Chiều ngày 19/08/2026, tại trụ sở ở Hà Nội, đại diện Ban lãnh đạo Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) – ông Vũ Ánh Dương, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký – cùng đại diện các bộ phận chuyên môn VIAC đã tiếp đón và làm việc với đoàn công tác Văn phòng Bộ trưởng – Bộ Tư pháp Nhật Bản do ông YAMADA Yuki - Phó trưởng phòng, Vụ Hợp tác quốc tế, Văn phòng Bộ trưởng Bộ Tư pháp – làm trưởng đoàn. Buổi làm việc tập trung trao đổi về hoạt động trọng tài, hòa giải tại VIAC, thực tiễn giải quyết tranh chấp thương mại cũng như sự phát triển của các phương thức giải quyết tranh chấp thay thế (ADR) tại Việt Nam.

Toàn cảnh cuộc gặp gỡ
Chào mừng đoàn công tác đến thăm và làm việc tại VIAC, ông Vũ Ánh Dương - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VIAC bày tỏ kỳ vọng buổi trao đổi sẽ tạo cơ hội để hai bên chia sẻ thông tin, kinh nghiệm thực tiễn và tăng cường hiểu biết về hoạt động giải quyết tranh chấp thương mại tại Việt Nam. Thay mặt đoàn công tác, ông Yamada Yuki - Phó trưởng phòng, Vụ Hợp tác quốc tế, Văn phòng Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nhật Bản – cảm ơn sự đón tiếp của VIAC và cho biết đoàn đặc biệt quan tâm đến quá trình phát triển của trọng tài, hòa giải thương mại tại Việt Nam, cũng như vai trò của các tổ chức ADR trong bối cảnh hoạt động đầu tư, thương mại quốc tế ngày càng mở rộng. Ông kỳ vọng những trao đổi tại VIAC sẽ góp phần tăng cường kết nối và trao đổi chuyên môn trong lĩnh vực pháp luật và giải quyết tranh chấp, làm tiền đề cho các hoạt động hợp tác trong lĩnh vực tư pháp giữa hai bên trong thời gian tới.

Ông Vũ Ánh Dương – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) (bên trái) và ông Yamada Yuki - Phó trưởng phòng, Vụ Hợp tác quốc tế, Văn phòng Bộ trưởng Bộ Tư pháp (bên phải)
Tại buổi làm việc, bà Vũ Thị Hằng – Trưởng Ban/Phó Tổng Thư ký, Ban Thư ký tố tụng VIAC – đã giới thiệu tổng quan về quá trình hình thành và phát triển cũng như cơ cấu tổ chức, hoạt động của VIAC. Là một trong những tổ chức trọng tài có bề dày hoạt động và lâu ddowwif nhất tại Việt Nam, VIAC đã thụ lý và giải quyết hàng nghìn vụ tranh chấp trong nhiều lĩnh vực đa dạng với sự tham gia của các bên đến từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ khác nhau. Trong đó, các vụ việc có yếu tố nước ngoài chiếm tỷ trọng đáng kể, phản ánh mức độ quốc tế hóa ngày càng cao của hoạt động đầu tư và thương mại tại Việt Nam.
Bà Hằng cũng cho biết, các doanh nghiệp Nhật Bản luôn nằm trong nhóm quốc tịch nước ngoài có số lượng bên tranh chấp lớn tại VIAC. Đáng chú ý, vụ tranh chấp có giá trị lớn nhất từng được VIAC thụ lý cũng có sự tham gia của doanh nghiệp Nhật Bản. Bên cạnh đó, nhiều trọng tài viên và hòa giải viên uy tín mang quốc tịch Nhật Bản hiện cũng tham gia vào đội ngũ chuyên gia của VIAC, qua đó góp phần tăng cường tính quốc tế, chiều sâu chuyên môn và khả năng đáp ứng các tranh chấp có yếu tố Nhật Bản cũng như các vụ việc xuyên biên giới ngày càng đa dạng và phức tạp.

Hai bên trao đổi về thực tiễn tố tụng
Trong phần thảo luận, đoàn công tác Nhật Bản dành nhiều quan tâm về sự tăng trưởng số lượng vụ tranh chấp được thụ lý bởi VIAC, đặc biệt kể từ dấu mốc năm 2011, sau khi Luật Trọng tài Thương mại 2010 được ban hành và chính thức có hiệu lực. Đoàn cũng bày tỏ sự quan tâm về cơ chế hỗ trợ và giám sát của Tòa án đối với hoạt động trọng tài tại Việt Nam. Đại diện VIAC cho biết sự phát triển của trọng tài thương mại được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố, trong đó có quá trình hoàn thiện khung pháp lý, sự rõ ràng hơn trong cơ chế hỗ trợ của Tòa án, sự gia tăng của các giao dịch thương mại có yếu tố nước ngoài và nhu cầu ngày càng cao của doanh nghiệp đối với các phương thức giải quyết tranh chấp linh hoạt, chuyên nghiệp và hiệu quả.
Một nội dung khác nhận được sự quan tâm của hai bên là xu hướng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực ADR. Đại diện VIAC chia sẻ một số định hướng nghiên cứu liên quan đến việc quản trị và sử dụng AI trong quá trình tố tụng, đặc biệt đối với các vấn đề về bảo mật thông tin, tính minh bạch, tính toàn vẹn của quy trình và trách nhiệm của các chủ thể tham gia tố tụng. Hai bên cũng trao đổi về tiềm năng ứng dụng công nghệ trong hòa giải và các hoạt động hỗ trợ giải quyết tranh chấp, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu duy trì vai trò quyết định của con người và bảo đảm quyền lợi tố tụng của các bên.

Hai đoàn trao đổi quà tặng
Buổi làm việc khép lại trong không khí cởi mở và thiện chí, với nhiều trao đổi thiết thực về thực tiễn ADR tại Việt Nam. Cuộc gặp cũng tạo thêm cơ hội để VIAC và đoàn công tác Bộ Tư pháp Nhật Bản tăng cường kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và trao đổi chuyên môn trong lĩnh vực trọng tài, hòa giải và pháp luật thương mại. Thông qua những hoạt động như vậy, VIAC tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế và góp phần hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp tiếp cận các phương thức giải quyết tranh chấp phù hợp với yêu cầu ngày càng đa dạng của hoạt động thương mại và đầu tư xuyên biên giới.