VIAC phối hợp cùng Đoàn Luật sư thành phố Đồng Nai tổ chức Hội nghị bồi dưỡng về quản trị rủi ro và giải quyết tranh chấp trong dự án PPP

Ngày 23/10/2026, tại thành phố Đồng Nai, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp cùng Đoàn Luật sư thành phố Đồng Nai tổ chức Hội nghị bồi dưỡng “Quản trị biến động và giải quyết tranh chấp trong dự án hợp tác công – tư”.

Toàn cảnh hội nghị

Hội nghị tập trung cập nhật những thay đổi trong khung pháp lý về đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), trao đổi các vấn đề phát sinh từ thực tiễn triển khai dự án, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm quản trị rủi ro hợp đồng và giải quyết tranh chấp, qua đó góp phần nâng cao năng lực tư vấn pháp lý cho đội ngũ luật sư trong lĩnh vực này.

PGS.TS. Phạm Duy Nghĩa – Phó Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phát biểu khai mạc Hội nghị

Phát biểu khai mạc Hội nghị, PGS.TS. Phạm Duy Nghĩa – Phó Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) nhận định, trước nhu cầu ngày càng lớn về phát triển kết cấu hạ tầng, đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) tiếp tục là giải pháp quan trọng nhằm huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân, bổ sung nguồn vốn đầu tư và nâng cao hiệu quả cung cấp dịch vụ công. Tuy nhiên, với đặc thù kết hợp nguồn lực và trách nhiệm giữa khu vực công và khu vực tư, cùng thời gian thực hiện kéo dài và cấu trúc hợp đồng, tài chính phức tạp, các dự án PPP cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý. Đặc biệt, những biến động về chính sách, quy hoạch, chi phí đầu tư và tiến độ triển khai có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện quyền, nghĩa vụ của các bên, dẫn đến bất đồng và tranh chấp. Từ thực tế đó, ông nhấn mạnh sự cần thiết của việc chủ động quản trị rủi ro pháp lý ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án, trong đó đội ngũ luật sư giữ vai trò quan trọng trong việc tư vấn cấu trúc giao dịch, đàm phán, xây dựng hợp đồng và thiết kế cơ chế phòng ngừa, giải quyết tranh chấp phù hợp.

LS. Lê Quang Y – Chủ nhiệm Đoàn Luật sư thành phố Đồng Nai

Đồng quan điểm, Luật sư Lê Quang Y – Chủ nhiệm Đoàn Luật sư thành phố Đồng Nai nhấn mạnh ý nghĩa của việc thúc đẩy các dự án PPP đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Với vị trí chiến lược trong mạng lưới kết nối giao thông, logistics và phát triển công nghiệp của vùng kinh tế phía Nam, Đồng Nai có nhu cầu lớn về hoàn thiện kết cấu hạ tầng và tăng cường huy động nguồn lực đầu tư. Trong bối cảnh đó, việc triển khai hiệu quả các dự án PPP không chỉ đòi hỏi khung pháp lý đồng bộ mà còn đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực tư vấn và quản trị rủi ro trong suốt vòng đời dự án. Theo đó, sự tham gia từ sớm của luật sư có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ cơ quan nhà nước có thẩm quyền, nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án nhận diện, đánh giá và phân bổ rủi ro hợp lý, bảo đảm tính chặt chẽ và khả thi của các thỏa thuận, đồng thời hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp. Qua đó, góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên, nâng cao hiệu quả thực hiện dự án và tạo môi trường thuận lợi cho việc thu hút nguồn lực đầu tư vào phát triển hạ tầng tại địa phương.

Bà Vũ Quỳnh Lê – Chuyên gia hợp đồng hợp tác công – tư (PPP)

Tại Hội nghị, bà Vũ Quỳnh Lê – Chuyên gia hợp đồng hợp tác công – tư (PPP) đã trình bày những nội dung trọng tâm trong quá trình cải cách khung pháp lý về đầu tư PPP tại Việt Nam. Phần tham luận tập trung làm rõ bản chất của phương thức đầu tư PPP, những điều chỉnh quan trọng trong hệ thống pháp luật hiện hành, cũng như tác động của các quy định mới đối với việc chuẩn bị, lựa chọn nhà đầu tư, ký kết và thực hiện hợp đồng dự án.

Trong đó, các sửa đổi, bổ sung của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư thông qua Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15,… như những thay đổi đáng chú ý, hướng đến mở rộng phạm vi áp dụng phương thức PPP và tạo điều kiện huy động nguồn lực cho phát triển kết cấu hạ tầng. Các nội dung liên quan đến lĩnh vực đầu tư, quy mô dự án, tỷ lệ vốn nhà nước tham gia, cơ chế chia sẻ phần tăng, giảm doanh thu và lựa chọn nhà đầu tư cũng được phân tích nhằm làm rõ những cơ hội và yêu cầu pháp lý đối với các chủ thể tham gia dự án.

Từ góc độ thực tiễn tại địa phương, LS. Lê Quang Y – Chủ nhiệm Đoàn Luật sư thành phố Đồng Nai và LS. Nguyễn Thị Thu Cúc - Phó Ban Đào tạo, bồi dưỡng và phát triển luật sư, Đoàn Luật sư TP. Đồng Nai đã trao đổi về tình hình triển khai các dự án PPP tại Đồng Nai, những vấn đề pháp lý đặt ra trong quá trình thực hiện, cùng các kỹ năng cần thiết đối với luật sư khi tham gia tư vấn dự án. Nội dung trao đổi tập trung vào việc nhận diện rủi ro xuyên suốt vòng đời dự án, từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, rà soát quy hoạch, đất đai, lựa chọn nhà đầu tư đến thu xếp nguồn vốn, thực hiện hợp đồng và xử lý các thay đổi phát sinh. Qua đó, các báo cáo viên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá tổng thể cấu trúc pháp lý, tài chính và cơ chế phối hợp giữa các chủ thể liên quan, thay vì chỉ xem xét các điều khoản của hợp đồng dự án một cách độc lập.

LS. Hoàng Nguyễn Hạ Quyên – Luật sư điều hành LNT & Partners, Trọng tài viên VIAC, Phó Giám đốc Trung tâm Hòa giải Việt Nam (VMC)

Tiếp nối các nội dung về cải cách pháp lý và thực tiễn triển khai dự án, LS. Hoàng Nguyễn Hạ Quyên – Luật sư điều hành LNT & Partners, Trọng tài viên VIAC, Phó Giám đốc Trung tâm Hòa giải Việt Nam (VMC) đã chia sẻ chuyên đề “Quản trị rủi ro hợp đồng PPP và vai trò của luật sư”, tiếp cận từ thực tiễn giải quyết tranh chấp tại trọng tài và kỹ năng cấu trúc hợp đồng nhằm hạn chế rủi ro pháp lý. Theo LS. Quyên, tranh chấp phát sinh trong các dự án PPP thường có tính chất phức tạp do sự đan xen giữa yếu tố quản lý nhà nước và quan hệ hợp đồng, đồng thời chịu tác động của nhiều yếu tố như thay đổi chính sách, pháp luật, vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, chậm tiến độ, biến động chi phí và nghĩa vụ thanh toán. Bên cạnh đó, một dự án PPP thường bao gồm nhiều quan hệ hợp đồng có sự liên kết chặt chẽ, từ hợp đồng dự án PPP đến các hợp đồng xây dựng, vận hành và thỏa thuận cấp tín dụng. Do vậy, việc phân bổ rủi ro thiếu rõ ràng hoặc thiếu thống nhất giữa các hợp đồng có thể làm gia tăng nguy cơ phát sinh tranh chấp và gây khó khăn cho quá trình giải quyết. Từ góc độ giải quyết tranh chấp, LS. Quyên lưu ý, việc lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp cần được xem xét trên cơ sở tính chất quan hệ pháp lý, chủ thể tham gia và các quy định pháp luật có liên quan, đặc biệt trong bối cảnh các dự án PPP có sự liên quan đến một bên là cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Trong đó, trọng tài là một trong những phương thức mà các bên có thể cân nhắc nhờ những ưu điểm về tính linh hoạt, bảo mật và khả năng lựa chọn người giải quyết tranh chấp có chuyên môn phù hợp. Bên cạnh trọng tài, LS. Quyên cũng đề cập đến vai trò của hòa giải trong xử lý bất đồng giữa cơ quan nhà nước và nhà đầu tư. Thông qua việc dẫn chiếu một số vụ việc hòa giải thành trong thực tiễn, báo cáo viên cho thấy tiềm năng của phương thức này trong việc hỗ trợ các bên tìm kiếm giải pháp trên cơ sở đồng thuận, duy trì quan hệ hợp tác và hạn chế những tác động bất lợi đến tiến độ triển khai dự án. Qua đó, nhấn mạnh sự cần thiết của việc chủ động thiết kế cơ chế quản trị rủi ro và giải quyết tranh chấp phù hợp ngay từ giai đoạn đàm phán, ký kết hợp đồng, thay vì chỉ xem xét các phương án xử lý khi tranh chấp đã phát sinh.

Trong khuôn khổ Hội nghị, phiên thảo luận và tương tác được thực hiện nhằm tạo điều kiện để các đại biểu trao đổi sâu hơn về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai dự án PPP, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến áp dụng quy định pháp luật, quản trị rủi ro hợp đồng, phân định trách nhiệm của các bên và lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp.

Thông qua các chuyên đề và nội dung trao đổi, Hội nghị nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ cách tiếp cận xử lý tranh chấp khi đã phát sinh sang chủ động nhận diện, phòng ngừa và quản trị rủi ro ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án. Trong đó, vai trò của luật sư không chỉ giới hạn ở việc tư vấn tuân thủ pháp luật hoặc đại diện giải quyết tranh chấp, mà còn bao gồm việc tham gia cấu trúc giao dịch, xây dựng hợp đồng, kiểm soát các thay đổi và hỗ trợ các bên thiết lập cơ chế quản trị phù hợp trong suốt vòng đời dự án.

Ý tưởng phối hợp triển khai Hội nghị nói riêng cũng là hoạt động góp phần tăng cường kết nối, hợp tác chuyên môn giữa VIAC và Đoàn Luật sư thành phố Đồng Nai trong công tác bồi dưỡng kiến thức pháp lý, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và nâng cao kỹ năng hành nghề cho đội ngũ luật sư. Qua đó, hai đơn vị hướng đến việc hỗ trợ cộng đồng hành nghề pháp luật và các chủ thể tham gia hoạt động đầu tư nâng cao năng lực quản trị rủi ro, phòng ngừa và giải quyết tranh chấp, góp phần tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, ổn định và bền vững.