VIAC đồng tổ chức Hội thảo "Lets Talk About Vietnam: Arbitration Reform, the VIFC and the Construction Law 2025"

Ngày 27 tháng 08 năm 2026, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), Hội Pháp luật Xây dựng Việt Nam (SCLVN) và Công ty Luật YKVN phối hợp tổ chức Hội thảo “Let’s Talk About Vietnam: Arbitration Reform, VIFC & Construction Law 2025” tại Maxwell Chambers, Singapore, trong khuôn khổ Singapore Convention Week 2026.

Hội thảo tập trung vào hai nhóm vấn đề đang nhận được nhiều sự quan tâm tại Việt Nam: những thay đổi trong pháp luật và thực tiễn trọng tài gắn với quá trình cải cách tư pháp và việc hình thành Trung tâm tài chính quốc tế; và những điểm mới của Luật Xây dựng 2025 có liên quan trực tiếp đến hợp đồng, phòng ngừa và giải quyết tranh chấp xây dựng. Tham gia trao đổi là các trọng tài viên, luật sư và chuyên gia Việt Nam, quốc tế có nhiều kinh nghiệm trong các lĩnh vực này.

Đăng Khải Minh, Thành viên Cấp cao YKVN phát biểu tại sự kiện

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Luật sư Đặng Khải Minh, Thành viên Cấp cao YKVN và là người điều phối chương trình đã phát biểu khai mạc thay mặt ba đơn vị tổ chức hội thảo cảm ơn Bộ Tư pháp Singapore đã tạo điều kiện thuận lợi cho ba đơn vị phối hợp tổ chức sự kiện Việt Nam đầu tiên trong khuôn khổ SC Week 2026. Luật sư Minh cũng bày tỏ sự vui mừng của YKVN được đón tiếp VIAC và SCLVN trong sự kiện này.

Ông Vũ Ánh Dương, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký VIAC

Ông Vũ Ánh Dương – Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký VIAC nhấn mạnh về những yêu cầu của thực tiễn đối với việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp. Ông cho biết cùng với sự phát triển của hoạt động đầu tư, kinh doanh, nhu cầu giải quyết tranh chấp bằng trọng tài tại Việt Nam đang có nhiều thay đổi. Các vụ việc không chỉ tăng về số lượng mà ngày càng đa dạng về lĩnh vực, phức tạp về quan hệ pháp lý và có giá trị tranh chấp lớn hơn. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu đối với các tổ chức trọng tài trong việc tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động và khả năng đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp.

Đối với VIAC, yêu cầu đó được cụ thể hóa thông qua việc ban hành Quy tắc Trọng tài VIAC 2026, nâng cao chất lượng đội ngũ trọng tài viên và tăng cường hợp tác, trao đổi chuyên môn với các tổ chức, chuyên gia trong và ngoài nước. VIAC cũng chú trọng phổ biến kiến thức về trọng tài và các phương thức giải quyết tranh chấp, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp chủ động hơn trong phòng ngừa và xử lý rủi ro pháp lý.

Ông Nguyễn Nam Trung, Chủ tịch Hội Pháp luật Xây dựng Việt Nam (SCLVN)

Ông Nguyễn Nam Trung – Chủ tịch Hội Pháp luật Xây dựng Việt Nam (SCLVN) phát biểu về những yêu cầu mới đặt ra đối với hoạt động quản lý hợp đồng và giải quyết tranh chấp xây dựng khi Việt Nam đang triển khai nhiều dự án hạ tầng, xây dựng có quy mô lớn, với quan hệ hợp đồng ngày càng phức tạp và sự tham gia của nhiều chủ thể trong nước, quốc tế. Theo Ông Nguyễn Nam Trung, đứng trước nhu cầu phát triển nhanh chóng và mạnh mẽ của ngành xây dựng Việt Nam trong những năm sắp tới đòi hỏi hệ thống pháp lý và các thiết chế giải quyết tranh chấp phải tiệm cận sâu hơn với các thông lệ và chuẩn mực quốc tế. Việc cập nhật khung khổ pháp luật, đặc biệt là các quy định mới trong Luật Xây dựng 2025, cùng việc thúc đẩy các cơ chế phòng ngừa rủi ro từ sớm như Ban xử lý tranh chấp (Dispute Board) và nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ hành nghề, sẽ là chìa khóa để bảo đảm tiến độ dự án, giảm thiểu xung đột và củng cố niềm tin cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Các diễn giả phiên thứ nhất tại sự kiện

Phiên thảo luận thứ nhất, “Arbitration Reform & VIFC”, do Luật sư Đặng Khải Minh, Luật sư Thành viên Cao cấp YKVN điều phối, có sự tham gia của TS. Đặng Xuân Hợp – Trưởng Ban Cố vấn, Trọng tài viên VIAC; Luật sư Nguyễn Mạnh Dũng – Chủ tịch Ban Điều hành Trung tâm Trọng tài Quốc tế thuộc Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFCA), Trọng tài viên VIAC; Luật sư Phạm Minh Thắng – Luật sư thành viên YKVN; và Luật sư Jimmy Yim SC – Chủ tịch Drew & Napier.

Các diễn giả trao đổi về những thay đổi đáng chú ý trong môi trường pháp lý và thực tiễn trọng tài tại Việt Nam, trong đó có quá trình tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp luật về trọng tài, sự phát triển của các tổ chức trọng tài, việc hình thành Trung tâm tài chính quốc tế và các cơ chế giải quyết tranh chấp mới. Các ý kiến cũng tập trung vào những điều kiện cần thiết để trọng tài tiếp tục phát huy vai trò là phương thức giải quyết tranh chấp hiệu quả, phù hợp với nhu cầu ngày càng đa dạng của doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Luật sư Phạm Minh Thắng khái quát những thay đổi đáng chú ý đang diễn ra trong môi trường trọng tài Việt Nam, từ quá trình hoàn thiện về tổ chức, thể chế đến việc hình thành Trung tâm tài chính quốc tế và các cơ chế giải quyết tranh chấp mới. Theo ông, những thay đổi diễn ra trong cùng một thời điểm đang mở ra một giai đoạn phát triển mới đối với hoạt động trọng tài và giải quyết tranh chấp tại Việt Nam.

Từ thực tiễn hơn hai thập kỷ theo dõi và tham gia hoạt động trọng tài tại Việt Nam, TS. Đặng Xuân Hợp cho rằng đã xuất hiện nhiều tín hiệu tích cực: số vụ việc có giá trị lớn ngày càng nhiều, các bên tranh chấp ngày càng chuyên nghiệp, các tổ chức trọng tài tiếp tục hoàn thiện quy tắc và cách thức quản lý vụ việc, trong khi nhận thức của tòa án đối với trọng tài cũng có những chuyển biến.

Từ góc độ Trung tâm tài chính quốc tế, Ông Nguyễn Mạnh Dũng chia sẻ về việc xây dựng các thiết chế giải quyết tranh chấp phù hợp với yêu cầu của một trung tâm tài chính quốc tế. Theo ông, việc hình thành các cơ chế chuyên biệt hướng tới mục tiêu tạo dựng môi trường pháp lý tin cậy, đồng thời cho thấy những nỗ lực của Việt Nam trong việc tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp.

Từ kinh nghiệm của Singapore, Ông Jimmy Yim SC trao đổi thêm về những điều kiện cần thiết để một quốc gia xây dựng môi trường thuận lợi cho trọng tài quốc tế. Trên cơ sở đó, các diễn giả cùng thảo luận câu hỏi: Việt Nam đang ở đâu trong quá trình trở thành một địa điểm ngày càng thuận lợi và đáng tin cậy hơn cho hoạt động trọng tài?

Các ý kiến tại phiên thảo luận cho thấy việc hoàn thiện cơ chế trọng tài không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu giải quyết tranh chấp của doanh nghiệp. Một hệ thống trọng tài hoạt động hiệu quả, có sự hỗ trợ phù hợp của tòa án và tạo được niềm tin cho người sử dụng còn góp phần nâng cao chất lượng môi trường đầu tư, kinh doanh của Việt Nam.

Toàn cảnh phiên thảo luận thứ 2

Phiên thảo luận thứ hai tập trung vào Luật Xây dựng 2025, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Phiên do Luật sư Đặng Khải Minh Luật sư Thành viên Cao cấp YKVN điều phối, với sự tham gia của Luật sư Đỗ Khôi Nguyên – Luật sư thành viên YKVN, Trọng tài viên VIAC; Ông Nguyễn Nam Trung – Chủ tịch SCLVN, Trọng tài viên VIAC ; PGS.TS. Trần Việt Dũng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh, Trọng tài viên VIAC; và Ông Michael E. Schneider – Luật sư sáng lập và Cố vấn cao cấp của LALIVE.

Từ góc độ thực tiễn hợp đồng và giải quyết tranh chấp, các diễn giả phân tích một số điểm mới của Luật Xây dựng 2025 có thể tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, chủ đầu tư và nhà thầu. Nội dung trao đổi tập trung vào bồi thường thiệt hại được thỏa thuận trước (pre-agreed/liquidated damages), việc sử dụng các mẫu hợp đồng quốc tế như FIDIC và NEC, cũng như khả năng áp dụng cơ chế “Ban xử lý tranh chấp -DAB”  và các cơ chế giải quyết tranh chấp quốc tế trong các dự án tại Việt Nam.

Mở đầu phiên thảo luận, Luật sư Đỗ Khôi Nguyên khái quát một số thay đổi quan trọng khi Luật Xây dựng 2025 thay thế Luật Xây dựng 2014 và có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Theo ông, Luật mới cho thấy sự thay đổi trong cách thức quản lý hoạt động xây dựng, theo hướng giảm cơ chế phê duyệt trước và tăng cường giám sát sau. Đối với hợp đồng xây dựng, ông đề cập ba điểm đáng chú ý gồm việc áp dụng Bộ luật Dân sự đối với những vấn đề Luật Xây dựng không quy định; việc Điều 86 tạo cơ sở pháp lý cho thỏa thuận về các mức thiệt hại định trước; và quy định tại Điều 86.5 về các cơ chế giải quyết tranh chấp. Ông cũng lưu ý quy định chuyển tiếp đối với các hợp đồng được ký trước ngày Luật mới có hiệu lực. Phần trình bày này đặt cơ sở cho các diễn giả tiếp theo trao đổi sâu hơn về từng vấn đề.

Đối với Ban xử lý tranh chấp, Ông Nguyễn Nam Trung cho biết Luật Xây dựng 2025 và Nghị định 210/2026/NĐ-CP đã tạo cơ sở pháp lý thuận lợi hơn cho việc áp dụng cơ chế này tại Việt Nam. Đây là bước tiến đáng chú ý đối với các dự án xây dựng, đặc biệt là các dự án có quy mô lớn và có yếu tố quốc tế. Tuy vậy, để Ban xử lý tranh chấp thực sự được áp dụng rộng rãi thì Việt Nam sẽ còn rất nhiều việc phải làm trong việc đào tạo đội ngũ chuyên gia, biên soạn các thông tư hướng dẫn và triển khai các dự án thí điểm để đúc rút kinh nghiệm

Đối với bồi thường thiệt hại được thỏa thuận trước, PGS.TS. Trần Việt Dũng tập trung phân tích quy định tại Điều 86.2 của Luật Xây dựng 2025. Ông trao đổi về cách hiểu mối quan hệ giữa thiệt hại thực tế và mức bồi thường do các bên thỏa thuận trước, đồng thời chỉ ra một số vấn đề cần tiếp tục được làm rõ để quy định mới được hiểu và áp dụng thống nhất trong thực tiễn.

Từ góc nhìn của một chuyên gia có nhiều kinh nghiệm về trọng tài xây dựng quốc tế, Ông Michael E. Schneider – Luật sư sáng lập và Cố vấn cao cấp của LALIVE bổ sung góc nhìn từ các hệ thống pháp luật dân sự đối với vấn đề bồi thường thiệt hại được thỏa thuận trước. Ông cũng trao đổi về ý nghĩa của những thay đổi trong khuôn khổ pháp luật xây dựng của Việt Nam khi đặt trong tương quan với thực tiễn và thông lệ quốc tế.

Các chuyên gia tại sự kiện

Thông qua Hội thảo, VIAC, SCLVN và YKVN mong muốn cung cấp cho các luật sư, doanh nghiệp và chuyên gia quốc tế những thông tin cập nhật về pháp luật và thực tiễn giải quyết tranh chấp tại Việt Nam. Việc có các chuyên gia Việt Nam và quốc tế cùng trao đổi cũng giúp các vấn đề mới được nhìn nhận từ nhiều góc độ, cả về quy định pháp luật, thực tiễn áp dụng và kinh nghiệm của các nước.

Đối với VIAC, việc tham gia và phối hợp tổ chức các hoạt động chuyên môn trong khuôn khổ Singapore Convention Week là một phần trong hoạt động hợp tác quốc tế, trao đổi kinh nghiệm và giới thiệu thực tiễn trọng tài Việt Nam tới cộng đồng quốc tế. Những trao đổi tại Singapore đồng thời là nguồn tham khảo hữu ích cho quá trình tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động trọng tài, phòng ngừa và giải quyết tranh chấp tại Việt Nam.