nghiệp FDI chỉ khai thác thị trường lao động giá thấp mà không tạo được sức lan tỏa của công nghệ đến nền kinh tế, thì sự có mặt của họ và sự tăng trưởng do họ tạo ra không phải là tích cực hoàn toàn.

Khu vực kinh tế quốc doanh tưởng cũng không cần nói nhiều, điều mà họ làm được quá ít so với tiềm năng và lợi thế họ có trong tay, ở đây tui không dám bàn đến các “cục cưng” của nhà nước.

Khu vực được chờ đợi nhất là kinh tế tư nhân, nhưng các chỉ số tăng trưởng không như kỳ vọng. Chính phủ có nhiều chính sách tháo gỡ khó khăn, tác động tích cực đến các doanh nghiệp, nhưng rõ ràng, chính sách cần có thời gian để có “độ thấm”, không thể ban hành hôm nay là ngày mai có tác dụng. Có điều, thời gian chờ đợi phải rút ngắn, không thể cứ kéo dài chờ độ thấm để rồi trì trệ, chậm chạp, bởi vì cho dù chính sách tốt đẹp cũng trở thành vô ích.

Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, Trọng tài viên Trung Tâm Trọng Tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) đưa ra nhận định, Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt phải có cải cách thể chế mạnh mẽ khi tiến hành hội nhập. Lý do là nền kinh tế đã hội nhập rất sâu rộng, nhưng thể chế kinh tế thị trường và cạnh tranh đều chưa đáp ứng được yêu cầu và tiêu chuẩn quốc tế. 

Việt Nam đã đưa ra khái niệm “cải cách thể chế kinh tế” nhiều năm nay, nhưng chuyển biến trên thực tế rất chậm, cộng đồng doanh nghiệp chưa thụ hưởng được nhiều sản phẩm cải cách có chất lượng. Một số quyết định cắt giảm điều kiện kinh doanh hay sẽ giảm thủ tục kiểm tra chuyên ngành chẳng thấm vào đâu so với yêu cầu thay đổi. Cải cách không chỉ là những chuyển động cục bộ, mà phải từ thể chế, bằng một khung pháp lý mới, hiện đại và văn minh, phù hợp với đòi hỏi của thực tiễn thị trường, với pháp lý và thông lệ quốc tế trong thời kỳ hội nhập và toàn cầu hóa.

Phải cải cách thể chế mạnh mẽ, quyết liệt hơn, đó là lựa chọn duy nhất.

Nhưng, chính sách được ban hành thì phải có con người thực thi, lực cản chính là ở đội ngũ công chức, như Tiến sĩ Trần Du Lịch - Phó Chủ tịch Trung Tâm Trọng Tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) - cảnh báo, rằng cải cách thể chế kinh tế gắn với nền hành chính công và tài chính công. Quốc hội sửa Hiến pháp, ban hành hàng trăm đạo luật nhưng thể chế vẫn không hoàn hảo vì phải thông qua bộ máy, con người.

“Còn bộ máy như thế này thì chính sách không thể đi vào cuộc sống được”. ông Trần Du Lịch khẳng định như vậy.

Tui quá nhất trí với ông Lịch luôn.

Theo Trần Quí Thanh đăng trên blog Trần Quí Thanh ngày 26/12/2917.

Share Post
MỘT SỐ TIN TỨC KHÁC
  • Thêm kênh “bắt bệnh” môi trường kinh doanh 15/10/2018 11:31

    Chỉ số phát triển doanh nghiệp (DN) chính là bức tranh thu nhỏ phản chiếu môi trường kinh doanh tại mỗi địa phương. Vậy làm thế nào cải thiện môi trường kinh doanh thông qua việc thay đổi từ thước đo chỉ số phát triển DN?

  • Cần nghiên cứu đúng mức chính sách khai thác FTA 08/10/2018 10:09

    Trao đổi với phóng viên Báo Hải quan, ông Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng, để khai thác tốt hơn những lợi thế từ các Hiệp định Thương mại tự do (FTA), cần có sự tổng kết, đánh giá việc thực hiện một cách kịp thời để gỡ các nút thắt. Bên cạnh đó, trong bối xung đột thương mại, xu thế bảo hộ tăng cao, chính sách khai thác FTA nhằm tối ưu hóa lợi thế, giảm thiểu rủi ro cần được quan tâm đúng mức.

  • IPO “hàng khủng” thất bại, vì đâu nên nỗi? 25/09/2018 18:13

    Tại Vinalines, gánh nặng nợ và hoạt động kinh doanh cốt lõi không tốt nên khó thu hút nhà đầu tư. IPO thời gian gần đây kém hấp dẫn còn bởi quy định hạn chế tín dụng chảy sang thị trường chứng khoán trong Thông tư 36/2014/TT-NHNN kéo dài quá lâu. Về cơ bản, doanh nghiệp có quy mô lớn, nhưng kém hấp dẫn, là lý do chính khiến đợt IPO thất bại. Nhà đầu tư thấy nội tại doanh nghiệp không ổn nên e ngại đầu tư.

  • Cơ sở pháp lý nào để thu hồi tài sản nhà nước đã bán? 25/09/2018 18:11

    Từ hoạt động thanh, kiểm tra một số dự án hạ tầng và bất động sản vừa qua tại các địa phương, cơ quan chức năng của Đảng, Nhà nước đã phát hiện và kết luận về các sai phạm. Theo đó, hoặc do vi phạm về thiếu căn cứ pháp lý, trái thẩm quyền, không đúng quy trình, thủ tục, hoặc do có tham nhũng, tiêu cực mà nhiều cán bộ lãnh đạo, là người tham gia quyết định dự án đã bị xử lý ở các mức độ khác nhau.

  • Thức ăn nhanh lỗ bất thường: Khó xác định chuyển giá 25/09/2018 18:09

    Dù báo lỗ liên tục nhưng đến nay, các "đại gia" thức ăn nhanh nước ngoài vẫn bám trụ thị trường Việt Nam và cạnh tranh quyết liệt để giành thị phần. Ông Lê Duy Minh, Phó Cục trưởng Cục Thuế TP HCM, khẳng định hầu hết các doanh nghiệp (DN) báo lỗ đều là DN lớn của nước ngoài, đầu tư hệ thống rất lớn ở Việt Nam. Chi phí đầu tư rất lớn gây thua lỗ nặng ở giai đoạn đầu. "Chúng tôi sẽ rà soát thật cụ thể các trường hợp nghi vấn" - ông Minh nói.

  • Thép Việt bị kiện tới tấp 12/09/2018 11:02

    Theo các chuyên gia, cũng giống như rất nhiều vụ việc kiện bán phá giá trước đây, ngành thép Việt vẫn loay hoay quanh các "bài học" cũ để tự vệ. Luật sư Trần Hữu Huỳnh nhắc lại bài học quen thuộc: "Lý thuyết từ trước đến nay là không nên để tất cả trứng vào giỏ, phải đa dạng thị trường hơn nữa. Ngoài ra, DN sản xuất cùng với các nhà tư vấn, tham tán cần có sự liên kết, hợp tác thông tin để hiểu rõ hơn tính chất thị trường trước khi quyết định lựa chọn nơi xuất khẩu".

  • Từ Uber-Grab... đến chính sách cho mô hình kinh tế chia sẻ 12/09/2018 11:00

    Đáng nói, nếu quy định các công ty cung cấp dịch vụ ứng dụng kết nối như Grab hay Uber là đơn vị kinh doanh vận tải sẽ đi ngược lại với xu thế của thế giới. Trong nền kinh tế 4.0, các doanh nghiệp có xu hướng chuyên môn hóa, tập trung đầu tư vào một hoặc một số công đoạn trong chuỗi giá trị, nhằm tìm cách tối đa hóa hiệu quả kinh doanh.

  • Ngành thuế đòi cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng: Tiếp tục bị phản ứng 12/09/2018 10:58

    Dưới góc độ quản lý thuế, nếu loại bỏ yếu tố lạm quyền trong thi hành công vụ, dẫn đến xâm hại lợi ích chính đáng của doanh nghiệp, tôi cho rằng sự phối hợp giữa cơ quan thuế với các cơ quan hữu quan nói chung và với NH thương mại nói riêng là cần thiết để góp phần bảo đảm thực thi quy định thuế, hạn chế gian lận thuế, trốn thuế

    Đăng ký nhận tin thư từ VIAC