...

Luật sư Trương Thanh Đức: “Thu hồi tài sản số: Bài toán trong cuộc chiến chống tội phạm tài chính”

17 Tháng 11, 2026

Thị trường tài sản mã hóa đang đặt ra nhiều vấn đề pháp lý liên quan đến hoạt động phát hành, giao dịch và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư. Trong bối cảnh thị trường chính thức chưa đi vào hoạt động, các giao dịch bên ngoài vẫn tồn tại, kéo theo nhiều rủi ro và khó khăn trong việc xử lý, thu hồi tài sản khi phát sinh tranh chấp hoặc thiệt hại.

Trao đổi với Báo Tin tức ngày 15/11/2026, L.S. Trương Thanh Đức – Giám đốc Công ty Luật ANVI, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) đã đưa ra những nhận định về thực trạng quản lý thị trường tài sản mã hóa, nguy cơ lừa đảo và những thách thức trong việc bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.

Khoảng trống pháp lý trên thị trường tài sản mã hóa

L.S.Trương Thanh Đức – Giám đốc Công ty Luật ANVI, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC)

Theo L.S.Trương Thanh Đức, hiện chưa có sự phân định rõ ràng giữa thị trường tài sản mã hóa chính thức và thị trường tự do. Khi các sàn giao dịch được cấp phép chưa đi vào hoạt động, phần lớn giao dịch trên thực tế vẫn diễn ra bên ngoài hệ thống chính thức.

Đáng chú ý, nhiều hoạt động phát hành và giao dịch được thực hiện dưới danh nghĩa các công ty tại Singapore hoặc một số quốc gia khác, nhưng đối tượng mua chủ yếu lại là người Việt Nam. Ngoại trừ những tài sản có tính quốc tế như Bitcoin, Ethereum, phần lớn tài sản mã hóa đang giao dịch trôi nổi tại Việt Nam có nguồn gốc từ các chủ thể trong nước nhưng được thực hiện dưới danh nghĩa quốc tế.

Trong khi thị trường giao dịch bên ngoài chưa có quy định cụ thể, hệ thống giao dịch chính thức cũng chưa được triển khai. Điều này khiến cơ quan quản lý gặp khó khăn trong việc kiểm soát hoạt động giao dịch, đồng thời khiến rủi ro đối với nhà đầu tư vẫn hiện hữu.

Việc xuất hiện thêm các cảnh báo và quy định quản lý có thể khiến nhà đầu tư thận trọng hơn, nhưng cũng làm phát sinh tâm lý lo ngại về rủi ro pháp lý, đặc biệt khi muốn bán tài sản để cắt lỗ hoặc thu hồi vốn do chưa xác định rõ những giao dịch nào phù hợp với quy định.

Nhận diện rủi ro, bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư

Đề cập đến nguy cơ lợi dụng thị trường tài sản mã hóa để huy động vốn hoặc thực hiện hành vi lừa đảo, ông Trương Thanh Đức cho rằng dấu hiệu quan trọng để xác định tính pháp lý của hoạt động phát hành, giao dịch là việc chủ thể thực hiện đã được cấp phép tại Việt Nam hoặc nước ngoài hay chưa.

Không thể chỉ dựa vào tuyên bố của một tổ chức rằng đã đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý để mặc nhiên coi hoạt động phát hành, giao dịch của tổ chức đó là hợp pháp. Nguy cơ lừa đảo có thể xuất hiện khi các chủ thể cố tình tạo ra sự nhập nhằng giữa hoạt động chưa được cấp phép và hoạt động được pháp luật cho phép, khiến nhà đầu tư nhầm lẫn.

Vì vậy, người tham gia thị trường cần tỉnh táo, đọc kỹ các điều khoản và phân biệt rõ hoạt động nào được phép, hoạt động nào không được phép. Bên cạnh rủi ro pháp lý, nhà đầu tư cũng cần đánh giá thận trọng những rủi ro đến từ thị trường và bản thân sản phẩm.

Khó khăn trong phong tỏa, truy tìm và thu hồi tài sản

Khả năng bảo vệ quyền lợi và thu hồi tài sản của nhà đầu tư có sự khác biệt đáng kể giữa các giao dịch được cấp phép, có cơ chế quản lý rõ ràng và những giao dịch trôi nổi.

Đối với hoạt động được cấp phép và chịu sự quản lý, nhà đầu tư có cơ sở để yêu cầu bồi thường, khởi kiện và đề nghị cơ quan chức năng hỗ trợ bảo vệ quyền lợi khi phát sinh thiệt hại. Ngược lại, với các giao dịch không được quản lý rõ ràng, đặc biệt là những giao dịch có quy mô lớn, liên quan đến hàng tỷ USD và chịu sự điều chỉnh của pháp luật nước ngoài, việc xử lý và thu hồi tài sản sẽ gặp nhiều khó khăn.

Trong một số trường hợp, Việt Nam chỉ có thể dựa vào cơ chế hợp tác tư pháp hoặc sự phối hợp giữa cơ quan chức năng các nước để phát hiện tội phạm, ngăn chặn hành vi tẩu tán và giảm thiểu thiệt hại.

Người tham gia thị trường cũng cần thận trọng để không vô tình trở thành mắt xích trong các hoạt động lừa đảo, rửa tiền hoặc giao dịch trái quy định. Ngay cả khi được xác định là nạn nhân của hành vi lừa đảo và không phải chịu trách nhiệm pháp lý, việc thu hồi tài sản trên thực tế vẫn là một thách thức lớn.

Những phân tích trên cho thấy, bên cạnh yêu cầu hoàn thiện hành lang pháp lý và tăng cường quản lý thị trường tài sản mã hóa, việc lựa chọn các hoạt động giao dịch có cơ sở pháp lý rõ ràng là yếu tố quan trọng giúp nhà đầu tư hạn chế rủi ro và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình

Theo Báo Tin Tức ngày 15/11/2026.

Tin liên quan

  • Trường Đại học Luật Tp.HCM
    VCCI
    VIBOnline
    Trường đại học ngoại thương
    Trường Đại Học Luật
    VCCI